Zamknij

Narodziny wcześniaka: jak radzić sobie ze stresem? 5 wskazówek dla rodziców

30.11.2022
Aktualizacja: 30.11.2022 13:40

Rocznie w Polsce rodzi się około 25 tys. wcześniaków. Najmniejsze dzieci ważą tyle, co pluszowy miś. Ich rodzice zwykle nie są przygotowani na taki scenariusz: zmagają się z ogromnym strachem o zdrowie maluszka. Jak radzić sobie w tej trudnej sytuacji? Podpowiadamy, co może pomóc przejść przez najgorsze momenty.

Narodziny wcześniaka: jak radzić sobie z emocjami? 5 rad dla rodziców
fot. Shutterstock
  1. Kontakt z innymi rodzicami
  2. Wsparcie partnera
  3. Pomoc psychologa
  4. Akceptacja trudności
  5. Dostosowanie kontaktu do stanu dziecka

Gdy dziecko rodzi się przedwcześnie, razem z nim rodzice zaczynają swoje przedwczesne rodzicielstwo. Nagle rezygnujemy z wielu fantazji i planów, które snuliśmy podczas ciąży. Chyba żaden rodzic nie wyobraża sobie pierwszych chwil życia dziecka w ten sposób. Rodzice wcześniaków w pewnym sensie doświadczają straty. To strata po donoszonej ciąży. Wielu badaczy określa narodziny wcześniaka wydarzeniem, które powoduje traumę. To trauma, która dotyczy zarówno dziecka, jak i rodziców. Maluch narażony jest na traumę biologiczną (ze względu na niedojrzałość ważnych narządów), jak i psychologiczną (przeciążające, nienaturalne warunki rozwoju). To również ryzyko traumy relacyjnej, która jest konsekwencją rozłąki z rodzicami.

Rodzice mają wiele obaw dotyczących rozwoju dziecka, codziennie zmagają się z olbrzymim stresem, zastanawiają się np. dlaczego dziecko nie płacze czy nie reaguje na dotyk. Często rodzice wcześniaków opisują czas po porodzie jako moment silnego kryzysu, któremu towarzyszą uczucia, takie jak otępienie, odizolowanie, poczucie winy. Podjęcie funkcji rodzicielskich w tak obciążających okolicznościach jest prawdziwym wyzwaniem: rodzice sami potrzebują wsparcia.

Tymczasem stan emocjonalny rodziców jest jednym z kluczowych czynników w procesie leczenia dziecka. Jak radzić sobie z trudnymi uczuciami? O tym warto pamiętać:

Kontakt z innymi rodzicami

Chociaż każdy rodzic wcześniaka reaguje w inny sposób i trudno porównywać dwa odrębne przypadki, rozmowa z innymi rodzicami może przynieść ulgę. Na niektórych oddziałach organizowane są specjalne grupy wsparcia dla rodziców.

Wsparcie partnera

Badania podkreślają, że dla matek najważniejszym wsparciem są ich partnerzy. Jeśli mama nie może na początku towarzyszyć dziecku, partner jest bezcennym źródłem informacji. Gdy zaistnieje taka możliwość, warto wspólnie odwiedzać dziecko.

Pomoc psychologa

Nie bójmy się korzystać z profesjonalnego wsparcia. W tak stresującym momencie może się okazać, że to właśnie szczera rozmowa z kimś obcym będzie dla nas najlepszą metodą, by uspokoić emocje. O pomoc w zorganizowaniu spotkania z psychologiem należy poprosić personel. Osoby pracujące na OITN zdają sobie sprawę z tego, że ich praca ma pomagać nie tylko dziecku, ale i jego rodzicom.

Akceptacja trudności

Tworzenie więzi z dzieckiem urodzonym przedwcześnie może trwać dużo dłużej niż w przypadku dziecka urodzonego w terminie. Kontakt z wcześniakiem jest bardzo utrudniony, rodzice są w szoku, codziennie doświadczają strachu o zdrowie malucha, mogą mieć poczucie braku kontroli. Dajmy sobie czas na budowanie relacji z dzieckiem: to normalne, że w takiej sytuacji nie wypełnia nas euforia.

Dostosowanie kontaktu do stanu dziecka

Dojrzewający maluszek będzie miał lepsze i gorsze dni, czasami może być tak, że samo dotknięcie wcześniaka będzie dla niego zbyt obciążające. Wtedy najlepiej zrezygnować z bezpośredniego kontaktu, ale cały czas być przy dziecku. Pamiętajmy, by nie przestymulować dziecka: czasami wystarczy po prostu położenie ręki na jego brzuchu. Obserwujmy, jak dziecko reaguje na daną formę kontaktu i dostosowujmy dotyk do jego potrzeb. Dla dziecka bardzo ważny jest nawet sam zapach czy głos opiekuna.

Źródło: K. Drews ‘Stawanie się rodzicem wcześniaka. Zrozumienie emocji daje siłę” [w] Niezbędnik rodzica wcześniaka, Fundacja Wcześniak Rodzice-Rodzicom, wydanie VII, 2021