Zamknij

Czego nie wiesz o transplantacji? Prawniczka wskazuje 4 popularne mity

05.12.2022
Aktualizacja: 05.12.2022 12:36

Szpik pobiera się z kręgosłupa, a za oddanie narządów otrzymuje się zapłatę? Niektóre mity na temat przeszczepów mogą być bardzo szkodliwe. Prawniczka, Patrycja Pieszczek-Bober, wskazuje 4 z nich.

4 częste mity na temat transplantacji
fot. Shutterstock
  1. Na pobranie narządów trzeba wyrazić zgodę
  2. To rodzina decyduje, czy od zmarłego można pobrać narządy
  3. Dziecko nie może być dawcą
  4. Żywy dawca może przekazać narząd wyłącznie członkom rodziny

Transplantacja jest niesamowitym osiągnięciem współczesnej medycyny. Oddanie narządów po śmierci może uratować życie wielu innym pacjentom. W Polsce narządy od zmarłego można przeszczepić, jeśli za życia nie wyraził on sprzeciwu: jest to tzw. zgoda domniemana. Jeśli chcemy zostać dawcami po śmierci, nie potrzebujemy żadnego dokumentu. W przypadku niepełnoletnich zmarłych zgodę na pobranie narządów podejmują opiekunowie prawni.  
Niestety, niewiedza w kwestii przeszczepów jest źródłem wielu nieporozumień i fałszywej narracji, czego przykładem były ostatnie komentarze Justyny Sochy, byłej liderki antyszczepionkowców.  Jakie są najczęstsze mity na temat transplantacji? Prawniczka, Patrycja Pieszczek-Bober, która na co dzień prowadzi profil na Instagramie poświęcony prawom pacjenta, wyjaśnia 4 z nich:

Na pobranie narządów trzeba wyrazić zgodę

Dawcą narządów może być w Polsce każdy, kto nie wyrazi sprzeciwu za życia. Jak wyrazić sprzeciw? Wyraża się go w formie:

  • wpisu w centralnym rejestrze sprzeciwów na pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok ludzkich
  • oświadczenia pisemnego zaopatrzonego we własnoręczny podpis
  • oświadczenia ustnego złożonego w obecności co najmniej dwóch świadków, pisemnie przez nich potwierdzonego

To rodzina decyduje, czy od zmarłego można pobrać narządy

Decyzja w tej kwestii należy wyłącznie do zmarłego i można ją wyrazić za życia. Rodzina może być jedynie pomocna, jeśli chodzi o ustalenie, czy sprzeciw miał miejsce.

Dziecko nie może być dawcą

Dziecko może zostać dawcą, jeśli za jego życia przedstawiciel ustawowy nie wyraził sprzeciwu.  W określonych sytuacjach małoletni może być również dawcą szpiku czy komórek krwiotwórczych dla rodzeństwa. Oczywiście dzieje się w tak sytuacji, gdy przeszczep jest w pełni bezpieczny również dla dawcy.

Żywy dawca może przekazać narząd wyłącznie członkom rodziny

Narządy, np. nerkę, możemy oddać również obcej osobie, jeśli skłaniają nas do tego względy osobiste. W takich okolicznościach potrzebna jest jednak zgoda sądu.

Źródło: Instagram/prawodozdrowia