Zamknij

Strach przed szkołą to fobia szkolna. Jakie są jej przyczyny i objawy?

24.07.2018
Aktualizacja: 04.11.2022 12:11

Twoje dziecko na myśl o szkole robi się nerwowe, płaczliwe i ciągle szuka okazji, by do niej nie iść? Wszystko, co związane ze szkołą, kojarzy mu się negatywnie i wywołuje panikę? To może być fobia szkolna! Jak ją rozpoznać i jak sobie z nią poradzić?

Fobia szkolna - objawy
fot. Shutterstock

Fobia szkolna (nazywana także skolionofobią, didaskaleinofobią lub nerwicą szkolną) jest rodzajem fobii sytuacyjnej, która objawia się strachem przed szkołą i wszystkim, co z nią związane (inni uczniowie, nauczyciele, sprawdziany, lekcje). Fobię szkolną rozpoznaje się u ok. 4-5% dzieci w wieku szkolnym, choć pierwsze objawy tego zaburzenia mogą pojawić się już w okresie przedszkolnym.

Jakie zachowania mogą sugerować fobię szkolną?

Podstawowym objawem fobii szkolnej jest strach przed środowiskiem szkolnym, przejawiający się m.in. niechęcią do uczęszczania do szkoły. Dziecko ma natrętny lęk na myśl o szkole i sytuacjach, jakie wiążą się z życiem ucznia. Wzmaga się on zwłaszcza w dniach poprzedzających pójście do szkoły, a ustępuje w okresie wolnym, np. na początku weekendu, w okresie ferii czy wakacji. Fobia szkolna przejawia się nie tylko w sferze psychicznej, ale także behawioralnej i społecznej. Dziecko unika sytuacji społecznych, wycofuje się też z relacji interpersonalnych. Wreszcie-  fobia szkolna powoduje szereg objawów somatycznych, takich jak:

Objawy te występują w sytuacjach związanych ze szkołą.

Przyczyny fobii szkolnej

Na występowanie fobii szkolnej wśród dzieci mogą wpływać różne uwarunkowania. Niekiedy występowanie tego zaburzenia jest efektem przemocy szkolnej, w innych wypadkach wskazuje się na wygórowane oczekiwania rodziców względem dziecka (karanie za złe stopnie, bardzo wysokie wymagania stawiane przez rodziców) czy rodzicielską nadopiekuńczość. Również osobowość dziecka może sprzyjać rozwojowi fobii szkolnej. Zaburzenie to dotyka bowiem przede wszystkim tych osób, które cechuje nieśmiałość, lękliwość, niska samoocena czy nadwrażliwość emocjonalna.

Fobia szkolna – metody leczenia

Nieleczona fobia szkolna może skutkować pogłębieniem objawów oraz prowadzić do wystąpienia innych zaburzeń psychicznych, m.in. depresji czy nerwicy natręctw. Dlatego konieczne jest jak najszybsze postawienie odpowiedniej diagnozy oraz wdrożenie skutecznego leczenia. W zależności od wieku dziecka, nasilenia objawów czy cech osobowości stosuje się różne formy leczenia. Fobia szkolna jest zwykle diagnozowana przez lekarza psychiatrę, który może zalecić połączenie farmakoterapii z psychoterapią.

W leczeniu fobii szkolnej stosuje się leki anksjolityczne oraz przeciwdepresyjne, które obok terapii – np. w nurcie poznawczo-behawioralnym – mogą pomóc w przezwyciężeniu strachu dziecka przed środowiskiem szkolnym. Pomocne okazują się także różne techniki relaksacyjne, wzmacniające psychikę i rozładowujące napięcie. W niektórych przypadkach zaleca się zmianę szkoły. Ważna w tym wszystkim jest również czynna współpraca rodziców z dzieckiem oraz terapeutą. Wsparcie najbliższych może okazać się kluczowym czynnikiem, mającym wpływ na skuteczność leczenia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.