Zamknij

Alergia na smog istnieje. Polscy naukowcy mają dowód

17.02.2021
Aktualizacja: 17.02.2021 09:55

Alergia na smog doczekała się potwierdzenia. Krakowscy naukowcy zaprezentowali wyniki trzyletnich badań, w których udowodnili, że można być uczulonym na pyły zawieszone.

Alergia na smog
fot. Shutterstock

Naukowcy z Collegium Medicum UJ w Krakowie przeprowadzili pierwsze w Polsce badania reakcji krwi zdrowych osób na smog. "Zauważyliśmy, że trafiają do nas pacjenci z przewlekłymi chorobami dróg oddechowych, katarem, kaszlem, dusznościami w okresie jesienno-zimowym. I nie są to alergicy. Jeśli wyjeżdżali w rejony, gdzie powietrze jest czyste, np. nad morze, to ich dolegliwości mijały. Badaliśmy tych pacjentów, ale nie do końca potrafiliśmy wskazać, co jest źródłem ich dolegliwości" - powiedziała PAP pomysłodawca i koordynator projektu prof. Ewa Czarnobilska, kierownik Katedry Toksykologii i Chorób Środowiskowych Collegium Medicum UJ.

Alergia na smog - badania

Krakowscy medycy postanowili zbadać reakcje na smog osób, które w okresie jesienno-zimowym skarżą się na dolegliwości ze strony układu oddechowego, ogólnie zdrowych, bez alergii w wywiadzie medycznym. Trudność polegała na tym, że nie można było narazić ochotników bezpośrednio na zanieczyszczenia powietrza - żadna komisja etyczna nie wyraziłaby zgody na taki eksperyment. Do testów wykorzystano zatem wyłącznie krew pacjentów.

Badanych podzielono na dwie grupy. Pierwszą z nich stanowiły osoby bez żadnych alergii, a drugą uczuleni na brzozę, pylącą wiosną. W uniwersyteckim laboratorium wyeksponowano świeżo pobrane próbki krwi na krakowski smog. Pyły pochodziły z mierników PM2,5 przy stacjach pomiaru jakości powietrza. Pozyskanie takich próbek było możliwe dzięki współpracy lekarzy z Akademią Górniczo-Hutniczą - naukowcy z AGH opracowali metodę ekstrakcji próbek smogu ze specjalnych krążków pomiarowych, które trafiły do laboratorium.

Medycy dodali próbki smogu do świeżej krwi badanych. Okazało się, że pył PM2,5 uczulił 75 proc. zdrowych osób oraz 83 proc. osób z alergią na brzozę.

Alergia na smog - objawy

  • kaszel,
  • duszności,
  • podrażnienie spojówek,
  • wodnisty katar.

Oficjalnie w naukach klinicznych nie istnieje pojęcie „alergia na smog”, ale według autorów krakowskich badań to się wkrótce zmieni. "Było to pierwsze takie w Polsce, i według mojej wiedzy - w świecie, badanie reakcji krwi na smog. Udowodniliśmy, że komórki krwi, tzw. bazofile, które są źródłem histaminy - głównego mediatora odpowiedzialnego za reakcje alergiczne, aktywują się pod wpływem pyłu PM2,5. Komórki krwi na PM2,5 reagują podobnie, jak gdybyśmy je aktywowali pyłkiem brzozy u osoby uczulonej" - powiedziała prof. Ewa Czarnobilska.

I dodała: "Jest wiele publikacji, które mówią, że zanieczyszczenie powietrza powoduje przewlekłe choroby dróg oddechowych, ale nikt nie udowodnił, że to zanieczyszczenie powietrza może wywołać u osoby zdrowej reakcję alergiczną, czyli że można mieć alergię na smog".

Zdaniem lekarzy z CM UJ problemem będzie leczenie alergii na smog. "Na tę alergię nie możemy odczulić tak jak na psa, kota, brzozę, trawę czy inne alergeny. Tu leczyć można będzie tylko objawowo - próbując zatrzymać rozwój choroby" - zaznaczyła koordynator badania.

Osobom, które czują, że smog źle na nie wpływa, lekarze zalecają monitorowanie jakości powietrza, np. za pomocą aplikacji. Kiedy zanieczyszczenie wzrasta, należy zamykać okna, a wietrzyć tylko wtedy, gdy powietrze jest dobrej jakości. Można zainwestować w oczyszczacze powietrza. Lekarze proponują, aby po powrocie z zewnątrz myć w szczególności twarz, w tym płukać śluzówki solą fizjologiczną.

Źródło: PAP