Badanie per rectum: podstawowe badanie proktologiczne. Na czym polega?

06.02.2019 15:08
Badanie prostaty przez odbyt, to badanie per rectum

Badanie prostaty per rectum to badanie stercza palcem przez odbytnicę. To jedno z najbardziej wstydliwych i znienawidzonych przez mężczyzn badań. W obawie przed mało przyjemnym badaniem wielu Panów rezygnuje z tej formy profilaktycznego badania. Szkoda, bo badanie per rectum pozwala na wykrycie wielu chorób prostaty.  

Badanie prostaty (stercza) per rectum to badanie przez odbytnicę. Jest to jedno z podstawowych badań lekarskich stosowanych w proktologii. Za pomocą badania per rectum, czyli badania palcem przez odbyt, zbadać można bańki nasieniowodów, dno pęcherza moczowego, prostatę, opuszkę prącia i pęcherzyki nasienne. Jest to zatem badanie bardzo szerokie, którego nie zastąpi nawet kolonoskopia.  

Prostata, czyli gruczoł krokowy, jest obecny u każdego mężczyzny i jest częścią układu płciowego. Stercz to organ znajdujący się w miednicy mniejszej za pęcherzem moczowym. Przez prostatę przechodzi część cewki moczowej, dlatego, gdy ten gruczoł się powiększa, mężczyźni mają problem ze swobodnym oddawaniem moczu.

Warto wiedzieć

Per rectum znano już w starożytności

Już w starożytnym Egipcie istniała taka funkcja jak „pasterz królewskiego odbytu”. Do obowiązków ,,pasterza'' należało regularne badanie proktologiczne faraona.

Na czym polega badanie per rectum?

Badanie prostaty przez odbyt trwa zaledwie kilka-kilkanaście sekund. Wykonywane jest w pozycji stojącej, leżącej lub łokciowo-kolanowej, gdy pacjent podpiera się łokciami lub kolanami. 

Proktolog najpierw ogląda odbyt, a następnie wprowadza palec w jednorazowej rękawiczce, zwilżając wcześniej dłoń żelem, dzięki czemu badanie jest bezbolesne. 

W trakcie badania lekarz jest w stanie ocenić wielkość prostaty. Jeśli jest ona powiększona, to zleca dodatkowo badanie PSA, czyli antygenu specyficznego dla prostaty. Jego stężenie jest wskaźnikiem chorób gruczołu krokowego.

Po badaniu pacjent może umyć się lub oczyścić odbyt ligniną. 

Dzięki regularnemu badaniu per rectum wykryć można choroby prostaty, w tym raka prostaty, we wczesnym stadium.

Kto powinien poddać się badaniu per rectum?

Profilaktycznie każdy mężczyzna w wieku 40-45 lat powinien raz w roku zgłosić się na badanie prostaty. Szczególnie wyczuleni powinni być mężczyźni, u których w rodzinie występowały choroby prostaty.

Badanie per rectum wykonuje się nie tylko w celu oceny gruczołu krokowego. To podstawowe badanie w profilaktyce takich nowotworów jak rak prostaty, rak odbytu czy rak jelita grubego.

Wskazaniem do badania prostaty przez odbyt są:

  • krwawienia z odbytnicy;
  • świeża krew w stolcu;
  • dodatni wynik na krew utajoną w stolcu;
  • problemy z oddawaniem moczu;
  • anemia;
  • zmiana w częstości i charakterze wypróżnień (naprzemienne biegunki i zaparcia);
  • ból i świąd odbytu;
  • bóle brzucha;
  • ból przy wypróżnianiu.

ZOBACZ: Powiększenie prostaty czeka niemal każdego mężczyznę. Na co zwrócić uwagę?

Jak przygotować się do badania per rectum?

Nie ma specjalnych zaleceń odnośnie do tego, jak przygotować się do badania prostaty per rectum. Nie trzeba wykonywać specjalnych badań, ale warto mieć ze sobą wcześniejsze wyniki badania stercza (jeśli były wykonywane). 

Zalecane jest, by pacjent, głównie ze względu na własny komfort, zadbał o higienę badanych miejsc. 

Warto wiedzieć

Per rectum nie tylko u mężczyzn

Badanie per rectum, czyli przez odbyt, nie jest wyłącznie domeną mężczyzn. Badanie per rectum umożliwia ocenę prostaty u mężczyzn, odbytnicy, a także powierzchni macicy, górnego odcinka pochwy, jajników, szyjki macicy, zagłębienia maciczno-odbytniczego u kobiet. To badanie wykonywane u obu płci, choć bardziej kojarzone jest z męskim gruczołem krokowym.

Źródło: podyplomie.pl; hifu.pl