Morwa biała – roślina o bardzo szerokim leczniczym zastosowaniu

15.09.2020
Aktualizacja: 15.09.2020 15:01
Morwa biała - jakie są jej właściwości?
fot. Shutterstock

Morwa biała to roślina o niewiarygodnie szerokim zastosowaniu zarówno w medycynie, jak i przemyśle spożywczym czy farmaceutycznym. Jakie ma właściwości lecznicze i w jakich chorobach może być stosowana? Dowiedz się tego z naszego poradnika. 

Morwa biała (Morus alba L.) to drzewo liściaste pochodzące z Azji, ale znane na całym świecie ze względu na swoje właściwości zdrowotne. Liście, owoce, kora oraz nasiona tej rośliny są bogatym źródłem ważnych dla zdrowia bioaktywnych związków, o bardzo szerokim potencjale leczniczym. Morwa biała ma szerokie zastosowanie w przemyśle zielarskim, farmaceutycznym, spożywczym oraz medycznym.

Drzewo morwa białej może osiągnąć nawet 15 metrów wysokości. Jego nazwa pochodzi od białego zabarwienia kory. Rosną na nim słodkie owoce o zabarwieniu białym, różowym, fioletowym lub czarnym. Stanowi podstawę pożywienia w hodowlach jedwabnika morwowego (zwłaszcza jej liście) i z tego głównie słynie. Co zawiera w sobie morwa biała i skąd te jej wspaniałe, lecznicze właściwości?

Morwa biała – co w sobie kryje?

W liściach morwy białej znajduje się wiele substancji odżywczych oraz leczniczych, m.in.:

  • białko,
  • błonnik pokarmowy,
  • witaminę C,
  • beta-karoteny,
  • szczawiany,
  • fityniany,
  • kwas taninowy,
  • makro- i mikroelementy, takie jak: żelazo, cynk, wpań, fosfor, magnez,
  • flawonoidy, w tym: kwercetynę, rutynę, kemferol, astragalinę,
  • kwasy fenolowe, w tym kwas chlorogenowy.
  • związki o działaniu przeciwbakteryjnym, takie jak: albanol, kuwanony C, E i G, halkomoracyn, morusynę oraz sanggenony B i D.

W owocach morwy białej znajdując się:

  • białka,
  • lipidy,
  • szczawiany,
  • witaminy, takie jak: witamina B2, niacyna, witamina C,
  • makro- i mikroelementy, takie jak: fosfor, potas, wapń, sód, magnez, żelazo, miedź, cynk, mangan, nikiel, siarka,
  • antocyjany i alkaloidy
  • aminokwasy egzogenne, m.in.: metioniny, treoniny, histydyny, leucyny, tryptofanu, argininy, proliny i kwasu asparaginowego (są również w liściach).

W nasionach i korze morwy białej znajdują się

  • nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3,
  • kwasy jedno- (MUFAs) i wielonienasyconych (PUFAs), takie jak: kwasy linolowy i oleinowy, stearynowy i erukowy,
  • flawonoidy i alkaloidy (6),
  • leachianon G – związek o działaniu przeciwwirusowym,
  • Moran 20K – substancję przeciwcukrzycową.

Morwa biała – jakie może być jej zastosowanie?

Morwa biała jest bogatym źródłem substancji odżywczych wywierających korzystny wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka. Substancje te odgrywają ważną rolę w profilaktyce oraz wspomaganiu leczenia chorób cywilizacyjnych, takich jak: cukrzyca, otyłość, nadciśnienia tętniczego. Wykazuje również działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe. Właśnie ze względu na te szerokie właściwości stosuje się ją w przemyśle spożywczym, zielarskim, farmaceutycznym. Roślinę tę można znaleźć w składzie herbat ziołowych, tabletek ziołowych, sokach.

Morwa biała – lecznicze właściwości?

