Czy koronawirus SARS-CoV-2 może przenosić się przez żywność?

18.03.2020
Aktualizacja: 25.03.2020 11:43
Czy koronawirus SARS-CoV-2 może przenosić się przez żywność?
fot. Shutterstock

– Nie ma dowodów na to, że żywność może być źródłem lub pośrednim ogniwem transmisji koronawirusa SARS-CoV-2, oczywiście przy zachowaniu odpowiednich środków ostrożności – ogłosił Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). 

Swoją opinię EFSA opiera na doświadczeniach z wirusami SARS i MERS oraz stałym monitorowaniu sytuacji dotyczącej ognisk zakażenia koronawirusem.
EFSA, a także Główny Inspektorat Sanitarny, podkreślają, że należy rygorystycznie przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa żywności, zarówno na etapie produkcji, jak i dystrybucji i sprzedaży.

Jak przenosi się koronawirus SARS COV-2?

Koronawirus SARS-CoV-2 przenosi się drogą kropelkową, czyli bezpośrednio, poprzez kontakt z wydzielinami zainfekowanej osoby (ślina, łzy, a także kał czy mocz). Może również pośrednio poprzez kontakt z powierzchniami, na których znajdują się wydzieliny osoby zainfekowanej.

Poza ciałem człowieka, na różnych powierzchniach, jak wynika z najnowszego badania opublikowanego na łamach "New England Journal of Medicine", wirus może przetrwać od kilku godzin do nawet kilku dni (najdłużej na plastiku i stali nierdzewnej, najkrócej na powierzchniach miedzianych). Jak większość wirusów ginie on (właściwie jest dezaktywowany) za pomocą środków myjących, czyszczących stosowanych w gospodarstwach domowych.

Biorąc pod uwagę powyższe, jest mało prawdopodobne, aby wirus przeniósł się przez żywność (przynajmniej nie ma na to dotychczas dowodów). Jednak, aby mieć pewność, trzeba zastosować się do poniższych zasad.

Koronawirus a zakupy – jak się zachować w sklepie?

Jeśli jesteś w sklepie, pamiętaj, że jesteś współodpowiedzialny za zdrowie swoje i innych osób. Dlatego:

  • Nie idź do sklepu, jeśli masz objawy przeziębienia lub istnieje duże prawdopodobieństwo, że miałeś kontakt z osobami zarażonymi koronawirusem.
  • Unikaj miejsc zatłoczonych. Jeśli w sklepie jest kilka osób, poczekaj na zewnątrz, aż cześć z nich opuści sklep.
  • Utrzymuj przynajmniej metrowy odstęp w kolejkach do kasy.
  • Pamiętaj o higienie rąk! W sklepie nasze dłonie mają kontakt z powierzchniami roboczymi, pieniędzmi. Do pakowania należy używać dostępnych rękawic foliowych oraz torebek. Niehigienicznym zachowaniem jest przebieranie i dotykanie produktów, które są przeznaczone do spożycia bez mycia i obróbki termicznej (np. pieczywo, bułki, wyroby cukiernicze).
  • Nie kichaj i nie kaszl przy żywności, zwłaszcza tej bez opakowania, czyli pieczywie, produktach cukierniczych etc. Jeśli musisz to zrobić, kichnij w zgięcie ręki lub w chusteczkę (potem ją wyrzuć do kosza na śmieci).
  • Nie dotykaj dłońmi twarzy, oczu, nosa, uszu, ust.

Po powrocie ze sklepu – co zrobić z kupionymi produktami?

Jeśli jesteś w domu:

  • Jeśli to możliwe, odstaw zakupy na kilka godzin, wirusy znajdujące się na nich powinny po kilku godzinach zginąć.
  • Przed wypakowaniem żywności, umyj dokładnie dłonie.
  • Umyj wszystkie powierzchnie i narzędzia kuchenne, które miały kontakt z żywnością (szafki kuchenne, blaty robocze, deski).
  • Pamiętaj o oddzieleniu produktów surowych od żywności przygotowanej do spożycia, aby uniknąć zanieczyszczeń krzyżowych w kuchni.
  • Produkty przed spożyciem, o ile to możliwe, umyj w ciepłej wodzie.

Obróbka termiczna a koronawirus

Dokładna obróbka termiczna niszczy wirusa. Koronawirus ginie, gdy przez 30 minut przebywa w temperaturze 60 stopni C. Tak więc w przypadku mięsa, produktów surowych, typowa obróbka cieplna eliminuje zanieczyszczenie mikrobiologiczne, w tym również SARS COV-2.

Poniżej zalecenia WHO (5 Kroków Do Bezpiecznej Żywności)

5 kroków do bezpieczniejszej żywności – zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

1. Utrzymuj czystość

  • Myj ręce przed kontaktem z żywnością i podczas jej przygotowywania.
  • Myj ręce po wyjściu z toalety.
  • Myj i odkażaj wszystkie powierzchnie i sprzęty wykorzystywane podczas przygotowywania żywności.
  • Chroń kuchnię i żywność przed owadami i innymi zwierzętami.

2. Oddzielaj żywność surową od ugotowanej

  • Oddzielaj surowe mięso, drób, owoce morza od innej żywności.
  • Do przygotowania surowej żywności używaj oddzielnego sprzętu i przedmiotów, np. noży i desek do krojenia.
  • Magazynuj żywność w oddzielnych pojemnikach, tak, aby nie dopuścić do kontaktu pomiędzy żywnością surową z już ugotowaną.

3. Gotuj dokładnie

  • Gotuj dokładnie, przede wszystkim mięso, drób, jaja i owoce morza.
  • Żywność taką, jak np. zupy, doprowadzaj do wrzenia tak, aby zyskać pewność, że osiągnęła ona temperaturę 70 stopni C.
  • Odgrzewana żywność przed spożyciem również odgrzej do temperatury powyżej 70 stopni C.

4. Utrzymuj żywność w odpowiedniej temperaturze

  • Nie pozostawiaj ugotowanej żywności w temperaturze pokojowej przez okres dłuższy niż dwie godziny.
  • Wszystkie gotowane i łatwo psujące się produkty przechowuj w lodówce (najlepiej w temperaturze poniżej 5°C).
  • Utrzymuj wysoką temperaturę (ponad 60°C) gotowanych potraw tuż przed podaniem.
  • Nie przechowuj żywności zbyt długo, nawet jeśli przechowujesz ją w lodówce.
  • Nie rozmrażaj zamrożonej żywności w temperaturze pokojowej (zanurz produkt w ciepłej wodzie lub użyj urządzeń grzejnych).

5. Używaj bezpiecznej wody i żywności

  • Używaj bezpiecznej wody lub poddaj ją takim działaniom, aby stała się ona bezpieczna.
  • Do spożycia wybieraj tylko świeżą i zdrową żywność.
  • Wybieraj żywność, która została przygotowana tak, aby była bezpieczna, np. pasteryzowane mleko.
  • Myj owoce i warzywa, szczególnie jeśli jesz je na surowo.
  • Nie jedz żywności, która utraciła już datę przydatności do spożycia.

Źródło: GIS/ WHO