Zamknij

Alzheimer: pierwsze objawy choroby. Na co zwrócić uwagę?

22.03.2021
Aktualizacja: 02.04.2021 12:39
Pierwsze objawy choroby Alzheimera
fot. Shutterstock

''Znów zapomniałam, gdzie położyłam klucze'' lub ''Co ja chciałam powiedzieć?'' - jeśli coraz częściej słyszysz od bliskiej osoby tego typu sformułowania, to powinna Ci się zapalić czerwona lampka. Zapominanie słów, problem z orientacją w terenie, zmiana charakteru - to częste wczesne objawy choroby Alzheimera. Na co warto zwrócić uwagę?

Choroba Alzheimera to postępująca choroba zwyrodnieniowa mózgu. W jej przebiegu dochodzi do odkładania się w mózgu białek o patologicznej strukturze, co prowadzi do śmierci komórek nerwowych (neuronów). Zmniejszenie liczby neuronów powoduje natomiast zmniejszenie ilości produkowanych przez nie substancji przekaźnikowych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania mózgu.

Pierwsze objawy choroby Alzheimera. Na co zwrócić uwagę?

Nie jest łatwo rozpoznać chorobę Alzheimera na wczesnym etapie. Ponieważ choroba rozwija się zwykle u osób starszych (ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem), to jej pierwsze objawy mylone są z naturalnymi procesami starzenia się. Zarówno problemy z pamięcią, jak i orientacją i wiele innych symptomów zrzuca się przez długi czas na wiek, bagatelizuje, a nawet obraca w żart.

Tak naprawdę potwierdzić chorobę może wyłącznie lekarz, wykonując badanie pamięci, ale istnieje kilka znaków, które powinny alarmować bliskich - rodzinę, przyjaciół, a nawet współpracowników.

Pierwsze (wczesne) objawy Alzheimera:

