Zamknij

Jak dieta wpływa na zdrowie psychiczne? [WYJAŚNIAMY]

19.08.2022
Aktualizacja: 19.08.2022 15:35
Wpływ diety na zdrowie psychiczne
fot. Schutterstock

Prawidłowe żywienie ma wiele wspólnego nie tylko ze zdrowiem fizycznym, ale i z mentalnym. O ile w pierwszym przypadku tę zależność dość łatwo sprawdzić, np. wchodząc na wagę czy oznaczając poziom cukru lub lipidów we krwi, o tyle w drugim dużo trudniej połączyć te kwestie. A warto to zrobić.

Zdrowie fizyczne ma duży wpływ na dobre samopoczucie. Człowiek nieobciążony chorobą czuje się psychicznie o wiele lepiej niż osoba chora. Warto więc dbać o wszystkie elementy zdrowego stylu życia: codzienną porcję ruchu, wolność od nałogów, odpowiednią ilość snu, radzenie sobie ze stresem czy relacje społeczne. Dla dobrego samopoczucia niezwykle ważna jest też dieta. W jaki sposób zdrowa dieta może wpłynąć na zdrowie mentalne?

Dostawy paliwa do mózgu muszą być regularne

Mózg człowieka jest centrum dowodzenia organizmu. Jego głównym paliwem są tlen i glukoza, a o kondycji decydują kwasy tłuszczowe, witaminy i składniki mineralne. Niezwykle ważna dla niego jest regularność posiłków – począwszy od śniadania (jedzonego do godziny po obudzeniu się) do kolacji (jedzonej na dwie godziny przed pójściem spać). O dostawę nowej porcji energii należy zadbać co 3-4 godziny w ciągu dnia – tylko wtedy będziemy odczuwali psychiczny komfort związany z zaspokojeniem jednej z podstawowych potrzeb fizjologicznych: głodu. Ma to ogromny wpływ na naszą efektywność w ciągu dnia. WHO zaznacza, że regularne posiłki podnoszą efektywność pracowników nawet o 20 proc. Regularne dostawy energii to również bezpieczeństwo dla osób pracujących fizycznie. Jedzenie kolacji o odpowiedniej porze ma natomiast wpływ na efektywny sen, a więc także na wyższy poziom energii z samego rana.

Dieta wpływa na skupienie uwagi

Podstawowym paliwem dla mózgu jest tlen. Warto go dostarczać jak najczęściej, wietrząc pomieszczenia czy wychodząc na spacery. Glukoza, która jest cukrem, natomiast nie musi, a nawet nie powinna być dostarczana w ten sposób. Spożywanie produktów bogatych w węglowodany złożone (zawierają je np. produkty pełnoziarniste) pozwala na stałe dostarczanie energii do mózgu, przeciwnie do węglowodanów prostych (zawierają je np. słodycze).

Węglowodany proste powodują gwałtowne skoki stężenia glukozy we krwi i równie gwałtowne spadki wywołane nagłym wyrzutem insuliny. Mózg zostaje wtedy odcięty od źródła paliwa i wysyła sygnał o potrzebie ponownego zastrzyku energii. Wtedy pojawia się głód. Natomiast węglowodany złożone trawią się dłużej, przez 3-4 godziny uwalniając stopniowo węglowodany proste ze swoich łańcuchów węglowych. Wzrost glukozy we krwi jest mniej gwałtowny, a spadek nie tak drastyczny. Zmniejszenie wahań cukru we krwi pozwoli na efektywną pracę czy naukę przez długi czas, zmniejszenie rozdrażnienia, lepsze skupienie uwagi.

Jak zapewnia Magdalena Kartasińska, dietetyczka kliniczna i kierowniczka działu dietetycznego Dailyfruits, nie tylko w szkołach, ale również w firmach warto zapewnić dostęp do zdrowych posiłków i przekąsek, a nie „do tych, które tylko pozornie łagodzą uczucie głodu i podnoszą efektywność. Należy maksymalnie uatrakcyjnić opcje zdrowe [...]. Mogą to być zdrowe komponenty posiłków, np. owoce, warzywa, bakalie, nabiał”.

Odpowiednie nawodnienie niezwykle ważne

Jeśli człowiek odczuwa pragnienie, oznacza to odwodnienie organizmu na poziomie 3-5 proc. Tymczasem zaburzenia koncentracji pojawiają się już przy 1-2-procentowym odwodnieniu, czyli wtedy, gdy jeszcze nie chce nam się pić. Stały dostęp do wody, postawienie sobie na biurku dzbanka z wodą – to dobry wstęp do wyrobienia nawyku picia wody.

Dziennie należy wypijać 30 ml płynu na 1 kg masy ciała, z czego ¾ powinna stanowić woda, a ¼ inne płyny, np. kawa czy herbata. To nieprawda, że kawa odwadnia! Można spokojnie wypijać ok. 500 ml kawy dziennie. Warto jednak pamiętać, by nie pić kawy zamiast posiłków – nie dostarcza ona energii do pracy mózgu czy mięśni, a jedynie pobudza nas do działania za pomocą kofeiny.

Regeneracja dla mózgu po całym dniu

Jemy po to żeby żyć – nie po to, by się najeść. Odpowiednia ilość składników odżywczych pozwala prawidłowo funkcjonować wszystkim narządom i układom w organizmie oraz wpływa na samopoczucie i dobrostan psychiczny. Nie ma innej fizjologicznej metody na dostarczenie sobie składników odżywczych niż drogą pokarmową – organizm przez cały dzień korzysta z paliwa, które dostarczamy mu z pożywieniem. Potrzebuje go również do regeneracji i odbudowy po całym dniu oraz aktywności fizycznej. Warto pamiętać, że ruch pomaga obniżyć poziom stresu i poprawia pracę układu krwionośnego. Powysiłkowy poziom endorfin to najlepsza nagroda dla zmęczonego dniem pracy umysłu.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Dailyfruits