Zamknij

Krwawiące dziąsła to nie zawsze paradontoza. Powód może być zaskakujący

10.08.2022
Aktualizacja: 10.08.2022 15:30
Krwawiące dziąsła z powodu antykoncepcji
fot. Schutterstock

Zaczerwienione, tkliwe i krwawiące dziąsła to typowe objawy paradontozy. Nie zawsze jednak przyczyną jest ta choroba. Zwłaszcza jeśli jesteś kobietą i przyjmujesz hormonalne środki antykoncepcyjne. To zaskakujące, ale właśnie one mogą powodować problemy z dziąsłami. Co robić, wyjaśnia lekarz dentysta.

  1. Krwawiące dziąsła: paradontoza czy skutek antykoncepcji?
  2. Które środki antykoncepcyjne mogą powodować krwawienie dziąseł?
  3. Jak hormony wpływają na kłopoty z zębami?
  4. Na co zwrócić uwagę, stosując antykoncepcję?
  5. Kto jest najbardziej narażony na paradontozę?
  6. Jak zapobiegać i leczyć paradontozę?

Paradontoza to choroba przyzębia, której konsekwencje są bardzo poważne: zniszczone dziąsła, wypadające zęby, ropnie i inne groźne powikłania. Najczęstszym objawem paradontozy jest krwawienie dziąseł. Podobne objawy mogą pojawić się podczas przyjmowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Czy jest się czego obawiać? Tłumaczy lek. dent. Barbara Sekuła-Kamińska z Dentim Clinic Medicover w Katowicach.

Krwawiące dziąsła: paradontoza czy skutek antykoncepcji?

W środkach antykoncepcyjnych najczęściej stosowane są syntetyczne odpowiedniki dwóch hormonów: estrogenu i progesteronu. Oprócz tego, że zapobiegają zajściu w ciążę, mają też inne działanie – sprawiają, że organizm kobiety jest bardziej podatny na stany zapalne. Widać to właśnie na przykładzie dziąseł. Niewielki bodziec wystarczy, by zaczęły krwawić, są też zaczerwienione i obrzmiałe. To objawy podobne do symptomów paradontozy.

– Zapalenie przyzębia, czyli periodontitis, potocznie zwane paradontozą, jest chorobą infekcyjną, wywołaną głównie przez bakterie beztlenowe, które zasiedliły kieszonki dziąsłowe. Przewlekły stan zapalny prowadzi do osłabienia przyczepu dziąsłowego i niszczenia tkanek utrzymujących ząb na swoim miejscu. Bakterie mogą powodować też różnego typu infekcje w okolicznych tkankach, np. ropnie – tłumaczy lek. dent. Barbara Sekuła-Kamińska. – Stan zapalny dziąseł mogą też wyzwalać inne czynniki, takie jak zawirowania hormonalne w organizmie kobiety, spowodowane menstruacją, menopauzą czy ciążą, a także stosowaniem hormonalnych środków antykoncepcyjnych – wyjaśnia specjalistka z Dentim Clinic Medicover.

W odróżnieniu od paradontozy, stan zapalny towarzyszący przyjmowaniu leków hormonalnych nie skutkuje jednak utratą zębów, chyba że nie dba się właściwie o higienę. To tylko jeden z czynników ryzyka, związanych z antykoncepcją hormonalną.

Które środki antykoncepcyjne mogą powodować krwawienie dziąseł?

Na problemy z dziąsłami jednakowo narażone są kobiety stosujące leki hormonalne w celu planowania potomstwa, jak i te, którym zalecono ich przyjmowanie m.in. dla regulacji cyklu czy w profilaktyce torbieli jajnika. Nie ma też większego znaczenia metoda podania leków: implanty, plastry, iniekcje. Istotny jest skład, bo to właśnie dawki hormonów są odpowiedzialne za stan dziąseł. Skąd takie powiązanie?

Jak hormony wpływają na kłopoty z zębami?

– Niektóre komórki budujące dziąsła, jak np. fibroblasty i keratynocyty, mają receptory wrażliwe na hormony płciowe i w związku z tym reagują na ich zwiększoną bądź zmniejszoną ilość we krwi. Do innych działań hormonów płciowych można też zaliczyć modyfikowanie reakcji zapalnej poprzez wpływ na cytokiny. Tych zależności jest naprawdę wiele, stąd niektóre kobiety mogą doświadczać nasilenia objawów ze strony dziąseł – wyjaśnia dentystka.

