Zamknij

Dieta wegetariańska może niszczyć zęby. Stomatolog wyjaśnia, co robić

24.02.2022
Aktualizacja: 24.02.2022 13:09

Polacy coraz chętniej eliminują mięso ze swojej diety. Ci, którzy się na to decydują, powinni jednak pamiętać, że dieta wegetariańska i wegańska może zwiększać ryzyko ubytków w zębach. Dlaczego? Jak temu zaradzić, wyjaśnia lek. stom. Bartłomiej Karaś z kliniki Maxdent we Wrocławiu, członek Działu Badawczego Polskiego Towarzystwa Endodontycznego.

Wegetarianizm a zdrowie zębów
fot. Shutterstock
  1. Wegetarianizm i weganizm a stan zębów
  2. Co powinni robić wegetarianie, by mieć zdrowe zęby?
  3. Co jest ważne, by zapobiec próchnicy zębów?

Coraz więcej Polaków ogranicza lub zupełnie rezygnuje z jedzenia mięsa – tak dzieje się również w innych częściach Europy. Robią tak zwłaszcza osoby młode, jak można przeczytać w zeszłorocznym zestawieniu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Jego autorzy cytują badanie ankietowe Panelu Ariadna z 2019 r., w którym odsetek Polaków będących na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej wyniósł 8,4 proc. Również badania firmy Maczfit przeprowadzone wśród mieszkańców dużych miast wskazują, że skala popularności wegetarianizmu w takich ośrodkach może sięgać nawet 20 proc. Dla porównania w 2014 r. w badaniu CBOS odsetek wegetarian w Polsce wynosił 1 proc.

Wegetarianizm i weganizm a stan zębów

Dieta wegetariańska i wegańska ma wpływ na zdrowie zębów – osoby, które decydują się na zmianę dotychczasowej diety, powinny o tym pamiętać. Dlaczego tak się dzieje?

– Bakterie, a to one są głównym powodem ubytków w zębach, żywią się nie tylko cukrami, ale ogólnie węglowodanami. Jednych i drugich nie brakuje w diecie bezmięsnej – tłumaczy lek. stom. Bartłomiej Karaś*. – Dodatkowo sposób przyrządzania niektórych potraw, chociażby różnego rodzaju past i dań mącznych, sprawia, że resztki jedzenia szczególnie łatwo zostają w zębach. Podobnie dzieje się po zjedzenia batoników, ziemniaków czy pieczywa. A to w połączeniu z kwasami, które także wpływają na szkliwo zębów, sprawia, że bez odpowiedniej higieny, łatwo narobić sobie kłopotów – wyjaśnia stomatolog.

Okazuje się, że w 100 g mąki pszennej jest aż 76 g węglowodanów, w 100 g fasoli – 63 g, w 100 g ciecierzycy – 61 g, w 100 g pity – 33 g, a w 100 g grochu – 24 g. Dla porównania w wołowinie, piersi z kurczaka czy wieprzowinie węglowodanów nie ma wcale.

Co powinni robić wegetarianie, by mieć zdrowe zęby?

Lekarz zaleca wegetarianom i weganom, by po każdym większym posiłku umyć zęby, szczególnie jeżeli jedliśmy potrawy, które „oblepiają” zęby. – Jeżeli w ciągu 30 minut po zjedzeniu nie mamy możliwości umycia zębów, można przepłukać usta specjalnym płynem do płukania, a w ostateczności wodą – zauważa.

– Moją intencją nie jest zniechęcanie do diety bezmięsnej, ale zwrócenie uwagi, że u osób, które jednocześnie stosują dietę wegetariańską lub wegańską i nie dbają o zęby ryzyko pojawienia się próchnicy porównywalnej z próchnicą butelkową, czyli próchnicą wszystkich zębów na raz, może być większe. A to ma swoje konsekwencje – mówi lekarz stomatolog.

Co jest ważne, by zapobiec próchnicy zębów?

Próchnica to groźna dla zębów choroba bakteryjna – nie należy jej lekceważyć. Ważna jest nie tylko staranna higiena zębów.

– Próchnica, której główną przyczyną jest brak odpowiedniej higieny zębów, niszczy twarde tkanki zęba i powoduje stan zapalny lub obumarcie miazgi, czyli żywego wnętrza zęba. Wtedy jedynym rozwiązaniem jest przeprowadzenie leczenia kanałowego, które ma za zadanie usunięcie infekcji, a także trwałą odbudowę wyleczonego zęba – podkreśla lek. stom. Bartłomiej Karaś. – Leczenie kanałowe to jedna z dwóch, obok leczenia protetycznego, procedur, których rolą jest przywrócenie funkcji zęba – podkreśla stomatolog z kliniki Maxdent we Wrocławiu.

Rekomendacje mówią, że stomatologa należy odwiedzać przynajmniej dwa razy do roku. Warto skorzystać także ze wsparcia higienistki stomatologicznej, a na co dzień stosować najważniejsze zasady higieny zębów:

  • regularnie, minimum dwa razy na dobę szczotkować zęby przez dwie minuty
  • systematycznie – co 3-4 tygodnie – wymieniać szczoteczkę do zębów (nie ma znaczenia, czy jest to szczoteczka manualna czy elektryczna)
  • używać płynu do płukania jamy ustnej oraz nici dentystycznej.

– Prawidłowe szczotkowanie (nie tylko przesuwanie szczoteczki z jednej na drugą stronę, ale także pamiętanie o ruchach kolistych i wymiatających), nitkowanie i stosowanie płynu to tak zwana triada w higienie, której sumienne stosowanie daje największe szanse na to, aby jak najdłużej cieszyć się zębami bez próchnicy, a tym samym zminimalizować ryzyko wystąpienia infekcji – mówi lek. dent. Bartłomiej Karaś. – Na to, czy i z jakimi problemami z zębami się borykamy, ma wpływ wiele czynników. Pewne tendencje mogą być spowodowane genami, ale nic nie zastąpi odpowiedniej profilaktyki – dodaje stomatolog.

*Lek. dent. Bartłomiej Karaś jest endodontą. Jako prelegent regularnie uczestniczy w konferencjach i wykładach dotyczących leczenia kanałowego w Polsce i na świecie. Prowadzi kursy dla stomatologów – dzieli się swoimi doświadczeniami, aby inni lekarze mogli podnieść skuteczność prowadzonego przez siebie leczenia. Od 2013 roku przeprowadził ponad 350 kursów i wykładów na czterech kontynentach. Jako wykładowca i lider opinii współpracuje ze znanymi organizacjami i firmami.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.