Badania profilaktyczne raka piersi. Jakie badania pozwalają wykryć raka?

10.10.2018 15:27

Rak piersi to najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Stanowi aż 20 proc. wszystkich zachorowań na raka i jest główną przyczyną zgonów kobiet z powodu chorób nowotworowych. Wykonywanie badań profilaktycznych pozwala jednak na wczesne wykrycie raka i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Badania profilaktyczne raka piersi. Jakie badania pozwalają wykryć raka? fot. Shutterstock

Rak piersi to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka gruczołu sutkowego. Powoduje charakterystyczne objawy, takie jak wyczuwalny guz w piersi, zmiana ich wielkości i kształtu, zaczerwienie skóry piersi czy zmiana wyglądu, kształtu brodawki i wyciek.

Rak piersi jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Jest też częstą przyczyną śmierci z powodu choroby nowotworowej. Raka piersi można jednak skutecznie leczyć, ale proces leczenia i jego efekty zależą od zaawansowania choroby nowotworowej. Rak wykryty we wczesnym stadium rokuje dobrze. Dlatego tak ważne jest szybkie wykrycie guza. Jak to zrobić? Regularnie badając piersi samemu i za pomocą dostępnych dla wszystkich kobiet badań diagnostycznych.

Samobadanie

Samobadanie jest podstawą i bardzo ważnym elementem procesu wczesnego wykrywania raka piersi. Każda kobieta powinna umieć badać piersi i robić to regularnie.

Samobadanie powinno rozpoczynać się od oglądania piersi: stanu skóry, brodawek, kształtu. Następnie należy wykonać badanie palpacyjne, czyli badanie piersi przez dotyk. Wszystkie niepokojące zmiany należy następnie konsultować z lekarzem.

Badanie piersi należy wykonywać regularnie, najlepiej w tej samej fazie cyklu, tj. 2-3 dni po miesiączce, by wykluczyć nadwrażliwość brodawek i tkliwość piersi. Kobiety po menopauzie lub nie miesiączkujące powinny wybrać sobie jeden dzień w miesiącu na badanie.

Badanie wykonuje się w trzech pozycjach: stojąc przed lustrem, pod prysznicem i w pozycji leżącej. Należy unieść ręce do góry, po czym zwrócić uwagę na symetrię oraz kształt piersi i dołów pachowych. Trzeba się dobrze przyjrzeć się brodawkom, otoczkom brodawkowym i skórze, sprawdzić, czy nie występują przebarwienia na skórze oraz, czy z brodawek nie wydziela się płyn.

Zaniepokoić powinny wszystkie zmiany dotyczące piersi: guzki, stwardnienia, zmieniony kształt brodawki i wyciek, zaczernienia skóry na piersiach i wgłębienia, skóra przypominająca ,,skórkę pomarańczy’’, wciągnięcie brodawki, owrzodzenia.

Mammografia

Mammografia to rentgenowskie badanie piersi. Jest to obecnie najlepszy sposób wykrywania raka piersi we wczesnym stadium rozwoju. Badania pozwala wykryć nawet małe zmiany, które nie dają się wyczuć podczas badania manualnego.

Badaniami przesiewowymi objęte są kobiety w wieku 50-69 lat. Dla kobiet młodszych ten rodzaj badania jest mniej skuteczny ze względu na inną budowę piersi. Choć badanie łączy się często ze strachem i obawą przed mocnym uciskiem piesi, to warto pamiętać, że ten ucisk jest konieczny w celu uzyskania wysokiej jakości zdjęć, pozwala też na obniżenie dawki promieniowania rentgenowskiego. Mammografia nie uszkadza piersi.

Kolejne możliwości wykrycia zmian oferuje mammografia 3D z tomosyntezą. To badanie wyjątkowo precyzyjne. Polega na prześwietlaniu piersi milimetr po milimetrze, pod różnymi kątami, dzięki czemu można uzyskać nawet kilkaset zdjęć (w klasycznej mammografii otrzymuje się 4 zdjęcia). Zapis można odtwarzać jak film, a same zdjęcia przetwarzać tak, by uzyskać jak najbardziej precyzyjny obraz. Mammografia 3D z tomosyntezą uważana jest za najnowszą metodę badania piersi, jest jednak mało dostępna. Takie badanie można wykonać tylko w trzech ośrodkach w Polsce.

USG piersi

USG piersi to metoda obrazowa badania z użyciem ultradźwięków. USG piersi przeprowadzane jest w celu uzupełnienia i wspomagania mammografii, ale nie tylko. Badanie USG skutecznie wykrywa łagodne oraz rakowe zmiany w piersi, szczególnie u młodych kobiet. Zalecane jest kobietom pomiędzy 20 a 40 rokiem życia, jak i pacjentkom powyżej 40 lat, ponieważ USG pomaga wykryć zmiany, których nie wykaże mammografia.

To badanie nieinwazyjne, bezbolesne i całkowicie bezpieczne. Mogą z niego korzystać wszystkie kobiety, nawet ciężarne i karmiące piersią.

Kiedy zgłosić się na badania?

Badanie piersi powinna wykonywać każda kobieta. Samobadanie należy wykonywać raz w miesiącu, a badania diagnostyczne u lekarza raz w roku, chyba że zalecenia lekarza są inne.

Zgłoś się na badanie piersi, jeśli:

  • Jesteś kobietą dorosłą i nigdy nie miałaś badanych piersi lub badanie wykonujesz rzadko.
  • W Twojej rodzinie występowały przypadki zachorowania na raka piersi.
  • Jesteś w wieku 50-69 lat i przez ostatnie dwa lata nie miałaś wykonywanej mammografii w ramach NFZ.
  • Jesteś nosicielką mutacji genów BRCA1 i BRCA2.
  • Późno urodziłaś dziecko.
  • Zaczęłaś wcześnie miesiączkować – przed 12 rokiem życia.

W diagnostyce raka piersi liczy się czas. Im szybciej guz złośliwy zostanie wykryty, tym większe szanse na wdrożenie odpowiedniej terapii i wyleczenie.

Artykuł powstał przy współpracy z Ministerstwem Zdrowia 

Źródło: zwrotnikraka.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń