advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:
Obserwuj w Google News

Takie są objawy zatrucia nikotyną. Nie chodzi tylko o papierosy

4 min. czytania
Aktualizacja 28.09.2023
28.09.2023 14:15

Zatrucie nikotyną może nastąpić nie tylko w wyniku palenia tradycyjnych papierosów - jest częste także wśród osób, które chcą rzucić nałóg. To szczególnie niebezpieczny stan u dzieci i dojrzewającej młodzieży, bo nikotyna może zahamować wzrost. Ostre zatrucie nikotyną może być nawet śmiertelne, choć nie zdarza się to często.

Zatrucie nikotyną to poważny stan
fot. Shutterstock
  1. Nikotyna – jakie ma działanie?
  2. Zatrucie nikotyną – kto jest narażony?
  3. Zatrucie nikotyną – typowe objawy
  4. Nikotyna – jakie są skutki uzależnienia?

Nikotynę najczęściej utożsamia się z tradycyjnymi papierosami, ale nie tylko one zawierają tę substancję. Dlatego do zatrucia nikotyną może dojść nie tylko u palaczy zwykłych papierosów, ale też osób które używają e-papierosów. Narażeni na nie są również ci, którzy starają się rzucić palenie, stosując tzw. nikotynową terapię zastępczą, np. inhalatory, gumy czy plastry. Oto typowe objawy zatrucia nikotyną.

Nikotyna – jakie ma działanie?

Nikotyna jest alkaloidem, który naturalnie występuje w korzeniu i liściach tytoniu. Roślina ta jest uprawiana jako surowiec do produkcji wyrobów tytoniowych, np. papierosów, cygar, tytoniu fajkowego, tabaki. Nikotyna ma działanie pobudzające układ nerwowy człowieka. Przyjmowana w małych dawkach działa stymulująco na organizm, nasilając wydzielanie adrenaliny, co m.in. powoduje zmniejszenie odczuwania głodu i bólu, zwiększenie częstotliwości rytmu serca, rozszerzenie źrenic. Przyjęcie nikotyny w większych dawkach może powodować uczucie lekkości, zmianę odbioru otoczenia, uczucie oderwania od rzeczywistości, ale również: brak energii, zmęczenie, światłowstręt czy gonitwę myśli.

Nikotyna powoduje silne uzależnienie fizyczne i psychiczne. Gdy substancja ta łączy się z receptorami nikotynowymi, zwiększa się stężenie dopaminy w mózgu, co powoduje chwilową poprawę nastroju. Jeśli nikotyna dostarczana jest regularnie, w mózgu następuje zwiększenie liczby receptorów nikotynowych, ale zarazem staje się on coraz mniej wrażliwy na nikotynę. Skutkiem jest zwiększenie tolerancji na nikotynę – aby uzyskać efekt podobny jak w początkowym okresie palenia, potrzeba więc coraz więcej nikotyny, co oznacza większą liczbę papierosów.

Redakcja poleca

Zatrucie nikotyną – kto jest narażony?

Zatrucie nikotyną to stan wywołany działaniem nikotyny, podanej w dawkach szkodliwych dla organizmu człowieka. Do zatrucia nikotyną może dojść przez skórę, drogi oddechowe, pokarmowe, a także w przypadku podania nikotyny dożylnie. Zatrucie nikotyną rzadko jednak doprowadza do śmierci, choć takie przypadki także się zdarzały – w latach 20. i 30. XX w. u pracowników opryskujących rośliny preparatami z nikotyną.

Na zatrucie nikotyną najbardziej są narażone osoby, które mają zawodowy kontakt z tą substancją, czyli głównie te, które pracują przy produkcji i suszeniu tytoniu, a także przy tępieniu owadów tam, gdzie używa się środków owadobójczych zawierających nikotynę (np. w USA i Kanadzie). Na trujące działanie nikotyny są narażeni również:

  • palacze papierosów
  • palacze e-papierosów
  • osoby próbujące rzucić palenie stosujące nikotynową terapię zastępczą (inhalatory, gumy, plastry)
  • dzieci i młodzież.

W przypadku zatrucia nikotyną niezwykle ważny jest wiek – nikotyna szkodzi zwłaszcza dzieciom i młodzieży w okresie dojrzewania i intensywnego wzrostu (może go hamować).

Redakcja poleca

Zatrucie nikotyną – typowe objawy

Nikotyna dobrze wchłania się przez drogi oddechowe, przewód pokarmowy i skórę. Zatrucie nikotyną może nastąpić po wypaleniu dużej liczby papierosów/e-papierosów w krótkim czasie, żuciu i połykaniu tabaki, jedzeniu papierosów, stosowaniu okładów z pasty tytoniowej, po lewatywie z wywaru z liści tytoniu, a także dożylnym podaniu takiego wywaru. Preparaty z nikotyną, które służą do wyjścia z uzależnienia od niej, również mogą spowodować zatrucie nikotyną, jeśli są nadużywane. Mogą występować w formie plastrów uwalniających nikotynę, która przenika do krwi przez skórę, gum do żucia, pastylek do ssania, aerozolu do stosowania w jamie ustnej czy wkładów do inhalacji.

Objawy zatrucia nikotyną to:

Po zatruciu ekstremalnie wysokimi dawkami nikotyny następuje utrata przytomności, drgawki i zgon. Śmierć może nastąpić w czasie od 5 minut do 4 godzin.

Objawy występujące w czasie przedawkowania nikotyny mogą być gwałtowne, szczególnie u dzieci. Dawki nikotyny dobrze tolerowane przez palących dorosłych czy nawet młodzież mogą powodować ostre zatrucia u małych dzieci.

Redakcja poleca

Nikotyna – jakie są skutki uzależnienia?

Palenie papierosów czy stosowanie innych używek zawierających tytoń wiąże się ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia wielu chorób, m.in. chorób nowotworowych, niewydolności płuc czy choroby wieńcowej. Niestety, wyjście z uzależnienia od nikotyny nie jest łatwe. Odstawienie nikotyny u osób uzależnionych powoduje nieodpartą chęć sięgnięcia po papierosa, nerwowość, uczucie zmęczenia, drażliwość, chwiejność emocjonalną, zaburzenia snu, upośledzenie koncentracji, zwiększenie łaknienia, bóle głowy, bóle mięśniowe, zaparcia. Oprócz metod psychologicznych (silna motywacja, zmiana zwyczajów itp.) można dodatkowo stosować leki. Pomocne jest tzw. nikotynowa terapia zastępcza (np. inhalatory, gumy, plastry z nikotyną). Preparaty te są stosowane, obok innych środków, w leczeniu wspomagającym odzwyczajanie się od palenia tytoniu. Powodują zmniejszenie nasilenia objawów związanych z abstynencją.

Redakcja poleca

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: J. Szymańska, B. Frydrych, E. Bruchajzer, Nikotyna, Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2007, nr 2(52), s. 121-154 / Baza Leków, Substancje od A do Z: Nikotyna, Medycyna Praktyczna