Zamknij

Nadciśnienie tętnicze dotyczy też dzieci. 7 wczesnych objawów

31.01.2022 15:29

Nadciśnienie to niebezpieczna choroba, która dotyka osoby w różnym wieku, w tym dzieci. Najmłodsi chorują na nadciśnienie rzadko, jednak jedynie wczesne rozpoznanie choroby to szansa, by uchronić dziecko przed groźnymi powikłaniami. Jakie dolegliwości świadczą o nadciśnieniu u dziecka?

Jak rozpoznać nadciśnienie u dziecka? 7 ważnych objawów
fot. Shutterstock
  1. Nadciśnienie u dziecka: przyczyny. Czy można zapobiec chorobie?
  2. Czy noworodki też chorują na nadciśnienie?
  3. Nadciśnienie u dziecka: 7 ważnych objawów
  4. Jak rozpoznać nadciśnienie tętnicze u dziecka? Zasady diagnostyki i dodatkowe badania
  5. Na czym polega leczenie nadciśnienia u dziecka?
  6. Jakie powikłania wiążą się z nadciśnieniem u dzieci?

To nieprawda, że na nadciśnienie chorują jedynie dorośli ludzie prowadzący niezdrowy tryb życia. Nadciśnienie to poważna choroba, która może wystąpić również u dziecka, a nieleczona prowadzi do wielu komplikacji zdrowotnych. Problemy z wysokim ciśnieniem dotyczą około dwóch procent populacji dziecięcej i często stanowią najważniejszy objaw innego, przewlekłego schorzenia. Nadciśnienie wtórne związane jest z chorobami nerek (u ponad 90 procent dzieci), ale może zwiastować również inne zaburzenia. Nadciśnienie pierwotne (niezwiązane z inną chorobą) diagnozuje się zwykle u nastolatków powyżej 12 roku życia. Skąd bierze się nadciśnienie u dzieci?

Nadciśnienie u dziecka: przyczyny. Czy można zapobiec chorobie?

Główne przyczyny wtórnego nadciśnienia tętniczego u dzieci to schorzenia nerek (w tym choroby naczyń i miąższu nerek), wady serca, choroby neurologiczne,  a także zaburzenia pracy tarczycy. U starszych dzieci nadciśnienie najczęściej jest wynikiem nieprzestrzegania zasad zdrowego trybu życia. W przypadku nadciśnienia samoistnego największym ryzykiem obarczone są dzieci z nadwagą lub otyłością. Choroba zagraża również nastolatkom, w których rodzinie występują przypadki nadciśnienia tętniczego. O ile trudno zapobiec nadciśnieniu wtórnemu, można chronić dziecko przed nadciśnieniem samoistnym, wprowadzając odpowiednią dietę i dbając o odpowiednią ilość aktywności fizycznej.

Czy noworodki też chorują na nadciśnienie?

Niestety, nadciśnienie może wystąpić również u najmniejszych dzieci w okresie noworodkowym. Najczęściej jest konsekwencją chorób nerek oraz powikłań zakrzepowych naczyń i aorty. Może również stanowić objaw przetrwałego przewodu tętniczego i dysplazji oskrzelowo-płucnej.

Nadciśnienie u dziecka: 7 ważnych objawów

Nadciśnienie u dziecka to podstępna choroba, która może przebiegać bezobjawowo, powoli wpływając na funkcjonowanie całego organizmu. Mimo że wysokie ciśnienie nie daje często żadnych oznak, warto uważnie obserwować dziecko. U niektórych dzieci mogą wystąpić niecharakterystyczne dolegliwości, które mogą być mylone z objawami innych chorób. Pierwsze, najważniejsze objawy nadciśnienia tętniczego u dzieci to m.in.:

  • silne, nawracające bóle głowy, które nie są związane z infekcją
  • brak apetytu, niechęć do jedzenia (a nawet mdłości i wymioty)
  • niepokój, pobudzenie i agresja
  • zaburzenia snu
  • nadmierne emocje i zaburzenia świadomości
  • problemy z pamięcią i koncentracją
  • ból oczu, nieprawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku (dziecko może się skarżyć na mroczki przed oczami)

Jak rozpoznać nadciśnienie tętnicze u dziecka? Zasady diagnostyki i dodatkowe badania

U dziecka wartości pomiarowe wskazujące na nadciśnienie zawsze będą niższe niż w przypadku dorosłego pacjenta. Aby dokładnie określić, czy dziecko choruje na nadciśnienie, należy przeprowadzić trzy niezależne pomiary w gabinecie lekarskim. Nadciśnienie rozpoznaje się, gdy wartości ciśnienia tętniczego za każdym razem przekraczają 95. centyl na siatce centylowej. Należy pamiętać, że u dobrze rozwijających się dzieci, wartości ciśnienia  skurczowego i rozkurczowego zwiększają się z każdym rokiem, dlatego prawidłowe ciśnienie zależy od wieku i indywidualnych warunków dziecka. Określanie wartości ciśnienia tętniczego  w przypadku dziecka powinno odbywać się w odpowiednich warunkach i przy użyciu specjalistycznego sprzętu, dlatego jeśli podejrzewamy, że dziecko choruje na nadciśnienie, należy zapisać je do hipertensjologa (lekarza zajmującego się nadciśnieniem) lub nefrologa dziecięcego. W przypadku wykrycia nadciśnienia u dziecka wykonuje się dodatkowe badania, takie jak badanie EKG, ocena czynności nerek i ocena dna oka. Nadciśnienie (zwłaszcza gdy przebiega bezobjawowo i jest nieleczone) może doprowadzić do zaburzeń pracy wielu narządów u dziecka, dlatego tak ważne jest ocenienie szkód, do jakich doszło w organizmie. Przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki pomaga wybrać najlepsze metody leczenia problemów z wysokim ciśnieniem.

Na czym polega leczenie nadciśnienia u dziecka?

Zasady leczenia nadciśnienia u dziecka są związane z przyczyną, jaka je powoduje oraz stopniem rozwoju choroby. W przypadku starszych dzieci często wystarczy zmiana nawyków żywieniowych oraz trybu życia (uczęszczanie na zajęcia sportowe, ograniczenie soli i produktów wysoko przetworzonych, doprowadzenie do unormowania masy ciała). Jeśli chodzi o dzieci chorujące na nadciśnienie wtórne, leczenie ma na celu złagodzenie głównej choroby powodującej dolegliwości. W wielu przypadkach niezbędne jest zastosowanie terapii farmakologicznej, w której wykorzystuje się te same grupy leków, które przyjmują dorosłe osoby chorujące na nadciśnienie. 

Jakie powikłania wiążą się z nadciśnieniem u dzieci?

Mimo że u dzieci z nadciśnieniem prawdopodobnie nie dojdzie do zawału, nadciśnienie powoduje poważne i trwałe zmiany w strukturach naczyń krwionośnych w całym ciele, co wpływa negatywnie na wszystkie narządy, zmniejszając ich wydajność. Uszkodzenie naczyń krwionośnych w nerkach sprawia, że przestają one usuwać nadmiar toksyn i płynów, co może dodatkowo podnosić ciśnienie krwi. Nieleczone nadciśnienie powoduje, że organy nie są odpowiednio ukrwione, co może powodować np. poważne schorzenia wzroku, a nawet udar.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl, doz.pl, childrenshospital.org