Zamknij

Fajerwerki mogą poparzyć lub urwać palec. Jak pomóc? Kiedy do szpitala?

29.12.2022
Aktualizacja: 29.12.2022 12:33

Choć sylwestrowa noc to czas zabawy i witania Nowego Roku, to w tym czasie lekarze na SOR-ach mają pełne ręce roboty. Wiele wypadków zdarza się właśnie w związku z odpalaniem fajerwerków i petard. Wśród najczęstszych urazów w czasie sylwestrowych imprez lekarze wymieniają nie tylko zranienia, ale również poparzenia fajerwerkami.

Poparzenia i urwane palce od fajerwerków
fot. Shutterstock
  1. Jakie urazy mogą spowodować fajerwerki?
  2. Jak udzielić pierwszej pomocy poparzonemu przez fajerwerki?
  3. Jak zająć się osobą, której fajerwerki urwały lub naderwały rękę?
  4. Kiedy wezwać pogotowie do wypadku z fajerwerkami?
  5. Sylwestrowa apteczka – co powinno się w niej znaleźć?

Sylwester to dla medyków bardzo intensywny czas, a w punktach pomocy doraźnej pojawia się zdecydowanie więcej pacjentów niż w zwykłe dni. – Najczęściej są to urazy typowe, czyli skaleczenia od szkła, noży, zranienia czy stłuczenia związane z upadkiem lub pobiciem, urazy głowy czy klatki piersiowej. Nierzadko mamy do czynienia także ze skutkami nieodpowiedniego używania fajerwerków, czyli z poparzeniami. Ofiarami takich wypadków są zazwyczaj mężczyźni w młodym wieku – mówi Magdalena Chrostowska, specjalistka chirurgii ogólnej i koordynatorka pomocy doraźnej w Szpitalu Św. Elżbiety Grupy LUX MED. Specjalistka wyjaśnia, jak pomóc osobie poparzonej fajerwerkami i kiedy wezwać pogotowie.

Jakie urazy mogą spowodować fajerwerki?

W wyniku wypadku z udziałem fajerwerków może dojść do drobnych lub poważniejszych oparzeń, a w skrajnych sytuacjach nawet do oderwania fragmentów kończyny lub palców. Zdarzają się też uszkodzenia oczu czy słuchu, a także zatrucia substancjami chemicznymi i oparzenia dróg oddechowych.

Jak udzielić pierwszej pomocy poparzonemu przez fajerwerki?

– Zacznijmy przede wszystkim od zadbania o własne bezpieczeństwo. Należy upewnić się, że i nam, i osobie poszkodowanej nic już nie zagraża, ponieważ fajerwerki mogą wybuchnąć ponownie. Odizolujmy ofiarę wypadku od miejsca zdarzenia – zaleca Magdalena Chrostowska, specjalistka chirurgii ogólnej. – Jeśli jakaś część garderoby nadal się pali, musimy ugasić pożar. Użyjmy w tym celu wody, koca lub kurtki. Możemy także poturlać poszkodowanego po śniegu. Nigdy jednak nie stosujmy gaśnicy, kierując ją bezpośrednio na poszkodowanego – tłumaczy ekspertka.

Ekspertka wylicza, że następnie należy:

  • zdjąć odzież w miejscu poparzenia
  • schłodzić poparzoną skórę wodą o temperaturze około 20 st. C przez 15-20 min w przypadku niezbyt głębokich oparzeń lub przykryć mokrym, czystym materiałem w przypadku głębszych i rozleglejszych poparzeń
  • miejsce oparzenia zabezpieczyć jałową gazą; nie wolno nakładać na nie żadnych maści ani kremów, można użyć opatrunku hydrożelowego
  • podać leki przeciwbólowe, jeżeli rana powoduje silny ból.

Jak zająć się osobą, której fajerwerki urwały lub naderwały rękę?

Przede wszystkim należy się jak najszybciej zająć poszkodowanym. Najlepiej, by inna osoba w tym czasie już dzwoniła po pogotowie.

– Jeśli w wyniku wystrzału fajerwerków dojdzie do naderwania lub pełnego oderwania kończyny, ranę należy ucisnąć, najlepiej przez opatrunek, żeby zatamować krwawienie. Jeśli ucisk jest nieskuteczny, należy przyłożyć dodatkową warstwę gazy i poprawić ucisk – wyjaśnia Magdalena Chrostowska z LUX MED-u. – Gdy mimo takich działań miejsce amputacji nadal krwawi, wyjątkowo możemy zastosować opaskę uciskową, ale koniecznie trzeba zanotować czas jej założenia – dodaje specjalistka.

Następnie należy zająć się amputowanym fragmentem kończyny czy skóry. – Owińmy go jałową gazą, włóżmy do foliowego woreczka, a następnie do wody z lodem. Tzw. replantacja, czyli prościej mówiąc: przyszycie fragmentu np. palca, możliwe jest w ciągu kilku godzin od zdarzenia. Należy wezwać zespół ratownictwa medycznego i koniecznie przekazać poszkodowanego wraz z amputowanym fragmentem ciała – tłumaczy ekspertka.

Kiedy wezwać pogotowie do wypadku z fajerwerkami?

Nie w każdej sytuacji związanej ze źle odpalonym fajerwerkiem konieczne jest wzywanie pogotowia ratunkowego. Powinny to być tylko tzw. stany naglące, czyli takie, które mogą skutkować istotnym uszczerbkiem na zdrowiu. Co jest powodem do niepokoju, jeśli chodzi o wypadki związane z odpalaniem fajerwerków?

– Najczęstsze skutki nieprawidłowego wystrzału to oparzenie lub niewielkie zranienie. Jeśli takie rany jesteśmy w stanie opatrzeć w domowych warunkach, to po pomoc doraźną można się zgłosić osobiście. Natomiast jeśli towarzyszą temu dodatkowo ogólne przejawy wstrząsu, takie jak: bladość, zimne poty, zaburzenia świadomości, zmiany w zachowaniu, to wtedy należy wezwać ratowników medycznych. Podobnie należy postąpić w rozległych oparzeniach dróg oddechowych oraz amputacjach urazowych – wyjaśnia Magdalena Chrostowska.

W przypadku utraty przytomności chorego należy położyć w pozycji bocznej ustalonej, natomiast jeśli jest świadomy – najlepiej cały czas utrzymywać z nim kontakt, rozmawiać. W obu przypadkach trzeba kontrolować miejsce krwawienia lub oparzenia, oczekując na przyjazd karetki.

Sylwestrowa apteczka – co powinno się w niej znaleźć?

Organizując imprezę sylwestrową, warto przygotować nie tylko specjalne menu czy muzykę (do fajerwerków nie zachęcamy nie tylko z powodu urazów), ale również podstawową apteczkę. Jeśli znajduje się już w domu, to przed przyjęciem należy przeprowadzić kontrolę dat ważności wyposażenia. Jeśli nie, to na przedsylwestrowych zakupach warto do koszyka dorzucić:

  • rękawiczki jednorazowe
  • gazy i gaziki niezbędne do opatrzenia zranienia czy oparzenia
  • bandaże dziane i elastyczne
  • środki dezynfekujące
  • leki przeciwbólowe
  • ustnik do wykonania sztucznego oddychania.

Wszystkie przedmioty warto zgromadzić w jednym pojemniku, np. pudełku – dzięki niemu w nagłej sytuacji nie trzeba będzie szukać w pośpiechu najbliższej otwartej apteki. I zaoszczędzi mnóstwo dodatkowego stresu, jaki pojawia się w takich okolicznościach.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.
loader