Prosaki, czyli grudki na twarzy i powiece. Czy są groźne? Jak się ich pozbyć?
Prosaki to małe białe grudki, które pojawiają się na skórze twarzy, w okolicach oczu i na powiekach. Stanowią głównie problem estetyczny, nie są na szczęście groźne. Co ciekawe, mają je dorośli, ale także spora część noworodków. Czy takie zmiany skórne trzeba leczyć?
- Co to są prosaki?
- Skąd się biorą prosaki?
- Jakie są sposoby leczenia prosaków?
- Dlaczego nie należy samemu usuwać prosaków?
- Jak zapobiegać prosakom?
Drobne zmiany skórne, jakimi są prosaki, ma nawet połowa noworodków. Są jednak również spotykane u osób dorosłych. Najczęściej lokalizują się na twarzy, wokół oczu, ale nie tylko. Nie bolą i nie swędzą, choć mogą przeszkadzać. Nie należy ich usuwać samodzielnie.
Co to są prosaki?
Prosaki to drobne, naskórkowe torbiele wypełnione keratyną (masami łojowo-rogowymi). Grudki te powstają samoistnie lub w następstwie urazu w trakcie gojenia się zmian skórnych, np. po oparzeniach słonecznych czy po wyleczeniu różnych chorób pęcherzowych skóry. Mają kolor od woskowobiałych do żółtych i średnicę 1-2 mm.
Zmiany są zlokalizowane głównie na policzkach, skroniach, w okolicach oczu. Niekiedy mogą pojawić się na tułowiu, rękach i nogach, narządach płciowych oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Typową cechą prosaków jest występowanie grupami – zwykle kilka zmian pojawia się w jednym miejscu.
Skąd się biorą prosaki?
Prosaki powstają na skutek zatkania ujścia gruczołów potowo-łojowych, co prowadzi do gromadzenia się mas rogowo-łojowych pod skórą i powstawania grudek na skórze. Niedojrzałe prosaki są mało widoczne i niewyczuwalne, ale z czasem powiększają się i twardnieją.
U noworodków i niemowląt przyczyną powstawania prosaków jest niedojrzałość aparatu łojowego, a prosaki są często spotykanymi zmianami skóry obok innych niegroźnych i przemijających objawów skórnych, np. trądziku noworodków, potówek.
Przyczyna powstawania prosaków u osób dorosłych tak naprawdę nie jest do końca poznana. Specjaliści wskazują czynniki genetyczne oraz środowiskowe, a także zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne.
Jakie są sposoby leczenia prosaków?
Prosaki z reguły zanikają samoistnie i nie wymagają leczenia, zwłaszcza u noworodków. W ich przypadku nie należy robić nic z takimi zmianami skórnymi. U dorosłych prosaki mogą długo samoistnie nie znikać, co dla niektórych może być problemem estetycznym, jednak i wtedy wciąż nie ma konieczności ich leczenia.
Niestety, nie istnieją leki, którymi skutecznie udałoby się wyleczyć prosaki – efektu nie daje ani leczenie przeciwwirusowe, ani przeciwgrzybiczne, ani przeciwbakteryjne. W jaki sposób można pozbyć się prosaków?
- Tradycyjną metodą usuwania prosaków jest nakłucie skóry sterylną igłą przez lekarza i otworzenie guzka, a następnie oczyszczenie go z zawartości. Okolicę nakłucia należy potem odkazić.
- Wymrażanie, mikrodermabrazja i chemabrazja (chemiczny peeling) to metody wykorzystywane w gabinecie kosmetycznym lub dermatologicznym.
- Za najpewniejszą metodę, zwłaszcza w przypadku nawracających prosaków, uważa się laseroterapię i elektrokoagulację. Metody te powszechnie stosuje się w gabinetach medycyny estetycznej.
Warto pamiętać, że raz usunięte prosaki mogą nawracać w tych samych miejscach albo pojawiać się w całkiem innych.
Dlaczego nie należy samemu usuwać prosaków?
Prosaków nie należy samemu usuwać, szczególnie z okolic oczu lub powiek, gdyż może to prowadzić do nadkażenia, powstania stanu zapalnego trudnego w leczeniu, po którym może pozostać szpecąca blizna. Jeśli jednak w wyniku prób samodzielnego ich usuwania dojdzie do nadkażenia zmiany czy też samoistnego zakażenia ( ropny stan zapalny), konieczna jest pomoc lekarza dermatologa. W przypadku umiejscowienia zmiany w okolicy oka niezbędna może okazać się nawet wizyta u okulisty.
Jak zapobiegać prosakom?
Przyczyna powstawania prosaków u osób dorosłych nie jest do końca poznana. Mogą to być zmiany hormonalne, a także przyczyny genetyczne lub środowiskowe. Niektórzy specjaliści przypuszczają, że w niektórych przypadkach przyczyną może być nieodpowiednia pielęgnacja i oczyszczanie skóry twarzy. Warto więc zadbać o pielęgnację dostosowaną do rodzaju skóry.