Choć naukowcy na podstawie badań nie wskazują definitywnie na to, że konkretna dawka leków w określony sposób wpływa na pojawienie się stanu zapalnego dziąseł, to pokazują kolejne biologiczne zależności: – Estrogen może wpływać na procesy metabolizmu kolagenu i tworzenie nowych naczyń krwionośnych, a także, poprzez zmniejszenie keratynizacji nabłonka dziąseł, osłabiać ich ochronę. Tu też podkreśla się znaczenie obecności patogenów w kieszonkach, które w takiej sytuacji łatwiej wywołują reakcję zapalną – dodaje ekspertka z Dentim Clinic Medicover.

Na co zwrócić uwagę, stosując antykoncepcję?

Podczas stosowania antykoncepcji należy zwrócić też uwagę na inne dolegliwości związane z jama ustną, których ryzyko wzrasta podczas stosowania leków hormonalnych. To m.in. powikłanie po ekstrakcji w postaci suchego zębodołu, dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych i przerost dziąseł. Jak zapewniają lekarze, nie trzeba jednak martwić się na zapas – są sposoby, by temu zapobiegać.

Obecnie dawki hormonów w lekach są mniejsze niż kilka lat temu, a wynika to z dążenia producentów do redukowania ryzyka skutków ubocznych, przy jednoczesnym utrzymaniu stałej skuteczności farmaceutyków. Tkliwość i zaczerwienienie dziąseł to też nie powód, żeby rezygnować ze stosowania hormonalnej antykoncepcji, jednak przed rozpoczęciem kuracji należy poznać zasady prawidłowej higieny jamy ustnej.

Kto jest najbardziej narażony na paradontozę?

Najbardziej narażone na paradontozę są kobiety, które już wcześniej miały jakieś dolegliwości albo ich nawyki prowadziły do osłabienia tkanek przyzębia. Do czynników ryzyka paradontozy zalicza się:

  • niewłaściwą higienę jamy ustnej
  • nieodpowiednie odżywianie (awitaminoza, niedobory składników odżywczych)
  • palenie papierosów
  • zaburzenia wydzielania śliny
  • czynniki genetyczne
  • inne choroby (cukrzyca, nadciśnienie, osteoporoza)
  • stosowanie niektórych leków (np. kortykosteroidy wziewne)
  • osłabioną odporność.

Jak zapobiegać i leczyć paradontozę?

W zapobieganiu paradontozie szczególnie ważna jest higiena jamy ustnej. To w dużej mierze od niej zależy, czy dojdzie do rozwoju choroby dziąseł, a w konsekwencji do powikłań, takich jak rozchwianie zębów.

– Nie ma jednej cudownej recepty na uniknięcie choroby przyzębia. To muszą być działania powiązane: zdrowe odżywianie się, leczenie chorób przewlekłych, rezygnacja z używek i codzienna higiena. Jako że za przewlekły stan zapalny dziąseł odpowiadają bakterie, należy myć zęby ze szczególnym uwzględnieniem miejsca styku dziąsła z koroną zęba, gdzie zbiera się osad i formuje bakteryjna płytka poddziąsłowa – tłumaczy lek. dent. Barbara Sekuła-Kamińska.

W przypadku zaostrzenia stanu zapalnego dziąseł i przyzębia specjaliści zalecają używanie szczoteczki o miękkim włosiu, która minimalizuje ryzyko recesji. Pomoże także stosowanie specjalnych technik mycia zębów obejmujących ruchy wymiatające od dziąsła w kierunku korony oraz masaż dziąseł, a także uzupełnianie higieny o płukanki, nitkę i irygator.

– W leczeniu ważne jest usunięcie przyczyny, czyli bakterii zasiedlających kieszonki dziąsłowe. Dlatego przy stwierdzonej paradontozie zaleca się profesjonalną higienizację, a także głębokie oczyszczanie, czyli kiretaż lub zabiegi Vector. Dodatkowo może być konieczna antybiotykoterapia. Gdy dojdzie do głębokich zmian zapalnych, sami sobie nie poradzimy i potrzebna jest kontrola dentystyczna. Dobra wiadomość jest taka, że paradontozę da się wyleczyć, trzeba jednak cierpliwości – podsumowuje dentystka.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Dentim Clinic Medicover

Zaczerwienione, tkliwe i krwawiące dziąsła to typowe objawy paradontozy. Nie zawsze jednak przyczyną jest ta choroba. Zwłaszcza jeśli jesteś kobietą i przyjmujesz hormonalne środki antykoncepcyjne. To zaskakujące, ale właśnie one mogą powodować problemy z dziąsłami. Co robić, wyjaśnia lekarz dentysta.