  • Problemy z pamięcią - zaczyna się od pamięci krótkiej, czyli sytuacji, które miały miejsce niedawno. Czerwona lampka powinna zaświecić się wtedy, gdy bliska osoba coraz częściej zapomina, czy wykonała telefon, czy była w łazience, czy wyłączyła gaz, zapomina o wizytach u lekarza - przy czym to ''zapominanie'' staje coraz częstsze i coraz bardziej niezrozumiałe dla otoczenia. 
  • Trudności w wykonywaniu codziennych czynności - osoba, która zawsze była samodzielna, nagle zaczyna mieć problem z przygotowaniem sobie obiadu, z wyjściem po zakupy, z posprzątaniem domu, nie wie, jak się odpowiednio ubrać. Nie wie, jak wykonywać czynności, które wykonywała zawsze (to dotyczy również pracy), często jest zagubiona. Trudności te wywołują wstyd, zakłopotanie.
  • Dezorientacja, co do czasu i miejsca - bliska osoba zaczyna mieć problemy z rozpoznaniem znanych do tej pory miejsc? To sygnał alarmowy. Jeśli nie wie, na którym przystanku wysiąść, nie rozpoznaje ulic, własnego domu, czuje się zagubiona, a na dodatek wciąż ''traci poczucie czasu'', to warto omówić te problemy ze specjalistą.
  • Problemy ze znalezieniem właściwych słów - każdemu zdarza się, że raz na jakiś czas zapomni pewnego wyrazu lub ''ma coś na końcu języka'', ale osoby chore na Alzheimera doświadczają takich problemów naprawdę często. Na co zwrócić uwagę? Przede wszystkim na, to gdy bliska osoba często nie może się wysłowić, wciąż szuka odpowiedniego (przy tym dosyć prozaicznego) słowa, nie może dokończyć zdania i bardzo się przy tym denerwuje. 
  • Problemy z właściwą oceną sytuacji - w miarę postępu choroby chorzy mają problem w kontaktach towarzyskich, często źle interpretują zaistniałą sytuację. Mogą się częściej obrażać, płakać, zamykać w sobie. Są też bardziej narażeni na oszustwa, w tym oszustwa finansowe, ''na wnuczka'' i wiele innych przykrych sytuacji. 
  • Chowanie rzeczy w dziwne, nietypowe miejsca i ciągłe szukanie ''czegoś'' - częste jest chowanie dziwnych rzeczy do lodówki, zostawianie przedmiotów codziennego użytku w zupełnie nietypowych dla nich miejscach (klucze w lodówce) lub niezrozumiałe ''chowanie'' przedmiotów, a potem gorączkowe szukanie ich. 
  • Problemy z realizacją nawet najbardziej prozaicznych zadań/planów - coś, co zawsze było naturalne, teraz przeraża. Jednym z objawów choroby Alzheimera jest niemoc. Chorej osobie trudno się zorganizować, przełamać, wyjść z domu. Wynajduje coraz to inne wymówki lub wprost mówi, że boi się iść do sklepu, nie jest w stanie pojechać do urzędu, długo się ubiera, by wyjść z domu, ale ostatecznie rezygnuje. Chorzy mają też problem z sekwencją czynność (co zrobić, po czym) - chodzi o mycie się, gotowanie obiadu.
  • Zmiany nastrojów, nietypowe dla siebie zachowanie - babcia, mama, tata nagle zachowują się inaczej? Denerwujesz się, że nigdy tacy nie byli? To powinien być sygnał alarmowy. Gdy osoba wcześniej miła staje się agresywna (lub odwrotnie), gdy jej zachowanie, styl bycia zmieniają się lub nienaturalnie wyostrzają się cechy charakteru, warto zgłosić się do lekarza. Bardzo często na zmianę charakteru wpływają inne objawy choroby, w tym trudności z mówieniem, z dbaniem o siebie z dogadywaniem się z innymi - to frustruje, smuci, denerwuje.
  • Powtarzanie - ciągłe powtarzanie tych samych anegdot, opowiadanie tych samych historii, pytanie wciąż o to samo, chociaż uzyskało się odpowiedź. 
  • Wycofywanie się z życia społecznego - ten objaw jest często konsekwencją nasilających się problemów z pamięcią, problemów z wysławianiem się, a także innych symptomów Alzheimera, które są dla otoczenia niezrozumiałe, denerwujące. Sam chory, który często na wczesnym etapie choroby nie wie, że cierpi na Alzheimera, zamyka się w sobie, zaczyna unikać ludzi, izoluje się w domu. 
  • Chudnięcie - chorobie Alzheimera często towarzyszy depresja, apatia, przygnębienie, brak apetytu. To wszystko sprawia, że chorzy tracą przyjemność z jedzenia, nie mają już ochoty na ulubione potrawy, szybko tracą na wadze, trudno ich przekonać do zjedzenia całego posiłku. 

Rozpoznanie objawów Alzheimera. Co dalej?

Jeśli występują tzw. pierwsze objawy Alzheimera, to niestety znak, że choroba rozwija się w mózgu już od jakiegoś czasu. Dlatego nie wolno zwlekać, trzeba działać, by powstrzymać jej postęp. 

Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza i badanie pamięci. Lekarz na podstawie występujących objawów może skierować na badania obrazowe mózgu (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny), które służą przede wszystkim wykluczeniu takich chorób jak: guz mózgu, krwiak podtwardówkowy, może też skierować pacjenta do psychologa i na badanie neuropsychologiczne.

Choć jest to trudne, to rodzina i znajomi powinni powstrzymać się od komentarzy typu ''co się z Tobą dzieje?'', ''ogarnij się'', ''weź się w garść''. Choroba Alzheimera to niezwykle poważny stan, który wynika z obumierania neuronów w mózgu. Chory nie ma na to wpływu i sam przeżywa wewnętrzny dramat. Tego typu komentarze tylko pogłębiają depresję i mogą prowadzić do izolowania się.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: pobijalzheimera.pl