Zamknij

Kawa a endometrioza. Czy kofeina zwiększa ryzyko endometriozy?

19.01.2023
Aktualizacja: 19.01.2023 15:08

Naukowcy wciąż nie ustalili z całą pewnością, jakie są przyczyny endometriozy, ale zwracają uwagę na to, jak duże znaczenie może mieć dieta. Jednym z podejrzanych składników od dawna jest kofeina, której największe ilości zawiera kawa. Najnowsza metaanaliza wykazała, czy taki związek rzeczywiście istnieje.

Czy kawa zwiększa ryzyko endometriozy?
fot. Shutterstock
  1. Zbadano ryzyko endometriozy u kobiet pijących kawę
  2. Czy kawa zwiększa ryzyko endometriozy?
  3. Endometrioza – co to za choroba?

Wcześniejsze doniesienia naukowców wskazywały, że picie kawy (i innych napojów z kofeiną) może mieć związek z endometriozą. Choroba ta dotyczy 2-10 proc. kobiet w wieku rozrodczym i 30-50 proc. całej populacji kobiet, ale rzeczywista częstość jej występowania nie jest znana, bo rozpoznanie ustala się dopiero na podstawie zabiegu operacyjnego. Chociaż ostateczna przyczyna endometriozy jest kwestią dyskusyjną, to naukowcy sugerują, że znaczenie mają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe, w tym właśnie dieta czy codzienne nawyki (styl życia), które mogą mieć wpływ na poziom hormonów, układ odpornościowy czy procesy zapalne w organizmie. Skąd w tym kontekście kawa? Kofeina to jedna z najczęściej stosowanych na świecie substancji, mających wpływ na działanie hormonów – stąd podejrzenie, że również na wystąpienie endometriozy. Czy badania to potwierdziły?

Zbadano ryzyko endometriozy u kobiet pijących kawę

Najnowsza metaanaliza na temat picia kawy i ryzyka endometriozy została opublikowana w piśmie „Nutrients”. W tym badaniu zadano sobie pytanie: jaki jest związek pomiędzy spożyciem kawy a endometriozą?

Kofeina to jedna z najczęściej stosowanych na świecie substancji farmakologicznie czynnych, już wcześniej badano, czy może być czynnikiem ryzyka rozwoju schorzeń hormonozależnych. Kofeina wpływa na poziom hormonów steroidowych, produkcję globuliny wiążącej hormony płciowe w wątrobie oraz przemianę androgenów do estrogenów. Na tej podstawie wysunięto hipotezę, że te zmiany hormonalne mogą prowadzić lub częściowo działać jako czynniki przyczyniające się do rozwoju endometriozy.

Do swojej metaanalizy naukowcy ostatecznie włączyli 10 badań obserwacyjnych. W zależności od ilości pitej kawy oceniano ryzyko choroby u kobiet:

  • niepijących napojów z kofeiną w ogóle (czyli mniej niż 100 mg kofeiny dziennie)
  • pijących ilości umiarkowane (100-300 mg kofeiny dziennie)
  • spożywających duże ilości kofeiny, czyli powyżej 300 mg kofeiny dziennie.

(W 125 ml kawy filtrowanej jest ok. 85 mg kofeiny, w 30 ml espresso – ok. 60 mg, a w filiżance herbaty ok. 30 mg).

Czy kawa zwiększa ryzyko endometriozy?

Wiadomości są naprawdę dobre. Jak piszą naukowcy: „W naszej analizie spożycie kofeiny nie było związane ze zwiększonym ryzykiem endometriozy w porównaniu z kobietami spożywającymi mało kofeiny lub niespożywającymi jej wcale. W analizie pierwotnej niezależnie od poziomu kofeiny oraz w analizie dotyczącej umiarkowanego spożycia kofeiny (100-300 mg/dzień) nie osiągnięto istotności statystycznej. Natomiast spożycie większych ilości (powyżej 300 mg na dobę) osiągnęło istotność statystyczną”.

Co to tak naprawdę oznacza? Prof. Ewa Stachowska, naukowczyni i kierowniczka Katedry Żywienia z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, popularyzatorka wiedzy z zakresu żywienia i mikrobioty, wyjaśnia, „nie zaobserwowano statystycznie istotnego związku między spożyciem kofeiny a ryzykiem wystąpienia endometriozy. Uważać natomiast powinny kobiety z najwyższym spożyciem kofeiny (powyżej 300 mg dziennie), bo taka jej ilość wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka. Umiarkowane spożycie nie wydaje się mieć żadnego związku z ryzykiem endometriozy”.

.

Endometrioza – co to za choroba?

Endometrioza to choroba polegająca na umiejscowieniu elementów błony śluzowej macicy poza macicą. Tkanka ta może przemieścić się do jajowodów, jajników czy jelit. Komórki endometrium, które znajdą się poza macicą powodują powstawanie guzków i torbieli. Endometrioza może nie dawać żadnych objawów, ale zazwyczaj powoduje duży ból i dyskomfort podczas menstruacji.

Innymi objawami endometriozy są:

Niestety, nie ma lekarstwa na endometriozę. Leczenie jest objawowe i polega na łagodzeniu objawów i hamowaniu jej rozwoju. Czasami lekarze decydują, by nieprawidłowo umiejscowioną tkankę endometrium usunąć chirurgicznie. Endometrioza ma jednak tendencję do nawracania.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.
loader

Źródło: K.S. Kechagias, K. Katsikas Triantafyllidis, M. Kyriakidou, P. Giannos, I. Kalliala, A.A. Veroniki, M. Paraskevaidi, M. Kyrgiou, The Relation between Caffeine Consumption and Endometriosis: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients 2021, 13, 345