Obserwuj w Google News

Sezon na czosnek niedźwiedzi. Rośnie w Polsce i ma właściwości antybiotyczne

3 min. czytania
Aktualizacja 23.03.2023
23.03.2023 15:59
Zareaguj Reakcja

Czosnek niedźwiedzi to pyszne ziele i przyprawa, która rośnie w polskich lasach. Nie wolno go jednak tam zrywać, również dlatego, że niezwykle łatwo pomylić jest roślinę z innymi, trującymi. Jakie ma właściwości i skąd wziąć czosnek niedźwiedzi, by cieszyć się jego smakiem i prozdrowotnymi właściwościami?

Czosnek niedźwiedzi ma cenne właściwości
fot. Shutterstock
  1. Jakie właściwości ma czosnek niedźwiedzi?
  2. Dlaczego nie wolno zbierać dziko rosnącego czosnku niedźwiedziego?
  3. Skąd brać czosnek niedźwiedzi?
  4. Kiedy jest sezon na czosnek niedźwiedzi?
  5. Jak jeść czosnek niedźwiedzi?

Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) zwany jest też czosnkiem cygańskim lub cebulą czarownic. Właściwości tej rośliny były cenione już w średniowieczu, kiedy to wierzono, że jest ona pierwszym posiłkiem niedźwiedzi budzących się z zimowego snu. I że to ona daje im nadludzką siłę. Prawda jest taka, że czosnek niedźwiedzi ma mnóstwo prozdrowotnych właściwości dzięki substancjom zawartym w jego młodych zielonych liściach. Warto go jeść, ale w polskich lasach (występuje w Bieszczadach, Sudetach, Puszczy Białowieskiej i Kampinoskiej) nie wolno go zbierać.

Jakie właściwości ma czosnek niedźwiedzi?

Czosnek niedźwiedzi ma charakterystyczny czosnkowy zapach, ale w smaku jest mniej intensywny niż zwykły czosnek, jadalne są jego liście. Słynie z wielu właściwości zdrowotnych, ale najważniejsza z nich jest oczyszczanie organizmu z toksyn i metali ciężkich. Jest to możliwe dzięki zawartym w nim związkom siarki, które również zapobiegają rozwojowi bakterii, wirusów i grzybów.

Czosnek jest też naturalnym źródłem cennych:

  • składników mineralnych, m.in. fosforu, magnezu, manganu, potasu, selenu, siarki i żelaza
  • witamin: A, C i E (mają działanie antyoksydacyjne) i z grupy B.

Antyoksydanty chronią organizm człowieka przed rozwojem miażdżycy, nadciśnienia, chorób serca i nowotworów. Czosnek niedźwiedzi jest też uważany za tzw. naturalny antybiotyk (podobnie jak zwykły czosnek), który zwalcza bakterie chorobotwórcze, nie niszcząc jednocześnie naturalnej flory bakteryjnej organizmu. Przydaje się w leczeniu górnych dróg oddechowych, a także pobudza układ odpornościowy do zwalczania komórek nowotworowych.

Dlaczego nie wolno zbierać dziko rosnącego czosnku niedźwiedziego?

Dziko rosnący czosnek niedźwiedzi jest w Polsce pod częściową ochroną. Oznacza to, że nie można go zrywać w warunkach naturalnych i nie należy zbierać roślin w lasach. Wyjątkiem jest pozwolenie uzyskane z GDOŚ lub RDOŚ (Dz. U. 2014 poz. 1409).

Najbardziej niebezpieczne jest jednak to, że czosnek niedźwiedzi najczęściej mylony jest z liśćmi konwalii majowej lub ziemowita trującego – obie te rośliny są niebezpieczne dla zdrowia. Obie te rośliny nie pachną co prawda czosnkowo, a specjaliści uważają, że w gruncie rzeczy podobieństwo jest powierzchowne – jednak warto wykazać się ostrożnością i po prostu nie zbierać w lesie tej rośliny.

Skąd brać czosnek niedźwiedzi?

Czosnek niedźwiedzi dziko rosnący jest pod ochroną i nie wolno zbierać go w lasach, ale nie znaczy to, że możemy go sobie wyhodować w ogródku lub nawet w doniczce. Sadzonki można bez większego problemu kupić na straganach i w centrach ogrodniczych – w ten sposób można się cieszyć smakiem i zapachem czosnku niedźwiedziego ze swojej działki. Zerwany już czosnek niedźwiedzi jest też dostępny w sezonie w warzywniakach i sklepach ze zdrową żywnością.

Kiedy jest sezon na czosnek niedźwiedzi?

Liście czosnku niedźwiedziego zbiera się już od marca (pierwsze listki mogą pojawiać się już w lutym) aż do kwietnia, a nawet połowy maja – wszystko zależy do tego, jak szybko roślina zakwitnie. Najsmaczniejsze i najbardziej wartościowe są młode listki o długości 10-12 cm. W późniejszym okresie, gdy czosnek niedźwiedzi zacznie kwitnąć, liście stają się niesmaczne i łykowate. Podczas kwitnienia roślina wydziela intensywny czosnkowy zapach.

Jak jeść czosnek niedźwiedzi?

Po zerwaniu można go spokojnie przechowywać w lodówce nawet przez kilka miesięcy. Młody czosnek niedźwiedzi jest można jeść na surowo lub po ugotowaniu (ale szkoda), nadaje się też do robienia nalewek.

Czosnek niedźwiedzi jest jednak najbardziej ceniony jako składnik sałatek, zup i dodatek do mięs, serów i twarogów. Po posiekaniu można go używać zamiast szczypiorku (to przecież roślina cebulowa). Wiosna warto przygotować domowe czosnkowe specjały: pesto, oliwę czy masło z czosnkiem niedźwiedzim.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.