Zamknij

Gotowanie lub smażenie w tego typu produktach może być niebezpieczne

10.11.2022
Aktualizacja: 10.11.2022 09:51

Porysowane "nieprzywierające powłoki" patelni lub garnków mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Podczas gotowania z tego typu uszkodzeń wydostaje się mikroplastik. 

Patelnia z teflonową powłoką
fot. Shutterstock

Zniszczenie powłoki teflonowej na patelni może być niebezpieczne w skutkach. Z pojedynczego zarysowania teflonu podczas gotowania lub smażenia może się uwolnić prawie 10 tys. cząstek mikroplastiku – ostrzegają naukowcy i dodają: – Cząsteczki te trafiają do jedzenia i stwarzają potencjalne ryzyko dla zdrowia.

Badanie przeprowadzili naukowcy z Newcastle University (Wielka Brytania) oraz Flinders University (Australia).

– Nieprzywierający materiał, Teflon, należy do rodziny związków o nazwie PFAS. Biorąc pod uwagę, że PFAS budzą wiele obaw, również teflonowe mikrocząstki w jedzeniu mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia. Wymagają one dokładnego zbadania, ponieważ na temat tego zanieczyszczenia nie wiemy wiele – tłumaczy jeden z badaczy, dr Cheng Fang z University of Newcastle, i dodaje: – Jedną z przyczyn naszej niewiedzy jest to, że teflonowe cząstki relatywnie trudno jest wykryć w porównaniu do wielu innych tworzyw sztucznych.

Zdaniem badaczy, biorąc pod uwagę ich najnowsze ustalenia, należy uważnie wybierać kuchenne naczynia, tak aby uniknąć zanieczyszczania żywności.

Teflon – co to za substancja?

Teflon jest zastrzeżonym znakiem towarowym przez firmę DuPont, produkty innych firm stosujących tego typu substancję nie mogą używać tej nazwy, dlatego czasem w sklepach można kupić teflonową patelnię lub patelnię "z nieprzywierającą powłoką". Teflon to materiał śliski, trwały i prawie niezniszczalny (jest odporny na ogień i chemikalia). Jego składnikami mogą być związki perfluorowane, w tym kwas perfluorooktanowy (PFOA), który uznawany jest za substancję szkodliwą dla zdrowia. Związek ten obwiniany jest m.in. za niektóre problemy z tarczycą, płodnością, a nawet za powstawanie niektórych nowotworów (m.in. raka nerek, jąder). W 2015 r. DuPont przestała stosować kwas perfluorooktanowy do produkcji teflonu, ale związek ten, jak i inne związki perfluorowane, nadal znajdują się w wielu starszych produktach.

Gdzie można spotkać teflonowe powłoki? Lista produktów jest długa. Substancję tę znajdziemy na niektórych patelniach, garnkach i żelazkach, blachach do pieczenia, ale nie tylko. Substancje wchodzące w skład teflonu mogą być również w pudełkach do żywności, wodoodpornych ubraniach, dywanach czy tapicerkach mebli (dzięki nim meble są bardziej odporne na zabrudzenia).

Unia Europejska również podjęła pewne środki bezpieczeństwa względem PFOA. Ustalono, że od lipca 2020 r. PFOA nie może być produkowany ani wprowadzany do obrotu. Nie może być również stosowany do produkcji ani wprowadzany do obrotu w innej substancji, mieszaninie czy w wyrobie, jako składnik, w stężeniu równym lub wyższym niż 25 ppb.

Ograniczeniom podlega również PFOS (sulfonian perfluorooktanu) – na mocy Dyrektywy 2006/122/WE, ustalono, że nie może być wprowadzany na rynek lub stosowany jako substancja lub składnik preparatów w stężeniach równych lub powyżej 0,005% masy.

Firmy produkujące produkty teflonowe powołują się na badania mówiące, że przy „normalnym użytkowaniu” trujące cząsteczki nie uwalniają się. Dzieje się tak dopiero w 240 stopniach Celsjusza i wyższych temperaturach. Jednak zdaniem naukowców podczas pieczenia, blachy mogą rozgrzewać się nawet do 500 stopni.

Jedno jest pewne badania dotyczące teflonu i jego wpływu na zdrowie są potrzebne.

Źródło:

  • "Raman imaging for the identification of Teflon microplastics and nanoplastics released from non-stick cookware", Yunlong Luo, Christopher T. Gibson, Clarence Chua, Youhong Tang, Ravi Naidu, ChengFang, Science of The Total Environment, Volume 851, Part 2, 10 December 2022, 158293/ 
  • "Teflon, czyli bardzo śliska sprawa", ekonsumet.pl/
  • PAP Marek Matacz