Układ odpornościowy to nasza obronna tarcza. Co osłabia odporność?

10.09.2018 17:00

Układ odpornościowy to nasza obronna tarcza, która przez cały czas czuwa nad mechanizmami wpływającymi na odporność. Odpiera ataki drobnoustrojów i pozwala normalnie funkcjonować bez choroby, bólu gardła, kataru. To scenariusz pozytywny, gdy układ immunologiczny działa dobrze i na pełnych obrotach. Co, jednak gdy układ ten jest osłabiony? Wtedy chorujemy i czujemy się fatalnie. Dowiedz się, co obniża odporność. Jakie czynniki wpływają na osłabienie układu odpornościowego?

Układ odpornościowy fot. Shutterstock

Spadkiem odporności określa się osłabienie układu immunologicznego. Taki spadek wydajności objawia się większą podatnością infekcje - częstszym chorowaniem, ciągłym przeziębieniem, wysypek opryszczki, bólami gardła, głowy i innymi symptomami wskazującymi na to, że z jakiegoś powodu organizm przestał dobrze radzić sobie z chorobą i odpieraniem ataków ze strony patogenów.

Aby lepiej zrozumieć, dlaczego odporność może ,,spadać'', warto dowiedzieć się, czym tak naprawdę jest układ odpornościowy. Układ immunologiczny (odpornościowy) nie znajduje się w jednym miejscu w organizmie, to układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności. Składa się z narządów limfatycznych, naczyń chłonnych, komórek uczestniczących w reakcjach immunologicznych, przeciwciał, cytokin i innych.

Układ immunologiczny buduje się niemal od początku. Po pierwszym roku życia każdy z nas musi pracować nad własną odpornością. Trenujemy ją, szczepiąc się lub chorując, czyli zapoznając organizm z przeciwnikami. Gdy organizm raz zostanie zakażony przez jakiś chorobotwórczy drobnoustrój, powstaną w nim tzw. komórki pamięci immunologicznej. Gdy ten sam drobnoustrój zaatakuje ponownie, zostanie szybko rozpoznany i zniszczony.

Odporność człowieka uzyskuje pełną aktywność w wieku ok. 18-20 lat. Wtedy w organizmie powstają komórki pamięci immunologicznej, które przechowują informację o patogenach, z którymi mieliśmy kontakt. Choć spadku odporności doświadczamy w życiu wielokrotnie z przeróżnych powodów, to warto wiedzieć, dlaczego ta tarcza ochronna może tracić swoje właściwości.

Co obniża odporność?

Na odporność organizmu wpływa dosłownie wszystko. Zarówno tryb życia człowieka, czyli jego aktywność, praca, stosunki międzyludzkie, jak i choroby, jedzenie oraz życiowe wybory. Organizm żywo reaguje na wszystko, co robimy i stara się do tego dostosować. Bywa jednak tak, że na skutek działania pewnych czynników, układ immunologiczny osłabia się i staje się bardziej podatny na chorowanie. Pierwszą oznaką spadku odporności jest podatność na infekcje i trudność w uporaniu się z chorobą. O spadku odporności świadczyć mogą też problemy ze skórą, częste infekcje dróg moczowych, zaburzenia snu i cyklu miesiączkowego, a także dłuższe gojenie się ran i nawracające opryszczki.

Aby tego uniknąć, należy mieć świadomość, co wpływa negatywnie na układ odpornościowy i unikać sytuacji oraz wyborów, które mogłyby pogorszyć kondycję organizmu.

Co wpływa na obniżenie odporności organizmu?

UŻYWKI

Używki nie są dobre dla nikogo i wpływają negatywnie na każdy aspekt życia. Co ciekawe, obniżają także odporność. Kawa, papierosy czy alkohol niszczą witaminy A,C,E,B i mikroelementy, które pomagają zwalczać wolne rodniki, a papierosy powodują wręcz ich powstawanie. Dodatkowo, alkohol zabija krążące we krwi komórki odpornościowe. Osoby, które często piją i palą mogą mieć niestety ciągłe problemy z odpornością.

NIEDOBÓR SNU

Nie wysypiasz się? Nie dziw się, że częściej chorujesz i źle się czujesz. Niedobór snu zakłóca funkcjonowanie systemu obronnego organizmu, obniża produkcję limfocytów i ich zdolność do niszczenia drobnoustrojów.

NADMIERNY STRES

Stres to jeden z tych czynników, które mają wyjątkowo duży wpływ na układ odpornościowy. System nerwowy jest bowiem połączony z układem immunologicznym, dlatego spadek nastroju rzutuje bezpośrednio na spadek odporności. Depresja, długotrwały stres i smutek wpływają na osłabienie sił obronnych organizmu.

Kortyzol, który w stresie produkowany jest niemal bez przerwy, zmniejsza ilość białych krwinek i obniża zdolność organizmu do wytwarzania przeciwciał. Obniżenie odporności w połączeniu z nadmiarem hormonów o działaniu androgennym prowadzi do zachwiania naturalnej flory bakteryjnej, a co za tym idzie, stwarza lepsze warunki do namnażania się bakterii.

Osoby, które mają stresująca pracę lub przeżywają w życiu trudne chwile, są niestety bardziej narażone na spadek odporności.

CHOROBY 

Spadek odporności może być spowodowany toczącą organizm chorobą, na przykład cukrzycą. Jeśli ktoś do tej pory czuł się dobrze i nagle zaczyna mieć problemy ze zdrowiem, męczy się, wchodząc na drugie piętro, co chwilę łapie infekcje, a nawet chudnie bez powodu, to jest to sytuacja alarmująca. Na spadek odporności wpływać mogą również zaburzenia związane z białymi krwinkami (limfocytami). Przyczyną problemów z odpornością może być na przykład anemia, czy stany zapalne toczące organizm, ale także choroby nowotworowe, o czym często zapominamy i zakażenie wirusem HIV.

