Zamknij

Tych ziół i przypraw używaj zamiast soli i cukru. Mają działanie prozdrowotne

12.07.2022
Aktualizacja: 12.07.2022 15:25

Zamiast solić i dosładzać cukrem przygotowywane potrawy, lepiej jest dodać do nich ziół lub innych naturalnych przypraw. Nie tylko nadadzą smak jedzeniu, ale również pozytywnie wpłyną na różne dolegliwości. Niektóre z nich z powodzeniem zastąpią sól, a nawet cukier.

Zioła i przyprawy zamiast soli i cukru
fot. Schutterstock

Dodawanie do jedzenia ziół i naturalnych przypraw pozwala ograniczyć w diecie sól, cukier oraz sztuczne wzmacniacze smaku, które są obecne np. w mieszankach przyprawowych. Wszystkie zawierają duże ilości składników mineralnych, witamin i sporą dawkę błonnika pokarmowego. A zielony chlorofil pomaga usuwać z organizmu szkodliwe związki. Jakich ziół warto używać na co dzień?

Zioła i przyprawy obok owoców i warzyw

Zioła i naturalne przyprawy można wykorzystywać do wzbogacania smaku i zapachu żywności oraz przedłużania jej trwałości. Zostały one uwzględnione w najnowszej Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej opublikowanej przez IŻŻ. Położono w niej nacisk na to, by codziennie jeść jak najwięcej warzyw i owoców.

– Według zaleceń dietetyków owoce i warzywa należy jeść w ilości minimum 400 g dziennie w proporcji ¼ do ¾j. Idealnie, jeśli je ich jednak około 800 g lub nawet więcej. Są podstawą zdrowej diety, przeciwdziałają rozwojowi wielu chorób i zawierają cenne składniki pokarmowe – mówi Magdalena Kartasińska, dietetyczka kliniczna i kierowniczka działu dietetycznego Dailyfruits.

Jakie zalety prozdrowotne mają zioła?

Zioła i przyprawy wzmocnią efekt prozdrowotny diety zgodnej z piramidą żywienia. Są bogate w cenne związki bioaktywne. Jedną z najistotniejszych funkcji ziół są właściwości antyoksydacyjne, unieszkodliwiające wolne rodniki, powstające przy intensywnym wysiłku fizycznym, umysłowym i długotrwałym stresie. Najbardziej wartościowe jest suszone oregano. Zioła są też bakterio- i wirusobójcze, pomagają w regulacji parametrów lipidowych i działają przeciwnowotworowo.

Latem najlepiej używać świeżych ziół i przypraw, ale cenne są też suszone. Natomiast ostrożnie należy korzystać z różnych mieszanek, ponieważ często zawierają dodatek soli, cukru czy wzmacniaczy smaku.

Sól i cukier warto dodawać by podkreślić smak przygotowywanych potraw. Im więcej ziół będzie w garnku tym smak dania będzie bogatszy – zapewnia Magdalena Kartasińska. – Lotne związki obecne w przyprawach mogą również zwiększać odczucie słonego smaku. Sól należy dodawać jako ostatnią przyprawę lub przed samym podaniem. Zabezpieczy to przed wchłonięciem się jej w strukturę dania, w ten sposób możemy zredukować ilość soli nawet siedmiokrotnie. To doskonała prewencja nadciśnienia tętniczego. Natomiast do deserów i dań słodkich warto dodawać cynamon cejloński, wanilię czy kardamon, które zmniejszą konieczność dosładzania – mówi dietetyczka z Dailyfruits.

Których przypraw szczególnie warto używać? [LISTA]

Nie zapominaj zwłaszcza o:

  • Natka pietruszki – krwiotwórcze perpetuum mobile. Zawiera duże ilości żelaza i witaminy C, która wspomaga jego wchłanianie. Świetnie wpływa na higienę jamy ustnej, bo neutralizuje nieprzyjemne zapachy, np. po spożyciu cebuli lub czosnku.
  • Lubczyk – to doskonały, naturalny wspomagacz smaku o bardzo intensywnym, bulionowym zapachu. Warto dodawać go do wywarów i sosów podczas gotowania, by oddał daniu pełnię aromatów. Wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie, polecany jest przy reumatoidalnym zapaleniu stawów i dnie moczanowej.
  • Cynamon cejloński – na półkach sklepowych znajdziemy najczęściej cynamon cassia. Warto poszukać cejlońskiego, bo to właśnie on działa regulująco na poziom glikemii i wspomaga wątrobę. Jest nieco delikatniejszy w smaku, a po wyglądzie rozróżnić go można wyłącznie wtedy, gdy będzie sprzedawany w całości – cynamon cejloński ma rozwarstwioną strukturę, a cassia to lity kawałek drewna.
  • Kurkuma – kurkumina, związek bioaktywny zawarty w kurkumie, to bardzo silny antyoksydant. Spowalnia procesy neurodegeneracyjne przeciwdziałając chorobie Alzheimera, pomaga w regulacji poziomu glukozy we krwi i parametrów lipidowych. Ma dość neutralny smak, więc można stosować ją jako barwnik do dań.
  • Kolendra – wykazuje właściwości chelatujące metale ciężkie. Kolendra powinna dominować na talerzach, kiedy jest wyższy poziom zanieczyszczeń powietrza.

Zioła i przyprawy na różne dolegliwości

Zioła i przyprawy mają też działanie lecznicze. Które z nich jeść przy częstych dolegliwościach?

  • Na poprawę pracy jelit: mięta, szałwia, koper włoski, koperek, rumianek, majeranek, kminek
  • Na ból gardła: szałwia, tymianek, czosnek
  • Na przeziębienie: czarny bez, czosnek, lipa, rumianek, dzika róża
  • Na kaszel: tymianek, majeranek
  • Na obniżenie poziomu glukozy we krwi – liście morwy białej
  • Na zdrowsze włosy, skórę, paznokcie – skrzyp polny, pokrzywa.

Zwiększenie ilości ziół i naturalnych przypraw w codziennej diecie nie powinno być trudne. Zarówno tradycjonaliści jak i fani kuchni świata dopasują wyjątkowe, pasujące ich kubkom smakowym dodatki. Warto wprowadzić zmienność, dodając nowe lub podmieniając używane wcześniej przyprawy na inne. I zaopatrzyć się w arsenał ziół i przypraw, by zawsze mieć je pod ręką.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Dailyfruits