Zamknij

Witamina B1 - to jej niedobór może powodować Twoje częste zmęczenie

17.04.2018
Aktualizacja: 07.11.2022 09:54

Witamina B1 (tiamina) jest niezwykle ważna dla organizmu. Jej niedobór może doprowadzić do wielu poważnych chorób. Sprawdź jakie produkty spożywcze są bogatym źródłem tiaminy.

Na stole leżą miski pełne orzechów i zbóż.
fot. Shutterstock
  1. Witamina B1 - rola w organizmie tiaminy
  2. Witamina B1 - występowanie tiaminy
  3. Witamina B1 - niedobór tiaminy
  4. Nadmiar witaminy B1
  5. Witamina B1 - dawkowanie i dzienne zapotrzebowanie tiaminy
  6. Witamina B1 a choroba Beri-Beri

Witamina B1 inaczej nazywa tiaminą i należy do zestawu witamin z grupy B. Jest pierwszą odkrytą witaminą. Niedobór tej witaminy zdarza się się stosunkowo często i może doprowadzić do choroby Beri-Beri i wielu innych poważnych dolegliwości. