Obserwuj w Google News

Czym się różnią przegrzanie, udar cieplny i udar słoneczny? Rozmowa z dr Ewą Uścińską

3 min. czytania
Aktualizacja 30.08.2023
30.08.2023 09:53
Zareaguj Reakcja

Przegrzanie organizmu, udar cieplny i udar słoneczny – to wbrew pozorom trzy różne stany, do jakich może dojść podczas upałów. O tym, czym się różnią i w jakich sytuacjach może do nich dojść, mówiła doktor Ewa Uścińska kardiolożka i lekarka rodzinna, która był gościnią Agnieszki Kołodziejskiej w podcaście „ZET jak zdrowie”. Ta wiedza przyda się nie tylko latem, ale także podczas wyjazdów do krajów tropikalnych.

Dr Ewa Uścińska, lekarka rodzinna, kardiolożka
fot. Radiozet.pl

Lato przez ostatnie kilka lat rozpieszcza nas wysokimi temperaturami. Niektórzy to uwielbiają, inni wprost przeciwnie – wyjątkowo źle znoszą upały. Wysokie temperatury i duże nasłonecznienie nie jest jednak korzystne dla organizmu człowieka – może dojść do komplikacji zdrowotnych z tym związanych. Między innymi o tym mówiła dr Ewa Uścińska, kardiolożka i lekarka rodzinna z Centrum Medycznego Damiana w podcaście „ZET jak zdrowie”.

Przegrzanie organizmu, udar cieplny czy słoneczny?

Agnieszka Kołodziejska zapytała, o czym podczas pobytu w tropikalnym kraju mogą świadczyć takie objawy, jak: wysoka gorączka (39 st. C), ból głowy, brak apetytu, mdłości, dreszcze. Bez wymiotów, kataru, bólu gardła, kaszlu.

Dr Uścińska wymieniła trzy możliwe diagnozy. – Może to być przegrzanie organizmu, a nawet udar cieplny, jeśli są objawy neurologiczne. Jeśli przebywało się dużo na słońcu, to możemy rozpoznać udar słoneczny – wymieniła lekarka.

Czym różnią się te trzy pojęcia? - Przegrzanie organizmu to stan, do którego w organizmie dochodzi w wyniku podwyższenia temperatury otoczenia i przekroczenia możliwości kompensacyjnych organizmu do oddawania nadmiaru ciepła. Udar cieplny to już zaawansowana postać przegrzania, kiedy mamy objawy głównie ze strony układu nerwowego, ale nie tylko. Natomiast udar słoneczny jest formą udaru cieplnego, kiedy to czynnikiem etiologicznym są promienie słoneczne: przegrzanie głównie głowy i tylnej okolicy szyi, gdzie znajdują się ważne dla naszego organizmu narządy – wyjaśnia dr Uścińska.

Do przegrzania organizmu dochodzi w różnych sytuacjach – nie musi być to tylko przebywanie na słońcu bez nakrycia głowy.

– Nie zawsze dochodzi w takiej sytuacji do przegrzania organizmu i udaru słonecznego. Może do niego dojść także wtedy, kiedy jest duża wilgotność otoczenia i nasze mechanizm kompensacyjny, czyli parowanie, nie zadziała, bo na zewnątrz jest wilgotno. Gdy parowanie jest osłabione, to nie jesteśmy w stanie stracić nadmiaru temperatury. A kiedy zapominamy o przyjmowaniu płynów, dochodzi do odwodnienia. To właśnie jeden z mechanizmów prowadzących do wystąpienia objawów udaru słonecznego – opisuje lekarka. I dodaje: – Natomiast podczas przegrzania głowy i karku dochodzi do przekrwienia opon mózgowych, do objawów ze strony układu neurologicznego: ból głowy, nudności, wymioty. W skrajnych przypadkach może to być dezorientacja, zaburzenia koncentracji, a nawet utrata przytomności.

Jak radzić sobie z przegrzaniem organizmu?

Dr Uścińska radzi, żeby przede wszystkim nie lekceważyć swoich dolegliwości i dobrze je rozpoznać, a przede wszystkim zejść ze słońca. I zawsze w razie wątpliwości co do swojego zdrowia zwrócić się do lekarza – zwłaszcza jeśli dolegliwości długo nie ustępują.

– Jeśli mamy objawy przegrzania, trzeba przede wszystkim przejść do chłodnego pomieszczenia, napić się chłodnej wody, zmierzyć temperaturę. Jeśli jest podwyższona, to niekoniecznie trzeba przyjmować tabletki obniżające temperaturę, choć w optymalnych warunkach mogą one pomóc, ale bardziej pomocne mogą być chłodne okłady. Nie należy jednak zanurzać się w zimnej wodzie, bo to za duży szok termiczny dla organizmu – mówi kardiolożka.

Kiedy należy iść do lekarza? Udar cieplny czy słoneczny może być groźny dla życia człowieka. – Natomiast w przypadku zaburzeń świadomości lub też gdy chory nie jest w stanie przyjmować płynów doustnie należy powiadomić pogotowie ratunkowe, bo wtedy już potrzebna jest profesjonalna opieka – uczula dr Uścińska.

Jeśli chcesz się dowiedzieć, jakie środki ostrożności zachować podczas upałów lub wyjazdów do tropikalnych krajów, żeby nie zrobić sobie krzywdy, czy należy w takiej sytuacji suplementować elektrolity oraz czy „zimne piwko, drineczek, słoneczko, leżaczek” to dobry zestaw, posłuchaj całego podcastu ZET jak zdrowie – linki na początku tekstu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.