Otyłość i niedożywienie często idą w parze. Jak to możliwe?

18.11.2019
Aktualizacja: 18.11.2019 14:00
Otyłość i niedożywienie idą w parze
fot. Shutterstock

Niedożywienie nie jest związane wyłącznie z niedowagą czy wychudzeniem. Ludzie otyli mogą być jednocześnie niedożywieni i zdarza się to często. Jak to możliwe? Odpowiedź jest bardzo prosta. Otyli spożywają zwykle posiłki obfite w kalorie, ale ubogie w składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. 

Niedożywienie to stan organizmu, który jest  skutkiem przedłużonego niedoboru składników odżywczych wynikający z niedoboru tych składników w spożywanych pokarmach. Stan ten nie dotyczy tylko osób wychudzonych, ale również osób otyłych. Otyłość i niedożywanie często idą w parze, a osoby, które zmagają się z nadmiarem tkanki tłuszczowej, zwykle nie zdają sobie z tego sprawy.

Niedożywienie u osób otyłych wynika ze stosowania zbyt jednorodnej diety: wysokocukrowej i wysokotłuszczowej, z powodu której tworzą się niedobory białek, witamin, żelaza, wapnia i innych pierwiastków. Osoba niedożywiona jest osłabiona fizycznie i psychicznie, a to nie sprzyja wytrwałości w stosowaniu diety, a także predysponuje do depresji.

Nieprawidłowe odżywianie, głównie spożywanie pokarmów wysoko przetworzonych, fast foodów, niweluje uczucie głodu, ale nie dostarcza do organizmu odpowiedniej ilości składników odżywczych: witamin i minerałów. 

Warto pamiętać, że ilość to nie jakość. Spożywanie dużej ilości pokarmów wcale nie oznacza, że są to pokarmy wartościowe i że organizm sobie ,,coś z nich wybierze''. Niestety większość dostępnych w sklepach pokarmów, szczególnie tych, które są szybkie w przygotowaniu, pomimo stosunkowo wysokiej wartości energetycznej charakteryzuje się niską wartością odżywczą. Produkty te są źródłem „pustych kalorii”, które dostarczają energii, ale są ubogie w białko, witaminy, niezbędne kwasy tłuszczowe i składniki mineralne. Związki te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich układów i narządów, a niedobór lub ich brak może doprowadzić do rozmaitych zaburzeń obejmujących m.in. deregulację mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolę gospodarki energetycznej. Skutkiem tego może być zwiększone łaknienie, nasilone odkładanie tłuszczu zapasowego i upośledzone jego spalanie. To błędne koło i szczególnie niebezpieczna sytuacja dla osób otyłych, które po prostu nie są w stanie schudnąć. 

Jak rozpoznać objawy niedożywienia?

Istnieją pewne sygnały, które mogą świadczyć o niedożywieniu. Pierwszym jest osłabienie.

Jeśli osoba otyła nie ma siły, by wstać z krzesła, nie może unieść siatki z zakupami, ma problem z codziennym wstaniem z łóżka, to może być sygnał, że organizm jest niedożywiony i nie pracuje poprawnie.

Innym ważnym sygnałem jest zanik mięśni. Jeśli człowiek jest otyły, ale jego ciało jest nadmiernie wiotkie (np. wisząca skórą rąk), zanikł zarys bicepsów, to znaczy, że traci mięśnie, a przyczyną może być właśnie niedożywienie. Warto wiedzieć, że organizm czerpie energię nie z tłuszczu, a z mięśni. Jeśli nie dostaje odpowiedniego zastrzyku potrzebnych składników odżywczych, to czerpie z mięśni tak długo, aż dochodzi do ich zaniku. 

Niedożywienie powoduje również problemy z koordynacją ruchową, z pamięcią, z uczeniem się i pracą. 

Jak walczyć z niedożywieniem?

Najlepszym sposobem walki z niedożywieniem jest podjęcie odpowiedniej, zdrowej, zbilansowanej diety. W ustaleniu diety może pomóc dietetyk. Dieta osoby otyłej powinna być bowiem nastawiona nie tylko na redukcję masy ciała, ale również na uzupełnianie niedoborów żywieniowych.

Jeśli lekarz podejrzewa niedożywienie, często zleca badanie oznaczenia poziomu albumin w surowicy krwi. Zbyt niski poziom tych białek może wskazywać na niedożywienie.

Również gwałtowny i wyraźny spadek poziomu cholesterolu wskazuje na to, że energia jest pobierana z pokładów energetycznych, a nie z dostarczanego pożywienia.

W diagnostyce przyczyn niedożywienia pomocne są również badania układu pokarmowego: gastroskopia, kolonoskopia lub nieinwazyjne badanie kału na krew utajoną.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: zdrowie.pap.pl