Fruktoza w diecie zaostrza nieswoiste zapalenie jelit

05.10.2020
Aktualizacja: 05.10.2020 16:49
Choroby jelit wywołane fruktozą
fot. Shutterstock

Najnowsze badanie sugeruje, że dieta bogata we fruktozę cukru pogarsza nieswoiste zapalenie jelit (IBD). Wydaje się, że wpływają na to zmiany w bakteriach jelitowych.

  • Częstość występowania nieswoistego zapalenia jelit rośnie na całym świecie.
  • Wyniki najnowszych badań wykazały, że dieta bogata w cukier i napoje bezalkoholowe zwiększała ryzyko wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w przypadkach, gdy spożycie warzyw było niskie.

Najnowsze odkrycie pokazuje, że większe spożycie fruktozy może odgrywać kluczową rolę w zwiększonej zapadalności na nieswoiste zapalenie jelit w ostatnich dziesięcioleciach. Wyniki pokazały, że dieta bogata w cukier i napoje bezalkoholowe zwiększała ryzyko wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w przypadkach, gdy spożycie warzyw było niskie.

Zapalenie przewodu pokarmowego wywołane fruktozą

Nieswoiste zapalenie jelit to termin ogólny obejmujący kilka schorzeń, które charakteryzują się przewlekłym zapaleniem przewodu pokarmowego. Nieswoiste zapalenie jelit to grupa chorób zapalnych jelit, których objawami są zmiany i owrzodzenia ścian przewodu pokarmowego oraz nawracające, przewlekłe biegunki. Do grupy tych chorób zalicza się wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego Crohna oraz nieokreślone zapalenie okrężnicy.

Typowe objawy nieswoistego zapalenia płuc obejmują:

  • uporczywa biegunka,
  • ból brzucha,
  • krwawienie z odbytu lub krwawe stolce,
  • niewyjaśniona utrata wagi,
  • zmęczenie.

Fruktoza wywołuje stany zapalne organizmu

„Rosnąca zapadalność na IBD odpowiada wyższemu poziomowi spożycia fruktozy w krajach na całym świecie” - mówi dr David Montrose z Renaissance School of Medicine na Stony Brook University, który kierował nowymi badaniami.

Montrose i jego współpracownicy z Nowego Jorku chcieli zbadać, czy fruktoza pogarsza stan zapalny w mysich modelach nieswoistego zapalenia jelit. Przetestowali pomysł zakładający, że zmiany w społeczności mikroorganizmów żyjących w jelitach, zwanych „mikrobiotą”, pośredniczą w zapalnych skutkach fruktozy.

„Nasze odkrycia dostarczają dowodów na bezpośredni związek między fruktozą w diecie a nieswoistym zapaleniem jelit i potwierdzają koncepcję, że wysokie spożycie fruktozy może pogorszyć chorobę u osób z nieswoistym zapaleniem jelit. Jest to ważne, ponieważ może dostarczyć wskazówek dotyczących wyboru diety dla pacjentów z nieswoistym zapaleniem jelit – czego obecnie brakuje ” – podkreślił David Montrose.

Bakterie w jelitach: eksperyment

Naukowcy przeprowadzili szereg eksperymentów na trzech różnych mysich modelach IBD. W pierwszym modelu wykorzystano substancję chemiczną zwaną siarczanem sodu dekstranu do wywołania reakcji zapalnej występującej w nieswoistym zapaleniu jelit. Dieta bogata we fruktozę zwiększyła nasilenie tego zapalenia. W przeciwieństwie do tego dieta wysokoglukozowa nie zaostrzała stanu zapalnego. Naukowcy zauważyli, że podawanie myszom antybiotyków zmniejszyło szkodliwy wpływ diety bogatej we fruktozę na okrężnicę, co sugeruje, że bakterie w jelitach pośredniczyły w uszkodzeniach. I odwrotnie, przeszczepy materiału kałowego od myszy, które naukowcy karmili dietą bogatą we fruktozę, zaostrzyły stan zapalny u myszy, które je otrzymały. To dostarcza dalszych dowodów na rolę bakterii jelitowych.

Kiedy naukowcy przyjrzeli się dokładniej warstwie śluzu chroniącej komórki wyściełające okrężnicę, odkryli, że dieta bogata we fruktozę zmniejszyła jej grubość o około jedną piątą. Bakterie wniknęły do śluzu i miały bezpośredni kontakt z komórkami.

Zespół odkrył również, że dieta zmieniła częstość występowania kilku gatunków bakterii żyjących w jelitach. W szczególności wzmocnił populacje gatunku zwanego Akkermansia muciniphila. W poprzednich badaniach naukowcy wykazali, że gatunek ten może rozkładać śluz i że jest powiązany ze stanem zapalnym okrężnicy.

Drugi model IBD, który naukowcy wykorzystali w eksperymentach, obejmował zakażenie myszy bakterią zwaną Citrobacter rodentium, która również naśladuje stan zapalny charakteryzujący tę chorobę. Karmienie tych myszy dużą ilością fruktozy sprzyjało rozwojowi bakterii i pogorszeniu stanu zapalnego.

Wreszcie naukowcy potwierdzili związek między fruktozą a nieswoistym zapaleniem jelit w modelu genetycznym tej choroby. Model ten odtwarza typ odpowiedzi immunologicznej, która może zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia zapalenia okrężnicy u niektórych osób. Ponownie potwierdzili, że jedzenie dużych ilości fruktozy zaostrzyło stan zapalny okrężnicy.

Jakie wnioski na przyszłość?

Naukowcy przyznają, że modele choroby, których używali, mogą nie odzwierciedlać dokładnie złożonej interakcji diety, mikrobioty i chorób u ludzi.

Ta chemicznie indukowana postać zapalenia jelita grubego jest naukowo uzasadnionym sposobem badania nieswoistego zapalenia jelit u ludzi, ale w tym badaniu eksperymentatorzy stosowali bardzo duże dawki fruktozy z kilkoma innymi składnikami odżywczymi. Dlatego odkrycia mogą nie przekładać się na ludzi, z wyjątkiem bardzo szczególnych okoliczności.

Patrząc w przyszłość, naukowcy planują zbadać sposoby zapobiegania zapalnym skutkom fruktozy w diecie. Osoby z nieswoistym zapaleniem jelit są narażone na zwiększone ryzyko raka okrężnicy w wyniku trwającego całe życie przewlekłego zapalenia jelit.

Jakich produktów należy unikać? Producenci dodają syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy do napojów gazowanych, słodyczy, wypieków i innych przetworzonych produktów spożywczych. 

Źródło: medicalnewstoday.com; badanie zespołu jest dostępne w czasopiśmie „Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology”.