Test DNA na ojcostwo polega na badaniu biologicznego pokrewieństwa

23.02.2018
Aktualizacja: 05.07.2019 11:08
Test DNA na ojcostwo wykonuje się w celu potwierdzenia pokrewieństwa
fot. East News

Test DNA na ojcostwo ma na celu potwierdzenie lub wykluczenie biologicznego pokrewieństwa pomiędzy dwoma osobami. Testy DNA są wyjątkowo skuteczne, jeśli chodzi o potwierdzenie pokrewieństwa ojca z córką lub synem. To metoda wykorzystywana od lat zarówno w celu zaspokojenia własnej ciekawości, jak i konieczności potwierdzenia ojcostwa przed sądem. Dowiedz się, na czym polega test DNA na ojcostwo i co sprawia, że jest tak skuteczny. Ile kosztuje sprawdzenie pokrewieństwa za pomocą badania genetycznego?

Badanie DNA na ojcostwo zaliczane jest to najbardziej miarodajnych. Można je wykonać w celu potwierdzenia pokrewieństwa ojca z córką lub synem. Test DNA jest w stanie w 99,99999 proc. potwierdzić pokrewieństwo biologiczne lub na 100 proc. wykluczyć. Badanie można przeprowadzić bez udziału matki, ale materiał do badania pobrany od trzech osób znacznie zwiększa szanse na uzyskanie wiarygodnego wyniku.

Jak pobrać materiał do badania? Najlepiej zgłosić się do laboratorium, gdzie w odpowiednich warunkach zostanie pobrana krew lub ślina. Można także skorzystać ze specjalnych patyczków do zebrania śliny z wewnętrznej strony policzka. W ekstremalnych warunkach można dostarczyć materiał DNA z takich przedmiotów jak: smoczek, szczoteczka do zębów, szczotka do włosów, guma do żucia, zużyta chusteczka higieniczna.

Zobacz także: Podróż śladami DNA? Sprawdź, skąd tak naprawdę pochodzisz!

Badania DNA na ojcostwo: na czym polega?

Do przeprowadzenia badania potrzebny jest materiał genetyczny ojca i dziecka. Najczęściej wystarczy: włos z cebulką, odrobina śliny pobrana z policzka, kawałek paznokcia lub fragment naskórka. Badania laboratoryjne bazują zazwyczaj na próbce krwi dziecka, ojca i matki lub próbce śliny pobranej patyczkiem z wewnętrznej strony policzka.

Badania wykonywane w rzetelnym i profesjonalnym laboratorium trwają dosyć długo i kosztują niemałe pieniądze. Każda próbka oceniana jest kilkukrotnie, a po oznaczeniu próbek rozpoczyna się izolowanie DNA. Materiał poddawany jest działaniu specjalnych odczynników, które rozpuszczają błony komórkowe i uwalniają DNA. W specjalnych wirówkach oddziela się DNA od pozostałych części komórek i gromadzi na membranie. Następnie przystępuje się do oceny materiału genetycznego.

Aby uzyskać odpowiedni wynik, wystarczy zazwyczaj oznaczenie 16 markerów DNA, z czego 15 dostarcza niezbędne informacje o pokrewieństwie, a jeden marker świadczy o płci danej osoby. Aby potwierdzić pokrewieństwo, połowa badanych cech dziecka musi zgadzać się z rodzicem. Natomiast aby wykluczyć pokrewieństwo biologiczne, wystarczy znaleźć zaledwie trzy markery, na których nie ma wspólnych cech dziecka i ojca. Najlepsze wyniki uzyskuje się, włączając do badania DNA matki dziecka, choć czasami bywa to niemożliwe.

- Analiza 24 markerów DNA ma zastosowanie w sytuacji, gdy w teście na ojcostwo biorą udział tylko mężczyzna i dziecko (badanie bez udziału matki). W przypadku badań wykorzystywanych do celów prywatnych ma to miejsce stosunkowo często - mówi Dr Paulina Wolańska-Nowak, ekspert ds. identyfikacji osobniczej i kryminalistyki z laboratorium testDNA.

Dr Paulina Wolańska-Nowak tłumaczy, że analiza mniejszej liczby markerów DNA przy badaniu tylko mężczyzny i dziecka może nie wystarczyć, by uzyskać potwierdzenie ojcostwa z zalecanym prawdopodobieństwem i by wydać jednoznaczny rezultat. W sytuacji kiedy prawdopodobieństwo ojcostwa jest niższe niż 99,9999%, zaleca się rozszerzenie badania o większą liczbę markerów lub włączenie do testu materiału od matki.

- Dzięki analizie aż 24 markerów można uzyskać w takiej sytuacji 100% wykluczenie ojcostwa lub potwierdzenie ojcostwa z prawdopodobieństwem ponad 99,9999%. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii wynik, który potwierdza ojcostwo, powinien być wydany z prawdopodobieństwem ponad 99,9999%. Wtedy taki wynik określa się jako „prawdopodobieństwo graniczące z pewnością” - kontynuuje Dr Paulina Wolańska-Nowak, ekspert laboratorium testDNA.

Badania DNA na ojcostwo: kiedy zrobić?

Test na ojcostwo wykonują z reguły panowie, którzy podejrzewają, że nie są biologicznymi ojcami dzieci. Wyniki badania są także częstym dowodem w sprawach rozwodowych, sprawach o uznanie ojcostwa lub zasądzenie alimentów. Obecnie coraz częściej słyszy się o mężczyznach, którzy z czystej ciekawości poddają siebie i swoje pociechy badaniu. Ma na to wpływ duża dostępność testów, coraz niższe ceny badania oferowane przez laboratoria, a nawet możliwość rozłożenia kosztów na raty.

Badania DNA na ojcostwo: czy można je przeprowadzić w czasie ciąży?

Testy na ojcostwo w ciąży przeprowadzane obecnie nie są tak inwazyjne. Wystarczy pobrać próbkę krwi matki i ojca i poddać je analizie. Ocenie podlegają fragmenty DNA płodu, które znajdują się we krwi przyszłej mamy. Test na ojcostwo można także wykonać podczas inwazyjnych badań prenatalnych, takich jak amniopunkcja i biopsja kosmówki. Jednak taką metodę stosuje się tylko na wyraźne wskazanie, ponieważ są to badania inwazyjne mogące prowadzić do poronienia.

Badania DNA na ojcostwo: ile kosztuje?

Badanie DNA ustalające ojcostwo kosztuje stosunkowo dużo. W zależności od renomy laboratorium i miejscowości za takie badanie trzeba zapłacić od 1000 do nawet 5000 złotych. Wyniki badań są gotowe do odebrania najczęściej po 1-2 tygodniach od dostarczenia materiału DNA do analizy.

Zobacz także