Co jeść by mieć zdrową tarczycę? Czy istnieje specjalna dieta?

07.09.2019
Aktualizacja: 07.09.2019 10:00
Dieta, a tarczyca

Tarczyca to gruczoł w kształcie motyla, który znajduje się u podstawy szyi. Reguluje metabolizm organizmu, wysyłając hormony do różnych narządów. W przypadku nieprawidłowej pracy tarczycy mogą wystąpić dwie główne choroby: nadczynność tarczycy i niedoczynność tarczycy.

Nadczynność tarczycy

Nadczynność tarczycy to schorzenie, w którym gruczoł tarczowy wytwarza zbyt dużo hormonów. Skutkuje to przyspieszeniem metabolizmu naszego organizmu. Typowe objawy nadczynności tarczycy obejmują:

  • podwyższone tętno
  • częste wypróżnienia, nawet biegunka
  • nadmierne pocenie się
  • bezsenność
  • drażliwość i niepokój
  • zwiększony apetyt
  • utratę masy ciała

Pierwszą linią leczenia nadczynności tarczycy jest leczenie farmakologiczne. Jeśli to nie rozwiąże problemu, często lekarz stosuje leczenie radioaktywnym jodem, który ma za zadanie zniszczyć komórki tarczycy. Czasami jednak, leczenie uszkadza gruczoł tak bardzo, że nie jest on w stanie wyprodukować wystarczającej ilości hormonów i konieczne staje się przyjmowanie ich w postaci leku. Operacja usunięcia części tarczycy może być opcją, gdy inne zabiegi nie działają lub nie są wskazane.

Niedoczynność tarczycy

Niedoczynność tarczycy to choroba, w której twoja tarczyca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów. Ten stan, spowalnia metabolizm, dając przy tym liczne objawy. Niedoczynność tarzycy, może wynikać także z choroby Hashimoto, w której układ odpornościowy sam atakuje własne komórki, uszkadzając tarczycę i powodując jej stan zapalny. Do najczęstszych objawów niedoczynności tarczycy, należą:

  • ciągłe uczucie zmęczenia
  • zaparcia
  • suchość skóry
  • bóle mięśni
  • wypadanie włosów
  • przybranie na wadze, bez wyraźnych zmian w diecie i intensywności wysiłku fizycznego

Niedoczynność tarczycy jest zwykle leczona przez przyjmowanie jej hormonu w postaci tabletek.

Jak powinna wyglądać dieta dla zdrowej tarczycy?

Jeżeli nie chorujesz i masz zdrową tarczycę, nie ma tak naprawdę specjalnej diety, której powinno się przestrzegać. Jednak jeżeli przyjmujesz hormony tarczycy, istnieje kilka grup produktów na które powinnaś zwrócić uwagę. Ogranicz żywność o wysokiej zawartości białka sojowego, ponieważ duże ilości soi mogą zakłócać wchłanianie hormonów tarczycy. Unikaj także nadmiernych ilości jodu, zarówno w lekach, jak i suplementach, ponieważ może to potencjalnie zmienić poziom hormonów tarczycy. Większość produktów bogatych w jod, takich jak produkty jodowane lub ryby, jest akceptowalna w diecie. Oprócz tych ograniczeń możesz jeść, co chcesz, ale dążyć do utrzymywania zasad zdrowej diety, która zawiera dużo owoców, warzyw i produktów pełnoziarnistych.

Stosuj zasady zdrowego odżywiania

Tarczyca jest narządem, który w dużej mierze wpływa na nasz metabolizm. Dlatego warto wspomóc ją odpowiednim odżywianiem. Z tego względu warto zastosować schemat 5 posiłków dziennie o stałych porach, bez podjadania przekąsek. Jednym słowem jedz zdrowo. W diecie powinny pojawiać się różnorodne owoce, warzywa, orzechy i produkty pełnoziarniste. Białko powinno pochodzić z chudych źródeł, takich jak chude mięso, ryby lub nasiona roślin strączkowych. Pamiętaj również o odpowiedniej podaży zdrowych olejów w diecie, takich jak olej rzepakowy, czy oliwa z oliwek.

