Eris, Pirola, Fornax: czy znów musimy się martwić covidem?
Choć pandemia COVID-19 oficjalnie się skończyła, koronawirus nie zniknął i wciąż mutuje. Świat wirusologów bacznie obserwuje, jak zmienia się wirus, który wywołał w ostatnich latach zagrożenie życia i zdrowia na świecie. Co warto teraz wiedzieć? Czy wciąż powinniśmy się martwić covidem?
Kolejne odmiany koronawirusa, w tym Pirola i Eris, stają się obiektami zainteresowania, niepokoją naukowców i są monitorowane przez WHO. Jak obecnie wygląda sytuacja z nowymi wariantami koronawirusa? W Polsce potwierdzono kilka przypadków podwariantu Eris – jak poinformowało ministerstwo zdrowia – ale innych informacji jest niewiele. Więcej wiemy, co dzieje się w Stanach Zjednoczonych.
Co nowego w sytuacji covidowej?
Podwariant Omikrona BA.2.86 określany jako Pirola jest monitorowany zarówno przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), jak i amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) – donosi Reuters. Nowe dane od naukowców i producentów szczepionek Moderna i Pfizer/BioNTech sugerują, że ten jeden z najnowszych, wysoce zmutowany wariant wirusa wywołującego COVID-19 nie jest tak niepokojący, jak obawiali się niektórzy eksperci, gdy został po raz pierwszy wykryty kilka tygodni temu. To dobre wieści.
Liczba zakażeń i hospitalizacji z powodu covid wzrasta w Stanach Zjednoczonych, Europie i Azji, ale jest znacznie poniżej poprzednich szczytów. Według danych CDC za tydzień zakończony 26 sierpnia, tygodniowe tempo wzrostu liczby hospitalizacji w USA spadało przez trzy kolejne tygodnie sierpnia.
- Na 30 sierpnia CDC podało, że wariant BA.2.86 (Pirola) został wykryty w co najmniej czterech stanach USA u ludzi lub w ściekach. We wtorek Delaware poinformowało, że wykryło infekcję BA.2.86 w szpitalu. WHO poinformowała o wykryciu BA.2.86 w co najmniej sześciu krajach.
- Według danych CDC, podwariant EG.5, odmiana Omikrona o nazwie Eris stanowi około jednej piątej obecnych przypadków COVID w USA.
- Wariant nazywany Fornax, czyli FL.1.5.1, jest kolejnym co do liczby zakażeń, jakie spowodował w USA (14,5 proc.), a liczba zakażeń nim rośnie na wschodnim wybrzeżu USA.
- Wiele innych wariantów ma mniejszy udział w liczbie zakażeń, przy czym BA.2.86 (Pirola) stanowi obecnie mniej niż 1 proc..
Dr David Dowdy, epidemiolog chorób zakaźnych z Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health, uważa, że FL.1.5.1 (Fornax) stanie się dominującym wariantem koronawirusa w nadchodzących miesiącach, ale nie spodziewa się fali infekcji podobnej do tej wywołanej przez Omikron zeszłej zimy. Dr Dowdy sugeruje, że obecny wzrost liczby przypadków może wynikać z tego, że odporność po szczepieniach i infekcjach nieco się obniżyła.
Co naukowcy mówią o Piroli?
Naukowcy uważnie obserwują podwariant Pirola BA.2.86, ponieważ zawiera on ponad 35 mutacji w kluczowych częściach wirusa w porównaniu z Omikronem XBB.1.5, wariantem dominującym przez większość 2023 roku. Ogromne zmiany – na równi ze zmianą genetyczną zaobserwowaną w wariancie Omikron w porównaniu z jego poprzednikiem Delta – wzbudziły obawy, że nowy wariant może spowodować poważny wzrost.
– Eksperymenty, w ramach których testowano wirusa w dwóch niezależnych laboratoriach w USA, sugerują, że jest to mało prawdopodobne – powiedział dr Dan Barouch, dyrektor Center for Virology and Vaccine Research w Beth Israel Deaconess Medical Center w Bostonie, którego laboratorium prowadziło jedno z badań.
Jego zespół przetestował laboratoryjne wersje wirusa u osób, które zostały zaszczepione lub wcześniej zakażone i stwierdził, że przeciwciała przeciwko wariantowi były porównywalne lub nieco wyższe niż te przeciwko obecnie krążącym wariantom. Eksperymenty przeprowadzone w laboratorium dr Davida Ho na Uniwersytecie Columbia, a także przez zespoły w Szwecji i Chinach, dały podobne wyniki.
Czy szczepionki ochronią przed nowymi wariantami?
Badania dr. Baroucha sugerowały również, że nowe zaktualizowane szczepionki zwiększą odpowiedź przeciwciał „do pewnego stopnia” przeciwko wszystkim obecnie krążącym wariantom, w tym BA.2.86. Firma Moderna podała kilka dni temu, że dane kliniczne wykazały, że jej zmodyfikowana szczepionka przeciwko COVID-19 wygenerowała prawie 9-krotny wzrost liczby ludzkich przeciwciał, które mogą neutralizować BA.2.86 (Pirolę).
Natomiast Pfizer poinformował, że jego zaktualizowana szczepionko przeciwko covid wykazała aktywność neutralizującą przeciwko BA.2.86 i EG.5 w badaniach przeprowadzonych na myszach. Zaktualizowane szczepionki są obecnie sprawdzane przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków.