Dlaczego mole spożywcze są niebezpieczne dla zdrowia? [zdjęcia]

14.09.2019
Aktualizacja: 16.09.2019 12:48
Larwy i postać dorosła moli spozywczych (omacnicy spichrzowej)

Niektórzy uważają, że mole spożywcze nie są szkodliwe dla zdrowia człowieka. Niestety nie jest to prawda. Chorobotwórcze bakterie i grzyby znajdujące się na ciele tych owadów mogą powodować alergie, problemy ze strony układu pokarmowego, ale nie tylko. Sprawdź, dlaczego lepiej unikać moli spożywczych i dowiedz się, jak się ich skutecznie pozbyć domowymi sposobami. 

Mól spożywczy, mól kuchenny to potoczne nazwy omacnicy spichrzanki (Plodia interpunctella). To owad, który żeruje na produktach zbożowo-mącznych, np. mące pszennej, ziarnach zbóż, pieczywie, sucharach, suszonych owocach i grzybach, a także na nasionach strączkowych. Chętnie żeruje również na makaronach, płatkach śniadaniowych, słodyczach, zwłaszcza tych, które zawierają w swym składzie orzechy i suszone owoce. Omacnice bytują także w suchej karmie dla zwierząt: psów, kotów, ptaków, rybek itp. Można je spotkać w spichlerzach zbożowych, ale również w domach, w szafkach z żywnością. O ich obecności najczęściej świadczą jajeczka, składane bezpośrednio na żywność sypką (mogą one przypominać skrystalizowane ziarnka cukru), lepkie bryły żywności tworzone przez larwy (gąsienice). Natomiast osobniki dorosłe mogą fruwać po pomieszczeniu, zwłaszcza nocą.

Warto wiedzieć!

Dorosła postać mola spożywczego ma skrzydła o rozpiętości nawet 14-18 mm. Ich skrzydła przednie mają barwy: żółtawe, brunatnoczerwone z szaroniebieskimi, poprzecznymi paskami lub ciemnoczerwona, natomiast tylne są szaroniebieskie, przeświecające. Jaja omacnicy spichrzanki są białe, okrągłe, o wymiarach 0,6x0,4 mm. Głowa gąsienic brązowa, ciało białe, w miarę rozwoju nabiera barwy czerwonej, zielonej, pomarańczowej, w zależności od spożywanego pokarmu. Poczwarka jest brązowa o długości 7 mm, w mocnym oprzędzie.

Jak wykazały badania przeprowadzone na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie w 2015 r. (praca doktorska dr Agnieszki Chruścikowskiej), na ciele moli spożywczych (zarówno w larwach, jak i na postaciach dorosłych omacnicy spichrzanki) znajdują się liczne szczepy bakterii (zarówno Gram-dodatnich, takich jak Bacillus cereus, Enterococcus faecalis i Micrococcus luteus, jak i gram-ujemnych: Escherichia coli, Klebsiella oxytoca), grzyby pleśniowe (najczęściej z gatunku Aspergillus, Penicilium), a także grzyby drożdżopodobne z rodzaju Candida, w tym gatunki oportunistyczne. Wszystkie one stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia człowieka.

shutterstock_1350815750_larwy mole spozywcze omacnica spichrzanka

Fot. Larwy moli spożywczych żerujące na żywności

Dlaczego mole spożywcze są niebezpieczne dla zdrowia?

W przywołanym badaniu autorka wykazała, że niektóre wykryte na molach spożywczych szczepy bakterii i grzybów wykazywały wyraźną lekooporność na antybiotyki i inne chemioterapeutyki. Ponadto w badanych owadach omacnicy spichrzanki wykryto przynajmniej 15 frakcji białkowych, dających pozytywne reakcje z przeciwciałami IgE badanych surowic.

Spożywanie żywności zanieczyszczonej molami spożywczymi (lub fragmentami ich ciał, ekskrementami, oprzędami i wylinkami larwalnymi) nie jest obojętne dla zdrowia i może być przyczyną problemów zdrowotnych, np. chorób alergicznych lub problemów ze strony układu pokarmowego.

