Ekspert: trzeba odwrócić myślenie o raku
Trzeba odwrócić myślenie w profilaktyce raka - przekonuje prof. Paweł Knapp, ginekolog-onkolog, koordynator Uniwersyteckiego Centrum Onkologii w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.
Wykluczamy wszystkie choroby po kolei, łącznie z chorobami psychosomatycznymi, żeby na końcu potwierdzić raka. Taką ścieżkę diagnostyczną nierzadko wyznaczają sami lekarze, przekonując: "Jest pani/pan na raka za młody". W XXI wieku nie tak to powinno wyglądać.
Profilaktyka raka w Polsce
Ludzie unikają badań profilaktycznych, bo boją się, że "coś wyjdzie". Ale jeśli "coś" jest, to dobrze, żeby wyszło - zauważają eksperci. "Trzeba odwrócić myślenie w profilaktyce raka i zamiast bać się badania w obawie, że coś złego wykaże, badać się, aby być spokojnym" - powiedział w rozmowie z PAP prof. Paweł Knapp z Uniwersyteckiego Centrum Onkologii w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku.
Znakomita większość nowotworów złośliwych jest wyleczalna. Problemem są nowotwory rozsiane, z odległymi przerzutami. W profilaktyce raka chodzi o to, żeby wykryć zmianę, gdy jest bardzo mała, czyli uchwycić nowotwór złośliwy w pierwszym stadium rozwoju. A najlepiej, żeby wykryć zmiany łagodne, które z czasem przerodziłyby się w raka, jak nadżerki błony śluzowej jamy ustnej czy polipy jelita grubego.
Typowe objawy raka to:
- zmiany na skórze,
- wyczuwalne guzy,
- długotrwała gorączka,
- nocne poty,
- osłabienie i nieuzasadnione chudniecie,
- niewyjaśnione bóle,
- powiększone węzły chłonne,
- uporczywy kaszel,
- krew w stolcu lub moczu,
- krwioplucie,
- zmiana wyglądu ciała.
W Polsce skorzystać można z bezpłatnych badań profilaktycznych w kierunku raka:
Program adresowany do kobiet w wieku 25-59 lat, które: nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat; obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne, zakażonych HPV - typem wysokiego ryzyka), które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 12 miesięcy. A także dla kobiet, które były leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki macicy, po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne).
Program adresowany do kobiet w wieku 50-69 lat, które spełniają jedno z poniższych kryteriów:
- nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat;
- otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii po 12 miesiącach z powodu obciążenia następującymi czynnikami ryzyka: rak piersi wśród członków rodziny (matka, siostra, córka), mutacja w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2;
- nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi o charakterze złośliwym.
Program adresowany do osób w wieku:
- od 50 do 65 lat,
- lub od 40 do 49 lat, jeśli u najbliższych krewnych pacjenta, rozpoznano nowotwór jelita grubego.
"Badajmy się, żeby się nie bać" - przekonuje prof. Knapp.
Źródło: PAP, nfz.gov.pl