Roślinę tę można stosować w leczeniu wielu dolegliwości i chorób, m.in.:

  • chorób górnych dróg oddechowych,
  • chorób oczu,
  • chorób pasożytniczych,
  • choroby Alzheimera (w owocach morwy znajdują się cyjanidyny, które wykazują działanie ochronne przed uszkodzeniami śródbłonka mózgu, tym samym zmniejszając prawdopodobieństwo zachorowania na chorobę Alzheimera),
  • cukrzycy typu 2 lub stanu przedcukrzycowego (obniża poziom glukozy we krwi, hamuje aktywność enzymów zaangażowanych w metabolizm cukrów: α-glukozydazy oraz maltazy),
  • obniżeniu poziomu cholesterolu we krwi (odpowiadają za to związki flawonoidowe, głównie kwercetyna, i antocyjany; obniżają one poziom LDL, czyli złego cholesterolu).,
  • nadciśnieniu tętniczym (kwercetyna i antocyjany obniżają również ciśnienie tętnicze krwi),
  • alergii (wyciągi z korzenia morwy wykazują działanie terapeutyczne w leczeniu alergii ze względu na zawartość polisacharydów stymulujących namnażanie limfocytów i przeciwciał).

Napar z liści morwy można stosować jako:

  • środek napotny,
  • środek do płukania gardła w stanach zapalnych,
  • środek wspomagający odchudzanie.
Zobacz także

Działanie przeciwnowotworowe
Morwa biała, ze względu na zawartość substancji o działaniu przeciwutleniającym, takich jak witamina C, flawonoidy i antocyjany, usuwa wolne rodniki, które są odpowiedzialne za powstawanie nowotworów oraz apoptozę komórek i starzenie się organizmu i tym samym obniża ryzyko niektórych nowotworów (np. białaczki, raka wątroby, czerniaka) oraz opóźnia proces starzenia organizmu.

Działanie przeciwbakteryjne oraz przeciwwirusowe
Morwa biała ma również silne działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne oraz przeciwwirusowe. Jest skuteczna wobec bakterii z rodzaju Streptococcus, Staphylococcus, Bacillus i Escherichia, a także wobec wirusa opryszczki typu 1 (Herpes simplex).

Działanie antymiażdżycowe
Substancje zawarte w morwie białej przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na choroby układu wieńcowego, w tym miażdżycę, niwelując jej dwie najczęstsze przyczyny powstawania, czyli obniżając poziomu LDL oraz uniemożliwiając odkładanie złogów cholesterolowych w tętnicach.

Morwa biała – kto nie powinien stosować tej rośliny?

Morwa biała jest rośliną stosunkowo bezpieczną w stosowaniu. Jednak nie powinny tej rośliny stosować osoby wykazujące, a także kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.

Jak zrobić napar z morwy białej?

Do jego przygotowania potrzebujemy 1 g wysuszonych liści morwy. Zalewamy je 100 ml gorącej, ale nie wrzącej wody i zaparzamy przez około 5 minut. Po tym czasie możemy odcedzić susz i pić napar.

Jak zrobić syrop z morwy białej?

Do przygotowania soku z morwy białej potrzebujemy około kilograma owoców, 200-300 ml wody oraz sok z cytryny. Owoce dokładnie myjemy pod kranem z bieżącą wodą, a następnie przekładamy je do garnka. Rozgniatamy je delikatnie (można do tego użyć tłuczka do ziemniaków lub drewnianej łyżki. Następnie dodajemy wodę i powoli doprowadzamy do wrzenia. Następnie redukujemy temperaturę i na tzw. małym ogniu gotujemy przez około 10-15 minut. Odstawiamy wszystko do ostygnięcia. Gdy wywar ostygnie, odcedzamy wszystko (można użyć durszlaka o bardzo małych oczkach lub zwykłą gazę. Do tak powstałego soku dodajemy sok z cytryny i gotujemy przez 5 minut, zdejmując tworzącą się na powierzchni pianę. Tak powstały sok można przelać do butelki i przechowywać w chłodnym, zacienionym miejscu.

Źródło: "Związki biologicznie aktywne morwy białej (Morus alba L.) i ich działanie lecznicze", Joanna Grześkowiak, Małgorzata Łochyńska, Postępy Fitoterapii, Borgis 2017