Pierwsze objawy zaćmy. Tak zaczyna się zaćma. Na co zwrócić uwagę?
Zaćma to najczęściej występująca choroba oczu. Cierpi na nią już ok. 60% populacji w wieku od 65 do 75 roku życia. Co istotne, problem zmętnienia soczewki zaczyna dotyczyć coraz młodszych, nawet 40-letnich osób. Jak rozpoznać zaćmę i kiedy zwrócić się z tym problemem do lekarza? Tłumaczy dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska, okulistka i dyrektor medyczny kliniki Oko-Test z placówkami w Olkuszu i Nowym Targu.
Zaćma jest chorobą soczewki oka, która zwykle pojawia się u osób po 65. roku życia. Postępuje z reguły powoli i jest efektem zmętnienia soczewki, która w momencie narodzin jest przezierna, a światło przechodzi przez nią bez przeszkód, ogniskując się na siatkówce i gwarantując wyraźne i czyste powstawanie obrazu. Jednak w miarę upływu lat i naturalnych procesów zachodzących w soczewce, traci ona swą przezierność i zaczyna ulegać zmętnieniu. Tak powstaje zaćma.
Zaćma może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. Jest jedną z najczęściej występujących przyczyn ślepoty odwracalnej. Wyłącznym sposobem jej leczenia jest operacja. Gdy pacjent zgłasza się do okulisty z zaawansowaną zaćmą (twardą), ryzyko powikłań okołozabiegowych znacznie wzrasta, dlatego bardzo ważne jest jak najwcześniejsze rozpoznanie tego schorzenia.
Pierwsze objawy zaćmy. Na co zwrócić uwagę?
Osoby z zaćmą mają przymglone widzenie, pogarsza się ostrość ich wzroku do dali i do bliży, występują u nich problemy w doborze okularów.
- W początkowym stadium choroby występuje lekkie przymglenie, które z czasem staje się coraz bardziej gęste i utrudnia pacjentom wykonywanie podstawowych czynności takich jak np. przygotowanie posiłków, jazda samochodem czy czytanie. U chorych często dochodzi do urazów w wyniku potknięć z powodu niezauważania przed sobą przeszkód. Pacjenci gorzej widzą również o zmierzchu, słabiej widzą barwy, nie dostrzegają ich nasycenia i bardzo często towarzyszy im światłowstręt. Co więcej, zaćma może być na jednym oku bardziej zaawansowana, a na drugim mniej – tłumaczy dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska, okulistka i dyrektor medyczny kliniki Oko-Test z siedzibami w Olkuszu i Nowym Targu.
Osoby młodsze, tj. po 40. roku życia, także chorują na zaćmę. Występuje u nich dość specyficzny jej rodzaj – choroba upośledza u nich widzenie w ciągu dnia, w warunkach jasnych, natomiast wieczorem, w warunkach ciemniejszych osoby te pozornie widzą lepiej.
Zdarzają się również przypadki osób, u których zaćma postępuje bardzo szybko. Specjalistka podkreśla, że pacjenci w takich przypadkach powinni zostać skierowani równolegle na badania do innych specjalistów, np. do diabetologa czy endokrynologa, ponieważ postępująca w takim tempie zaćma bardzo często towarzyszy innym poważnym chorobom ogólnoustrojowym, na przykład cukrzycy.
Leczenie zaćmy. Czy zaćma może się cofnąć?
Zaćma jest chorobą wzroku, która prędzej czy później dotknie każdego człowieka. Jednak wiele osób często zwleka z jej diagnostyką i leczeniem. Bywa, że starsi pacjenci trafiają do gabinetów okulistycznych dopiero w momencie, kiedy już zupełnie nie są w stanie samodzielnie funkcjonować. Tymczasem diagnostyka zaćmy jest bardzo prosta, a jej leczenie wcale nie musi być tak obciążające jak mogłoby sądzić wielu chorych.
– Pacjenci początkowo szukają pomocy u optyka – niestety, zmiana okularów w tego typu przypadkach absolutnie nie przynosi efektów. Dlatego następnie zgłaszają się ze swoją przypadłością do okulisty, który w trakcie badania biomikroskopowego (lampą szczelinową) jest w stanie stwierdzić zmętnianie soczewki – wyjaśnia dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska.
Zaburzenia wzroku są wskazaniem do pilnej wizyty u lekarza okulisty. Specjalista po wykryciu zaćmy u pacjenta może go skierować na zabieg.
– Dopóki zaćma nie jest jeszcze tak bardzo zaawansowana, zabieg jej usunięcia przebiega szybko, bezpiecznie i bezboleśnie. Trwa zaledwie kilka minut. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z zaawansowaną formą zaćmy, jak np. zaćma brunatna, przejrzała, procedura staje się bardziej skomplikowana i niestety może nieść ryzyko powikłań - wyjaśnia dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska.
Pacjenci z typową zaćmą (starczą), zwlekają latami ze zgłoszeniem się do okulisty. Mają często wrażenie, że ich wzrok jest całkiem dobry, ponieważ proces upośledzania widzenia postępuje bardzo powoli. Adaptują się do gorszego widzenia i nie zauważają jego spadku. Osoby te starają się normalnie funkcjonować, mimo że ostrość ich widzenia bardzo często jest już na poziomie zaledwie 10-20%.
Czy zaćma może się cofnąć? Niestety, zmętnienie soczewki jest procesem, który sam nigdy się nie cofa. – Jedynym skutecznym sposobem leczenia zaćmy jest leczenie operacyjne – wyjaśnia dr n. med. Violetta Tomczyk-Dorożyńska.
