Czy pająki gryzą? Obalamy mity!

08.03.2019 13:45
Pająk na skórze człowieka

Ugryzienie pająka to bardzo tajemnicza sprawa. Niemal każdy w swoim życiu tego doświadczył, ale czy na pewno? Tak naprawdę niewiele pająków mieszkających w Polsce gryzie, tym bardziej groźnie i dotkliwie. Większość ugryzień przypisywanych pająkom to tak naprawdę sprawka innych zwierząt, głównie owadów. Jak zatem rozpoznać, czy ugryzienie jest winą pająka i jak łagodzić jego skutki?

Ugryzienie pająka to rzadka sytuacja. Wbrew temu, co myśli większość osób, pająki w Polsce gryzą niezwykle rzadko. Nie są również jadowite, więc ewentualne ukąszenia nie zagrażają życiu człowieka. Dlatego większość ukąszeń, za które podejrzewane są pająki, powodowana jest czymś innym, na przykład ugryzieniem osy, mrówki, pluskwy.

Pająki występujące w Polsce są w zdecydowanej większości zupełnie niegroźne. Co prawda w kraju występują trzy gatunki pająków, które mogą ugryźć, ale ich jad nie jest niebezpieczny dla życia. Są drapieżnikami wyposażonymi w jad, ale boją się ludzi i atakują tylko wtedy, gdy czują się zagrożone. Swój jad wolą pożytkować w celu pozyskiwania pożywienia, nie walki z człowiekiem. Tylko kilka gatunków pająka jest w stanie ukąsić tak mocno, by przebić ludzką skórę, ale ich jad nie jest w stanie wyrządzić większej krzywdy.

Zwierzęta te ograniczone są przez pewną przeszkodę biologiczną. W przypadku większości gatunków „kły” pająków są zbyt słabe, by mogły przebić skórę człowieka. Nawet jeśli pająk bardzo chciałby ukąsić człowieka, to zwykle nie jest w stanie tego zrobić. 

Pająkom zarzuca się jednak nie tylko ukąszenia. Innym powszechnie krążącym mitem jest roznoszenie przez nie chorób. Tymczasem pająki nie bytują w zanieczyszczonych miejscach, nie żerują na zarażonych chorobami zwierzętach i nie wykluwają się w chorych zwierzętach, przez co nie stanowią źródła bakterii czy wirusów. Wręcz przeciwnie, pająki w pewien sposób zapobiegają roznoszeniu chorób. Zjadają bowiem mnóstwo szkodników, takich jak muchy, które odpowiadają za wiele chorób, między innymi za zatrucia pokarmowe.

Trudność w diagnostyce tego typu ukąszeń nastręcza również fakt, że aby potwierdzić, że reakcje na skórze faktycznie wywołał pająk, to należałoby wykonać badania toksykologiczne, a najlepiej schwytać sprawcę i ocenić, czy jest on zdolny do takiej zbrodni. 

Spośród 40 000 gatunków pająków na całym świecie ukąszenie zaledwie kilkunastu może powodować poważne problemy zdrowotne dla przeciętnego, zdrowego człowieka. Gatunki te nie występują naturalnie w Polsce.

Jak rozpoznać ugryzienie pająka?

W Polsce mieszkają trzy gatunki pająków, które mogą ugryźć i których ugryzienie, choć niegroźne, może wywołać reakcje na skórze. Wśród występujących w Polsce jadowitych pająków jest sieciarz jaskiniowy, którego ugryzienie powoduje miejscowe zaczerwienienie i ból podobny do tego, który towarzyszy użądleniu szerszenia.

Natomiast ugryzienie kolczaka zbrojnego wywołuje nie tylko ból, ale stan zapalny oraz ogólne objawy, takie jak wymioty, zawroty głowy, osłabienie i dreszcze utrzymujące się nawet przez 2 tygodnie.

Do tej pory nie odnotowano jednak powikłań zdrowotnych, a tym bardziej przypadków śmierci w Polsce sposobowych ugryzieniem przez pająka. 

Inne pająki występujące w Polsce, nawet jeśli mają gryzący aparat gębowy, to nie są w stanie przebić ludzkiej skóry. Jeśli ukąsi pająk, którego można podejrzewać o jadowitość, to należy szybko zgłosić się do lekarza i przyjąć surowicę przeciwjadową. 

ZOBACZ: Uczulenie na jad mrówek: jak rozpoznać alergię na mrówki?

Jak uniknąć ugryzienia przez pająka?

Jeśli boisz się, że może ukąsić cię pająk, staraj się unikać miejsc, gdzie te zwierzęta najczęściej bytują: piwnic, lasów, zarośli. Na wycieczki po lasach i łąkach zakładaj zakrytą odzież i kalosze. Przed położeniem się spać sprawdź pościel i łóżko, by upewnić się, że nie ma pająków. Możesz także strzepnąć kołdrę dla pewności.

Pamiętaj jednak, że pająki mogą pojawić się wszędzie i najlepiej się z tym po prostu pogodzić. Ponieważ w Polsce nie występują gatunki jadowite, nawet ugryzienie „zwykłego” pająka jest niegroźne. 

Warto wiedzieć

Pająki unikają ludzi

Pająki boją się ludzi i starają się unikać kontaktu z człowiekiem. Jeśli zbliżysz się do pająka, ten ucieknie lub zupełnie nie zwróci na Ciebie uwagi. Większość pająków ma bardzo słaby wzrok i reaguje na inne bodźce, takie jak wibracje, światło/ciemność. Chodzący człowiek robi wiele hałasu i powoduje, że całe siedlisko pająka trzęsie się, dudni i kołysze. Co więcej, pająki wolą żyć w ciemnych, wilgotnych miejscach, dlatego, gdy podniesiemy pudełko po butach, pająk szybko ucieknie, ale po chwili powróci do ciemności. Pająk zdecydowanie woli żyć w ukryciu niż przebywać z człowiekiem, a tym bardziej walczyć z większym od siebie przeciwnikiem.

Źródło: arthropodecology.com; bios.net