Jeśli zachodzi choć niewielkie podejrzenie, że w organizmie rozwija się jakaś choroba, to zawsze warto zgłosić się do lekarza i wykonać podstawowe badania.

Uwaga! Nie tylko choroby przewlekłe osłabiają odporność. Na osłabienie układu immunologicznego wpływają także zwykłe przeziębienia czy takie choroby jak grypa, czy angina. Niedoleczone choroby wystawiają układ odpornościowy na trudną próbę, dlatego bardzo łatwo ponownie rozchorować się tuż po chorobie.

TRZYMANIE ,,POD KLOSZEM''

Myślenie o tym, że dziecko mniej choruje, gdy jest w domu, w pewnej izolacji jest błędne. Noworodek otrzymuje od mamy przeciwciała, które chronią go przez pierwsze miesiące życia. Gdy jest karmiony piersią, ta ochrona trwa trochę dłużej. Natomiast po pierwszym roku życia zaczyna kształtować własną odporność i musi ją ,,trenować'' stykając się z innymi ludźmi, w innym środowisku.

Układ odpornościowy małego człowieka musi się dynamicznie rozwijać. Trening odporności polega m.in. na tym, że organizm styka się z przeróżnymi patogenami, które po pewnym czasie rozpoznaje i wie, jak sobie z nimi radzić. Wykształca przeciwciała chroniące przed zagrożeniem. Dzieci ,,trzymane pod kloszem'' w jałowym otoczeniu nie trenują odporności i gdy wreszcie zetkną się z zagrożeniem, ich organizm może dotkliwie to odczuć.

MAŁO AKTYWNY TRYB ŻYCIA

Brak ruchu obniża odporność, bo aktywność fizyczna pobudza produkcję białych ciałek krwi i zwiększa ich aktywność. Ruch na świeżym powietrzu wspomaga również proces termoregulacji, co jest podstawą tzw. hartowania. Organizm szybko uczy się, jak reagować na zmianę temperatur i obecność drobnoustrojów. Gdy zabraknie aktywności, obniży się również naturalna odporność.

Należy jednak pamiętać, że zbyt intensywny trening zwiększ uwalnianie hormonów stresowych, co osłabia układ immunologiczny.

NADMIAR ANTYBIOTYKÓW

Nadużywanie antybiotyków stało się wyjątkowo powszechne. Tymczasem są one potrzebne jedynie w leczeniu określonych chorób i nie działają na wirusy. Należy je przyjmować tylko, gdy zachodzi taka konieczność i tylko według zaleceń lekarza.

Antybiotykoterapia zaburza florę bakteryjną przewodu pokarmowego, która wspiera układ odpornościowy. Im więcej i im częściej stosuje się antybiotyki, tym trudniej jest wrócić do zdrowia. Dlatego tak ważne jest zażywanie antybiotyków i wszystkich innych leków jedynie wtedy, gdy są naprawdę potrzebne.

ZŁE NAWYKI ŻYWIENIOWE

Witaminy i minerały są prawdziwym skarbem dla organizmu. Pobudzają układ immunologiczny i wspierają go. Natomiast w obecnych czasach żyjemy szybko i niezdrowo. Rzadko kto jada regularne posiłki, a tym bardziej zdrowe i bogate w warzywa i owoce. Coraz częściej podstawą diety jest żywność przetworzona, szybka i łatwa w przygotowaniu, a do tego tania.

Niestety, w diecie współczesnego człowieka więcej jest białej mąki, cukru i tłuszczów niż warzyw i owoców. Tymczasem nadmiar tłuszczów, zwłaszcza zwierzęcych, zmniejsza aktywność komórek odpornościowych, narażając nas na choroby.

REZYGNACJA ZE SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH

Choć niektórzy rodzice rezygnują ze szczepień ochronnych u własnych dzieci w obawie przed powikłaniami, to szczepienia wciąż pozostają najlepszą metodą profilaktyki przed różnymi chorobami. Dzięki szczepieniom organizm zapoznaje się ze swoim przeciwnikiem, ocenia go, rejestruje jego obecność i reaguje, wytwarzając przeciwko niemu przeciwciała. Gdy wcześniej nie zostanie zapoznany z groźnym patogenem, po zetknięciu z nim może zareagować nieprzewidywalnie, co jest ma często groźne konsekwencje w postaci powikłań.

Szczepienia wbrew pozorom nie dotyczą tylko dzieci. Dorośli, którzy nie uzupełniają przypominających dawek szczepienia (na przykład przeciw grypie) również muszą liczyć się z faktem, że ich układ odpornościowy przestanie być odporny na niektóre wirusy czy bakterie.

Jak naturalnie wzmocnić odporność?

  1. Wysypiaj się
  2. Dobrze się odżywiaj i spożywaj różne pokarmy - dostosuj dietę do pór roku i potrzeb organizmu
  3. Ogranicz stres i stresowe sytuacje
  4. Wykorzystaj urlop! Nie odkładaj urlopu w nieskończoność, bo doprowadzisz organizm do ostatecznego zmęczenia i osłabisz go
  5. Unikaj używek
  6. Ruszaj się - nie tylko w siłownie, ale przede wszystkim na świeżym powietrzu
"

Chcesz wspomóc swój układ odpornościowy? Dbaj o siebie! Żyj higienicznie, dobrze, aktywnie i zdrowo. Choć brzmi to banalnie, to większość osób nie potrafi zdobyć się na zmianę nawyków, a naprawdę warto. "

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń