Koper włoski (fenkuł) – w jakich dolegliwościach warto go stosować?

20.01.2020
Aktualizacja: 21.01.2020 08:01
Koper włoski
fot. Shutterstock

Wzdęcia, przeziębienie, kaszel, afty, bóle brzucha – lista dolegliwości, z którymi radzi sobie koper włoski jest imponująca. Kiedy jeszcze warto stosować tę roślinę? Czy koper włoski można przedawkować i dlaczego jego stosowanie zawsze należy skonsultować z lekarzem?

Koper włoski (inaczej fenkuł, rzadziej koper słodki) to roślina z rodziny selerowatych, która rośnie dziko w rejonie śródziemnomorskim, ale uprawiana jest na całym świecie ze względu na swojej walory smakowe i działanie lecznicze. Koper sprawdza się nie tylko jako przyprawa w kuchni, ale także jako środek łagodzący wiele dolegliwości zdrowotnych. Roślina ta ma niską wartość kaloryczną, więc mogą ją stosować osoby będące na diecie.

Fenkuł (koper włoski) składa się z dużej, białej lub jasnozielonej bulwy (cebuli). Wyrastają z niej zielone łodygi, a z nich liście, przypominające listki kopru ogrodowego. W okresie kwitnienia pojawiają się na łodygach białe kwiatostany, z których pozyskuje się nasiona.

Do jedzenia nadają się wszystkie części tego warzywa, zarówno bulwa, łodygi, listki, jak i aromatyczne nasiona. Kopru włoskiego można spożywać zarówno w formie gotowanej, duszonej, jak i na surowo. Na przykład liście można dostać do zupy lub zrobić z nich sałatkę (świetnie smakuje np. z jabłkiem oraz selerem naciowym). Bulwę można jeść jako przekąskę (np. doprawiając solą, pieprzem oraz octem balsamicznym) lub uduszoną na małym ogniu z dodatkiem cebulki i pomidorów jako dodatek do makaronów.

Koper włoski (fenkuł) – wartości odżywcze

Koper włoski zawiera wiele cennych dla zdrowia składników odżywczych, m.in.:

  • błonnik pokarmowy,
  • witamina A,
  • witamina C,
  • witaminy z grupy B (w tym kwas foliowy),
  • potas,
  • miedź,
  • wapń,
  • żelazo,
  • magnez,
  • fitozwiązki (w tym: rutyna, kwercetyna)
  • pochodne kumaryny,
  • flawonoidy,
  • węglowodany,
  • związki białkowe,
  • olejki eteryczne (m.in. zawierające anetol, limonen).

Koper włoski (fenkuł) – właściwości

Koper włoski ma wiele właściwości zdrowotnych, np.:

