Żylaki powrózka nasiennego a płodność. Przyczyny, objawy, leczenie

05.11.2019
Aktualizacja: 05.11.2019 15:02
Żylaki powrózka nasiennego
fot. Shutterstock

Żylaki powrózka nasiennego są jedną z częstszych przyczyn niepłodności u mężczyzn. Mogą być również przyczyną bólu, obrzęku, ciężkości jądra. Żylaki trzeba leczyć, ponieważ zaniedbana choroba może prowadzić do trwałej niepłodności. Dowiedz się, jak powstają żylaki powrózka nasiennego, jak je rozpoznać i jak leczyć. 

Żylaki powrózka nasiennego to poszerzone naczynia żylne splotu wiciowatego zbierającego krew z jądra, które wyczuwalne są jako guzowate twory nad jądrem. Żylaki powrózka nasiennego wykrywane są już u nastolatków, u młodych mężczyzn uznawane są za jedną z głównych przyczyn niepłodności.

Żylaki powrózka nasiennego towarzyszą mężczyznom od zarania dziejów. Ich powstawanie związane jest z przyjęciem dwunożnej, pionowej postawy ciała przez przedstawicieli naszego gatunku, co uwrażliwiło człowieka na problem zastoju żylnego. Żylaki powrózka nasiennego były dobrze znane i leczone już w starożytności.

Ważne

Żylaki powrózka nasiennego a niepłodność

Chociaż żylaki powrózka nasiennego występują u mniej więcej 15 proc. mężczyzn, to są one czynnikiem odpowiedzialnym za niepłodność u 35 proc. całkowicie niepłodnych mężczyzn i u 81 proc. mężczyzn z bezpłodnością wtórną. Wykazano również, że żylaki powrózka nasiennego są diagnozowane u ponad 11 proc. niepłodnych mężczyzn z prawidłowym wynikiem badania nasienia.

Żylaki powrózka nasiennego: przyczyny

Żylaki powrózka nasiennego to poszerzenie, poskręcanie i wydłużenie żył splotu wiciowatego, który bierze początek z żył mosznowych. Naczynia te biegną wzdłuż powrózka nasiennego, a następnie tworzą żyłę jądrową. 

Za przyczyny powstawania żylaków powrózka nasiennego uważa się powszechnie trzy czynniki:

  • Czynniki anatomiczne. Wzrost ciśnienia hydrostatycznego w obrębie żył odprowadzających krew z jądra, co ma związek z różnicami anatomicznymi w ich przebiegu po prawej i lewej stronie ciała.
  • Wzrost ciśnienia w żyłach nasiennych w związku z uciśnięciem żyły biodrowej wspólnej między tętnicą biodrową a brzegiem miednicy.
  • Zjawisko „dziadka do orzechów” – ucisk lewej żyły nerkowej przez aortę i tętnicę górną krezkową.

Opisane wyżej predyspozycje powodują, że ponad 90 proc. żylaków powrózka nasiennego powstaje po stronie lewej, a jeżeli są one stwierdzane prawostronnie, powinna zostać wdrożona dalsza wnikliwa diagnostyka w celu wyjaśnienia przyczyn ewentualnego ucisku żył z zewnątrz – należy sprawdzić, czy przyczyną nie jest guz.

  • Otyłość wydaje się chronić przed rozwojem żylaków powrózka nasiennego. Mechanizm jest nieznany, ale przypuszcza się, że obecność zaotrzewnowego tłuszczu może utrudniać wsteczny przepływ krwi z żyły nerkowej w kierunku jądra poprzez lewą żyłę jądrową. Z drugiej strony zaś, otyłość jest ogólnie szkodliwa dla człowieka i jest czynnikiem ryzyka wielu chorób.

Żylaki powrózka nasiennego: objawy

Zazwyczaj żylaki powrózka nasiennego nie dają żadnych objawów. Czasami mężczyznom towarzyszy jednak uczucie ciężkości, dyskomfortu lub tępego bólu w obrębie moszny.  

Czasami mężczyźni sami zgłaszają się do lekarza, gdy podczas samobadania wyczują niepokojące ich zgrubienia.

Żylaki powrózka nasiennego: diagnozowanie/badania

Żylaki powrózka nasiennego diagnozuje lekarz urolog lub androlog. Lekarz na początku bada jadra ręką (badanie palpacyjne). Pacjent powinien być badany w ciepłym pomieszczeniu zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej.

Rozmiar jąder określany jest za pomocą orchidometru lub przez badanie USG.

Żylaki powrózka nasiennego: leczenie

Żylaki powrózka nasiennego leczy się operacyjnie. Najczęściej stosuje się pozaotrzewnowe podwiązanie żyły jądrowej w jej środkowym odcinku, czyli tzw. metodę Bernardiego, a także leczenie metodą Palamo, czyli pozaotrzewnowe podwiązanie żyły jądrowej wspólnie z tętnicą jądrową.

Jakość nasienia ulega poprawie po operacji naprawczej żylaków powrózka nasiennego tylko u części pacjentów (dotyczy przypadków niepłodności). Nieleczone żylaki prowadzą do postępującego, a po pewnym czasie nieodwracalnego uszkodzenia czynności komórek Sertolego, czyli komórek kanalika nasiennego w jądrze, wspomagających i kontrolujących proces spermatogenezy.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: przeglad-urologiczny.pl; czyteniamedyczna.pl