Zamknij

Dzieci cierpią rano. Lekcje powinny zaczynać się później

15.11.2022 10:25

Zmuszanie dzieci do porannej aktywności może odbijać się na ich zdrowiu - ostrzegają naukowcy. I proponują przesunięcie systemu społecznego z 8. na 9., a nawet na 10. rano.

Droga do szkoły
fot. Shutterstock

Szacuje się, że 1/4 dorosłych ma chronotyp wieczorny, 1/4 chronotyp poranny, a reszta - chronotyp mieszany. Osoby z chronotypem wieczornym, czyli tzw. sowy, preferują aktywność wieczorną. Osoby z chronotypem porannym, czyli "skowronki", najbardziej wydajne są rano. Dzieci to "sowy" - podkreślają uczeni i przekonują, że lekcje powinny zaczynać się później.

Pierwsza "matma"

Badania przeprowadzone przez prof. Stuarta Fogla, neurobiologa kognitywnego z Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Ottawie i badacza w Królewskim Instytucie Badań nad Zdrowiem Psychicznym, wykazały, że chronotyp odgrywa istotną rolę w procesie uczenia.

Młode osoby to zazwyczaj „sowy”, podczas gdy osoby starsze to raczej ”skowronki". "Godziny lekcji wyznaczane są przez aktywność zawodową rodziców. Dzieci w wieku szkolnym płacą za to cenę" - ostrzega prof. Fogel. I podkreśla: "Dzieci toczą codzienną walkę z zegarem biologicznym".

Za szczególne okrucieństwo uznaje planowanie matematyki i innych przedmiotów ścisłych na pierwszych lekcjach.

Od niewyspania do otyłości

Na problem porannego wstawania dzieci zwróciła uwagę psycholog Magdalena Komsta już w 2020 roku. "Nastolatek nie może być rannym ptaszkiem!" - grzmiała ekspertka na TEDx Koszalin, tłumacząc, że wynika to z biologii.

W trakcie fantastycznego przemówienia perorowała, że żyjemy w "dyktaturze skowronków", które "okradają" innych ze snu, a aktualnie obowiązujący system społeczny - pracy etatowej i szkolny - stanowi przyczynę "społecznego jet lagu" 1/4 społeczeństwa.

Ekspertka ostrzegała, że cena za walkę z zegarem biologicznym to nie tylko gorsze wyniki w nauce, ale też zaburzenia psychiczne i zaburzenia metaboliczne. Zaznaczyła, że społeczny koszt przesunięcia godzin rozpoczynania zajęć w szkole i otwierania zakładów pracy jest niższy niż społeczny koszt leczenia otyłości, cukrzycy typu II i depresji.

Źródło: "Does the early bird really get the worm? How chronotype relates to human intelligence", A. Gibbings, L. B. Ray, D. Smith, N. van den Berg, B. Toor, V. Sergeeva, J. Viczko, A. M. Owen, S. M. Fogel, Current Research in Behavioral Sciences, 2022

loader