  • Zmniejsza problemy z trawieniem – koper włoski słynie z leczenia dolegliwości związanych z trawieniem. Roślina ta pomaga ze wzdęciami, zaparciami, kolkami, zgagą, bólem brzucha. Zawarte w tej roślinie olejki pobudzają wydzielanie soków żołądkowych, wzmagają ruchy perystaltyczne jelit, działają rozkurczowo i wiatropędnie. Napary z kopru pomagają również w regulowaniu apetytu.
  • Wzmacnia odporność, pozwala szybciej zwalczyć przeziębienie – roślina ta zawiera olejek eteryczny, który ma działanie wykrztuśne, napotne, przeciwgorączkowe oraz antybakteryjne i przeciwwirusowe. Koper włoski, dzięki zawartym witaminom i składnikom mineralnym, skutecznie wspiera układ odpornościowy organizmu. Roślina ta stymuluje system immunologiczny do produkcji większej ilości przeciwciał, które chronią organizm przed wnikaniem i namnażaniem chorobotwórczych bakterii czy wirusów. Koper włoski rozrzedza również gromadzącą się w oskrzelach wydzielinę i jednocześnie zwiększa jej objętość, co ułatwia jej usuwanie. Olejek eteryczny można również wykorzystywać do inhalacji górnych dróg oddechowych.
  • Poprawia stan układu sercowo-naczyniowego – zawarte w koprze włoskim witaminy, minerały i antyoksydanty wzmacniają naczynia krwionośnie, a także pracę serce. Koper włoski pomaga regulować ciśnienie tętnicze, działa przeciwzakrzepowo, pomaga w produkcji krwi. Zawarty w tej roślinie błonnik pokarmowy pomaga utrzymać prawidłowy profil lipidowy i tym samym ogranicza rozwój chorób, takich jak: miażdżyca, nadciśnienie.
  • Wspomaga odchudzanie – bulwy kopru włoskiego są niskokaloryczne, ale zawierają wiele cennych dla zdrowia składników, m.in. błonnik pokarmowy, dlatego ta roślina polecana jest osobom na diecie. Poza tym koper włoski reguluje trawienie, przyspiesza spalanie tłuszczu, obniża indeks glikemiczny posiłków;
  • Oczyszcza organizm – zawarte w koprze włoskim olejki eteryczne mają działanie moczopędne, a więc umożliwiają pozbycie się zgromadzonej w tkankach wody, a wraz z nią toksyn. Koper włoski polecany jest w przypadku cellulitu oraz obrzęków ciała.
  • Pobudza laktację u kobiet karmiących piersią – fenkuł to jeden z głównych składników herbatek mlekopędnych, które można kupić w aptekach. Takie mieszanki ziołowe są rzeczywiście skuteczne, jednak ze względu na wysoką zawartość estrogenów lekarze mają wątpliwości, czy powinny być stosowane. Estrogeny mogą przedostawać się wraz z pokarmem do organizmu dziecka i negatywnie wpływać na jego rozwój. Pamiętaj! Zanim zaczniesz stosować herbatki z kopru, skonsultuj to z lekarzem prowadzącym.
  • Łagodzi dolegliwości kobiece – zawarte w koprze włoskim estrogeny pomagają łagodzić zaburzenia hormonalne charakterystyczne dla kobiet w okresie menopauzalnym. Poza tym fenkuł ze względu na swoje właściwości rozkurczowe pomaga łagodzić bóle menstruacyjne, a także dolegliwości ze strony układu moczowego.
  • Spowalnia procesy starzenia i nowotworowe – koper włoski zawiera mnóstwo cennych składników, w tym witaminy C i A, rutynę, kwercetynę i fitoskładniki. Neutralizują one działalność wolnych rodników i tym samym opóźniają procesy starzenia się organizmu (np. zapobiegają powstawaniu zmarszczek) oraz zmniejszają ryzyko chorób nowotworowych.
  • Wspomaga walkę z pasożytami – olejek pozyskany z kopru włoskiego wykazuje działanie przeciwpasożytnicze oraz antybakteryjne. Może więc być bardzo pomocny w eliminacji świerzbowców oraz wszy.
  • Pomaga w leczeniu infekcji jamy ustnej, afty – koper włoski ze względu na swoje działanie antybakteryjne pomaga zwalczać infekcje. Dzięki niemu rany szybciej się goją. Można go stosować do płukania jamy ustnej.

Koper włoski (fenkuł) – co można z niego zrobić?

Koper włoski ma wiele zastosowań. Można z niego przygotować:

  • napary, herbatki z kopru włoskiego – w takiej postaci najlepiej sprawdzają się jako środek pomagający w problemach z trawieniem (na wzdęcia, kolki, problemy z wypróżnianiem, uczucie ciężkości i przejedzenia). Taki napar z kopru najlepiej pić po jedzeniu,
  • inhalacje – przygotowuje się je na bazie olejku koprowego,
  • suplementy, zawierające ekstrakt z tej rośliny – takie preparaty są szczególnie polecane przy kłopotach z układem trawiennym.

Ważne!

Preparatów zawierających koper włoski nie można stosować zbyt długo – maksymalnie dwa tygodnie, ze względu na zawarty w tej roślinie olejek. Zbyt duże dawki tej rośliny mogą wywołać podrażnienie błon śluzowych żołądka, alergię, przekrwienie płuc. Mogą też przyspieszać dojrzewanie u dziewczynek (koper zawiera bardzo dużo fitoestrogenów). Biorąc pod uwagę to wszystko, skonsultuj stosowanie tej rośliny z lekarzem. Koper włoski jest też niewskazany dla kobiet w ciąży.

Koper włoski (fenkuł) – zastosowanie w kuchni

Koper włoski (fenkuł) w kuchni ma bardzo szerokie zastosowanie. Można go dodawać do:

  • warzywnych zup,
  • potraw mięsnych,
  • ryb,
  • sałatek,
  • wyrobów cukierniczych – olejek koprowy używany jest do nadawania aromatu wyrobom cukierniczym oraz napojom alkoholowym.