Żywność przetworzona: zobacz, jak wpływa na zdrowie

01.09.2020 17:42
Żywność przetworzona: zobacz, jak wpływa na zdrowie
fot. Shutterstock

Według badań zaprezentowanych we wtorek podczas konferencji medycznej, ludzie, którzy jedzą dużo przetworzonej niezdrowej żywności, są bardziej skłonni do wykazywania zmian w swoich chromosomach związanych ze starzeniem się.

Naukowcy pod kierunkiem profesorów Marii Bes-Rastrollo i Amelii Marti z Uniwersytetu Nawarry w Hiszpanii chcieli zbadać przypuszczalny związek między regularnym spożywaniem wysoko przetworzonej niezdrowej żywności a kurczącymi się telomerami, czyli fragmentami chromosomu, zlokalizowanymi na końcu. Odkrycia zostały opublikowane również w naukowym czasopiśmie „American Journal of Clinical Nutrition”.

Marti i współpracownicy przyjrzeli się danym zdrowotnym prawie 900 osób w wieku 55 lat lub starszych, które dostarczyły próbki DNA w 2008 r. Następnie co dwa lata dostarczyli szczegółowe dane na temat swoich nawyków żywieniowych.

645 mężczyzn i 241 kobiet podzielono równo na cztery grupy, w zależności od spożycia ultra przetworzonej żywności. Osoby z grupy spożywającej duże dawki częściej miały w rodzinie choroby sercowo-naczyniowe, cukrzycę i nieprawidłowe poziomy tłuszczów we krwi.

Naukowcy wykorzystali system klasyfikacji NOVA. Klasyfikacja NOVA to podział żywności na cztery grupy w zależności od stopnia i metody przetworzenia jej składników. Uwzględniono cztery kategorie:

  • żywność nieprzetworzona/ minimalnie przetworzona,
  • składniki kulinarne (produkty pochodne),
  • żywność przetworzona,
  • żywność ultra przetworzona.

Żywność ultra przetworzona, czyli substancje wytwarzane przemysłowo, składające się z pewnej mieszanki olejów, tłuszczów, cukrów, skrobi i białek, które zawierają niewiele, jeśli w ogóle, żywności naturalnej lub pełnej. Często zawierają sztuczne aromaty, barwniki, emulgatory, konserwanty i inne dodatki, które wydłużają okres przydatności do spożycia.

Naukowcy na międzynarodowej konferencji o otyłości podali, że trzy lub więcej porcji tak przetworzonej żywności dziennie podwoiło prawdopodobieństwo, że nici DNA i białek zwanych telomerami, byłyby krótsze w porównaniu z osobami, które rzadko spożywają taką żywność. 

Każda ludzka komórka ma 23 pary chromosomów, które zawierają kod genetyczny. Telomery  nie niosą informacji genetycznej, ale są niezbędne do zachowania stabilności i integralności chromosomów, a co za tym idzie, DNA, na którym polegają wszystkie komórki naszego ciała.

Wraz z wiekiem nasze telomery skracają się naturalnie, ponieważ za każdym razem, gdy komórka się dzieli, część telomeru jest tracona. To zmniejszenie długości od dawna uznawane jest za marker wieku biologicznego. Nowe badanie wskazuje jednak, że są produkty, takie jak:  napoje słodzone cukrem, przetworzone mięso, które przyspieszają ten proces.

 Do żywności ultra przetworzonej zalicza się:

  • kolorowe napoje, napoje gazowane
  • słodycze: cukierki, batony, ciastka, wafelki, żelki, pianki itp.
  • lody
  • chipsy
  • krakersy, paluszki
  • słodzone płatki śniadaniowe
  • margaryny twarde
  • bardzo tanie przetwory mięsne, np. parówki w cenie 6 zł/kg
  • dania gotowe bezpośrednio do spożycia, np. nuggetsy w panierce
  • dania instant, np. zupy w proszku, puree ziemniaczane do zalania wrzątkiem
  • żywność typu fast food

Źródło: medicalxpress.com