Zamknij

Jak rozpoznać wychłodzenie organizmu (objawy hipotermii)? Pierwsza pomoc

01.03.2022
Aktualizacja: 01.03.2022 14:05

Wiele osób na granicy polsko-ukraińskiej jest wychłodzonych. Dowiedz się, jak rozpoznać wychłodzenie organizmu (pierwsze objawy hipotermii) i jak w takiej sytuacji skutecznie pomóc.

Wychłodzenie organizmu - jak rozpoznać?
fot. ANDRZEJ IWANCZUK/REPORTER/ East News
  1. Kiedy osoba wychłodzona (w hipotermii) wymaga natychmiastowej pomocy?
  2. Jak pomóc osobie wychłodzonej, w stanie hipotermii?

Dreszcze to pierwszy charakterystyczny objaw wychłodzenia organizmu (hipotermia). W ten sposób nasz organizm, gdy nie jest w stanie utrzymać normalnej temperatury ciała, stara się wygenerować więcej ciepła dla siebie. Następnie pojawiają się:

  • osłabienie – najpierw w dłoniach i stopach, potem ogólne,
  • niepokój – osoba wychłodzona jest lekko wystraszona,
  • siność dłoni i stóp, są one też zimne.

Powyższe objawy wskazują na łagodne wychłodzenie organizmu, czyli w zakresie 32-35 st. C. Na tym etapie wychłodzona osoba jest przytomna i świadoma, w jakim stanie się znajduje. Gorzej jest, gdy dojdzie do umiarkowanych, ostrych i krytycznych stanów hipotermii. One wymagają natychmiastowych działań.

Kiedy osoba wychłodzona (w hipotermii) wymaga natychmiastowej pomocy?

Gdy temperatura ciała obniży się do 28-32 st. C (hipotermia umiarkowana) pojawiają się:

Kiedy dochodzi do hipotermii?

Hipotermia to obniżenie temperatury centralnej ciała poniżej 35 stopni Celsjusza, spowodowane zbyt szybkim ochładzaniem organizmu w stosunku do jego zdolności wytwarzania ciepła. Przyczyną hipotermii może być długotrwałe oddziaływanie niskiej temperatury otoczenia powietrza, wody na organizm lub też zahamowanie procesów przemiany materii. W stanie hipotermii wszystkie procesy życiowe ulegają zwolnieniu i następuje obniżenie efektywności działania, co znacznie zwiększa ryzyko wypadku. W ekstremalnym przypadku hipotermii może nastąpić śmierć w następstwie zbyt niskiej temperatury mózgu i serca.

Na tym etapie osoba wychłodzona nie ma już dreszczy.

Ostre (28-24 st. Celsjusza) i krytyczne (poniżej 24 st. C) stadium hipotermii objawiają się:

  • utratą przytomności (ofiara jest nieprzytomna, nie odpowiada na pytania, nie reaguje na bodźce),
  • płytkim i wolnym oddechem,
  • lodowatą skórą,
  • bardzo słabą pracą serca i układu krążenia.

Jeśli takiej osobie nie zostanie udzielona natychmiastowa, profesjonalna i specjalistyczna pomoc, umrze.

Jak pomóc osobie wychłodzonej, w stanie hipotermii?

Nasze działa powinny zależeć os stopnia wychłodzenia poszkodowanego. W przypadku łagodnego wychłodzenia należy pamiętać o poniższych sprawach:

  1. Należy unikać wszelkich zbędnych ruchów poszkodowanego. Przy obniżonej temperaturze ciała organizm pracuje na zwolnionych obrotach, aby utrzymać krążenie krwi w sercu, płucach i mózgu. Nawet nieznaczne ruchy, powodują przepływ ciepłej jeszcze krwi z tułowia w wyziębione kończyny. Zimna krew dociera do środka ciała. Ten tzw. afterdrop może doprowadzić do ostatecznego załamania się krwiobiegu.
  2. Wychłodzoną osobę należy przenieść w miejsce osłonięte od wiatru, do suchych, przewiewnych i ciepłych warunków, odizolować od zimna. Jeśli ma przemoczone ubrania, należy je zdjąć (rozcinając je nożyczkami, by nie było konieczności nadmiernego poruszania się poszkodowanego – patrz punkt 1). Następnie należy poszkodowanego ostrożnie wysuszyć, ale nie nacierać ręcznikiem, by nie prowokować przepływu krwi z głębi ciała do naczyń podskórnych. Taką osobę warto ułożyć w pozycji bocznej ustalonej, z podkurczonymi nogami, co może zapobiec spadkowi temperatury ciała o kolejne stopnie.
  3. Następnie STOPNIOWO zacząć ogrzewać poszkodowanego. Należy przyłożyć zewnętrzne, łagodne źródła ciepła do głowy, pleców, szyi i ud – nie wolno pozwolić temperaturze na opadanie, lecz trzeba unikać gwałtownego ogrzewania. Należy przykryć poszkodowanego śpiworem, kocami i/lub płachtą ratunkową.
  4. Osobie wychłodzonej należy podawać ciepłe, słodkie napoje, ale nie mogą one zawierać alkoholu, który mógłby zaszkodzić, a nie pomóc.

Ważne!

Osoba wychłodzona może być apatyczna i mieć sztywność mięśni, dlatego należy postępować z nią bardzo ostrożnie. Płyny można podawać jedynie, gdy poszkodowany jest przytomny i jest w stanie przełykać.

Jeśli osoba wychłodzona wykazuje objawy umiarkowanego, ostrego lub krytycznego wychłodzenia (hipotermii), należy jak najszybciej wezwać pomoc medyczną, tylko ona może zapewnić przeżycie. Czas ma tu ogromne znaczenie.  

Jeżeli ustanie krążenie krwi lub nastąpi zatrzymanie oddechu, należy niezwłocznie rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Bardzo istotne jest, aby nie rozpoczynać reanimacji zbyt wcześnie, to znaczy, zanim nie stwierdzi się zatrzymania oddechu lub krążenia.

Ważne!

Jeśli widzisz osobę z objawami wychłodzenia, poinformuj o tym odpowiednie służby medyczne, dzwoniąc na numer 112.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.