W opisie badania autorka napisała: „Spośród potencjalnie chorobotwórczych bakterii należy podkreślić wykrycie w Plodia interpunctella szczepów Enterococcus faecalis, Escherichia coli i Klebsiella oxytoca. Paciorkowce fekalne E. faecalis - to bakterie oportunistyczne, ujawniające patogeniczność w zakażeniach egzogennych. Bakterie te mogą powodować ropnie, groźne zakażenia dróg moczowych, dróg żółciowych oraz zapalenie wsierdzia, szczególnie u osób z obniżoną odpornością. Infekcje bakterii fekalnych są trudne do leczenia ze względu na występowanie szczepów lekoopornych. Pałeczki Escherichia coli, powszechne w glebie i wodzie, występują jako symbionty w jelicie człowieka; są one szczególnie groźne w sytuacjach obniżonej odporności ludzkiego organizmu: mogą powodować zakażenia dróg oddechowych, układu moczowego, ciężkie biegunki u dorosłych i dzieci, są częstą przyczyną posocznicy. Bakterie Klebsiella oxytoca w warunkach obniżenia odporności mogą wywołać groźne, uogólnione zakażenia o ciężkim przebiegu, w tym: posocznicę, wstrząs endotoksyczny, zapalenie płuc, ropnie płuc, zakażenia układu moczowego, pokarmowego i dróg żółciowych, stany zapalne zatok, ucha środkowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, stany zapalne tkanek miękkich. Grzyby z oportunistyczne z grupy Candida albicans wywołują zakażenia o bardzo szerokim spektrum, od niegroźnych powierzchniowych skórno - śluzówkowych do wielonarządowych, stanowiących zagrożenie dla życia chorego. Zakażenie grzybami z rodzaju Penicilium może prowadzić do wystąpienia poważnych objawów alergicznych”.

W walce z tymi szkodnikami żywności, zwłaszcza w domach, bardzo ważne jest przestrzeganie higieny, w tym częste sprzątanie i stosowanie odpowiednich opakowań chroniących żywność.

Jak zwalczyć mole spożywcze?

Jeśli zauważysz u siebie w domu mola spożywczego, możesz być pewna, że za chwilę będziesz mieć do czynienia z całą jego rodziną. Dorosłe owady składają jaja na ulubionych produktach spożywczych – przegryzienie plastikowej torby nie jest dla nich żadnym problemem. Do niedawna pokutowało przekonanie, że larwy moli spożywczych nie są zagrożeniem dla zdrowia człowieka, jednak wspominane wyżej badanie wskazuje, że nie jest to prawda. Mole spożywcze mogą być zagrożeniem dla zdrowia człowieka, zwłaszcza w okresie obniżonej odporności, i dlatego trzeba się ich jak najszybciej pozbyć.

Przede wszystkim należy wyrzucić z domu wszystkie produkty, w których znajdują się larwy i jajeczka moli spożywczych. Trzeba zajrzeć do każdego woreczka z mąką, skrobią ziemniaczaną, do kasz itd. Następnie należy odkurzyć wszystkie szafki kuchenne i dokładnie je wymyć za pomocą wody z dodatkiem mydła lawendowego lub o zapachu cytrusów. Mole spożywcze nie przepadają za tym zapachem. Niektórzy zalecają odkażenie szafek. Po dokładnym oczyszczeniu mebli kuchennych można w nich umieścić woreczki z suszoną lawendą, wanilią, liśćmi laurowymi, goździkami. Omacnice nie przepadają za tymi zapachami.

Jak przygotować sprej czyszczący na mole spożywcze?

Potrzebujesz:

  • • 1 szklankę wody,
  • • 1 szklankę octu,
  • • 15 kropli olejku lawendowego.

Wymieszaj wszystkie składniki i przelej do pojemnika z dyfuzorem. Możesz rozpylać tak przygotowany środek w szafkach kuchennych.

Skutecznym sposobem na mole spożywcze może też być roztwór z gorącej wody i octu (w proporcji 1:1), który należy wstawić na kilka minut do szafki, a także napar goździkowy, który tak samo jak octowy musi pozostać w szafce aż do wystygnięcia.

Omacnica spichrzanka nie przepada też za zapachem cytrusów. Można więc w plasterki pomarańczy wbić goździki, a po zasuszeniu umieścić je w kuchennych szafkach. To powinno odstraszyć te owady.