Wybieraj zdrowe oleje

Tarczyca wydziela hormony, które regulują metabolizm. Gdy wytwarza ich zbyt mało, może dojść do wzrostu poziomu cholesterolu i ciśnienia krwi. Zbyt duża ilość hormonów tarczycy może powodować natomiast przyspieszenie akcji serca i zwiększać ryzyko rozwoju niewydolności serca. Dlatego bardzo ważną grupą produktów są tłuszcze. Niektóre przyczyniają się do zwiększania ryzyka chorób serca i niektórych form nowotworów. Chodzi o nasycone kwasy tłuszczowe i izomery trans. Dlatego zmniejsz ilość tłuszczów nasyconych, które pochodzą głównie z produktów zwierzęcych, takich jak:

  • tłuste mięso,
  • smalec,
  • tłuste produkty mleczne i
  • sery

oraz izomerów trans kwasów tłuszczowych, których źródłem są uwodornione tłuszcze roślinne, znajdujące się w:

  • przetworzonej żywności i
  • wielu margarynach kostkowych.

Zamiast tego wybierz tłuszcze, które pomagają obniżyć poziom tak zwanego „złego cholesterolu”, czyli cholesterolu LDL. Należą do nich jednonienasycone i wielonienasycone tłuszcze, pochodzące z olejów roślinnych oraz tłuszcze omega-3 występujące w niektórych gatunkach ryb. Nasiona, orzechy i rośliny strączkowe są również zdrowymi wyborami, które powinny pojawić się w twojej diecie.

Zwiększ ilość błonnika w diecie

Błonnik pokarmowy pomaga poprawić perystaltykę jelit i zapobiega zaparciom, które czesto pojawiają się przy nieprawidłowej pracy tarczycy. Dlatego należy zwiększyć jego ilość w diecie. Jedzenie produktów pełnoziarnistych oraz różnorodnych warzyw i owoców zapewnia wystarczającą jego ilość. Pamiętaj, że jeżeli twój jadłospis obfituje w błonnik, powinnaś pić także wystarczającą ilość wody w ciągu dnia.

Jod, a tarczyca

Jod jest pierwiastkiem śladowym znajdującym się w glebie i wodzie, który jest spożywany w kilku formach chemicznych. Większość form jodu jest redukowana do formy przyswajalnej i wchłaniana przez nasz organizm. Potrzebuje on jodu do wytwarzania hormonów tarczycy. Podczas rozwoju płodowego, niemowlęctwa i dzieciństwa hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu i układu nerwowego. Zbyt mało jodu, a zatem zbyt mało hormonów tarczycy, może prowadzić do upośledzenia umysłowego, karłowatości, utraty słuchu i innych problemów. W późniejszym okresie życia hormony tarczycy kontrolują metabolizm. Dorośli, którzy nie przyjmują wystarczającej ilości jodu, mogą rozwinąć wole. Zarówno niedobór jodu, jak i jego nadmiar wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń tarczycy. Jeżeli przestrzegasz jednak zasad prawidłowego żywienia nie musisz się matrwić, że w twojej diecie zabraknie tego pierwiastka lub że pojawi się on w nadmiarze.

Pokarmy bogate w jod

Ze względu na powszechne jodowanie soli, niedobór jodu praktycznie nie występuje już w naszej diecie. Rzadko spotyka się także jego nadmiar w spożywanych produktach. Głównymi źródłami jodu w diecie są:

  • sól jodowana
  • ryby morskie
  • pieczywo
  • jaja
  • soja
  • fasola
  • nabiał

Źródła
1. harvard.edu
2. dietitians.ca
3. Chung HR. Iodine and thyroid function. Ann Pediatr Endocrinol Metab. 2014 Mar; 19(1): 8–12.