Odmrożenia skóry: co robić? 4 stopnie odmrożeń
Aktywność na świeżym powietrzu zimą jest zalecana przez specjalistów, ale długi pobyt na dworze przy dużym mrozie może się skończyć odmrożeniami. Gdy skóra staje się czerwona i bolesna, to sygnał alarmowy. Konieczne jest szybkie jej ogrzanie. Jak to zrobić?
Pobyt na mrozie może spowodować odmrożenia skóry. To niebezpieczne dla zdrowia. Skóra staje się wtedy czerwona i bolesna i koniecznie trzeba ją ogrzać. Jak to zrobić, żeby sobie nie zaszkodzić? I kiedy potrzebna jest specjalistyczna pomoc? Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wyjaśnia.
Odmrożenia skóry są niebezpieczne
Długo utrzymujące się niskie temperatury narażają ciało na powstawanie odmrożeń. Odmrożenia najczęściej dotyczą:
- palców rąk i stóp
- policzków
- brody
- nosa i uszu.
– Najbardziej narażone na odmrożenia są palce rąk i stóp, nos oraz małżowiny uszne. Pod wpływem zimna naczynia krwionośne obkurczają się, a tkanki narażone są na niedotlenienie. Przy długim czasie ekspozycji na działanie zimna skutki niedokrwienia i niedotlenienia tkanek mogą być nieodwracalne – w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do martwicy i amputacji fragmentów obumarłych tkanek – ostrzega dr n. med. Agnieszka Karynał, dermatolożka.
Przyczyną odmrożeń nie jest tylko niska temperatura. Sprzyjają im też wiatr i wilgoć, bo sprawiają, że oziębienie tkanek następuje bardzo szybko. Do odmrożenia dochodzi też szybciej, gdy jesteśmy głodni, przebywamy na dużej wysokości, jesteśmy osłabieni, zmęczeni lub odwodnieni bądź chorujemy na cukrzycę.
Odmrożenia skóry – co robić?
Przy odmrożeniach ważne jest przede wszystkim stopniowe ogrzewanie wyziębionego miejsca. Nie należy wkładać od razu dłoni pod kran z gorącą wodą, bo grozi to szokiem termicznym. Lepiej zanurzyć ręce w letniej wodzie, stopniowo podnosząc jej temperaturę do ok. 40 st. C – radzi NFZ.
Narodowy Fundusz Zdrowia wyjaśnił, że zazwyczaj odmrożona skóra, po przywróceniu normalnej temperatury otoczenia i pobudzeniu krążenia, dość szybko wraca do normy. Może jeszcze być nieco zaczerwieniona i bolesna, ale poprawa jej stanu powinna być wyraźnie widoczna. Kiedy pojawią się pęcherze, nie wolno ich przekłuwać. Należy zastosować opatrunek jałowy. Jeśli skóra, mimo stopniowego ogrzewania, nadal jest blada lub fioletowa albo traci się w niej czucie, należy szybko zgłosić się do lekarza.
Odmrożenia skóry – 4 stopnie odmrożeń
NFZ wyróżnia cztery stopnie odmrożeń.
- Pierwszy obejmuje głównie naskórek i charakteryzuje się bladą bądź sinoczerwoną barwą skóry miejsca odmrożonego. Występują ból, obrzęk i pieczenie czy łuszczenie naskórka.
- Drugi stopień – skóra jest woskowobiała, sztywna i twarda. Po ogrzewaniu staje się sinoczerwona, powstają pęcherze z płynem surowiczym i pojawia się rwący, piekący ból.
- W trzecim stopniu odmrożenia rozpoczyna się martwica powierzchowna skóry, która staje się sina.
- W czwartym stopniu martwica obejmuje głębsze warstwy, a nawet całe palce, uszy lub nos, co może prowadzić do samoistnej amputacji odmrożonych części ciała.
Ryzyko odmrożeń zwiększa też spożywanie alkoholu. Alkohol rozszerza naczynia krwionośne, co może prowadzić do złudnego poczucia ciepła. W rzeczywistości jednak alkohol obniża temperaturę ciała, bo rozszerzenie naczyń krwionośnych zwiększa utratę ciepła przez skórę.
– W przypadku odmrożeń I i II stopnia rokowanie jest dobre, a skóra regeneruje się bez pozostawienia blizn. Postępowanie terapeutyczne obejmuje stosowanie łagodnych preparatów do pielęgnacji skóry na bazie wazeliny, parafiny, gliceryny, pantenolu – wyjaśnia dr Kardynał. – Odmrożenia III i IV stopnia zawsze wymagają pilnej interwencji lekarskiej. Najczęstszym objawem jest przetrwałe zasinienie skóry, nieustępujące przy próbach ogrzania tkanek, obecność owrzodzeń i brak czucia, w tym czucia bólu.
Odmrożenia. Jak skorzystać z pomocy lekarza?
Podczas ferii zimowych poza miejscem zamieszkania można skorzystać z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w całej Polsce – przypomina NFZ. Nie obowiązuje rejonizacja. W weekendy i dni ustawowo wolne od pracy, a także w godzinach 18.00-8.00 od poniedziałku do piątku działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Aby z niej skorzystać, nie trzeba rezerwować wizyty i nie potrzeba skierowania. Adresy placówek świadczących pomoc medyczną w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej są na stronach internetowych oddziałów wojewódzkich NFZ.
Jadąc za granicę, warto wziąć ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Potwierdza ona prawo do korzystania z opieki medycznej w państwach Unii Europejskiej i EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria), a także w Wielkiej Brytanii, na takich samych zasadach, na jakich leczą się mieszkańcy danego państwa. Wyrobienie EKUZ jest bezpłatne dla osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym.
NFZ radzi, by przed wyjazdem do danego państwa koniecznie sprawdzić zasady udzielania pomocy na kartę EKUZ i rozważyć dodatkowe ubezpieczenie. Leczenie z EKUZ nie obejmuje kosztów akcji ratunkowych, np. akcji poszukiwawczej w górach, w państwach UE i EFTA.
Kartę EKUZ można wyrobić na lotnisku. Gdzie mieści się punkt NFZ?
Ból stawów „na mróz” to uciążliwa dolegliwość. Jakie mogą być przyczyny?
Jak przetrwać mrozy? Sprawdzone sposoby z różnych zakątków świata
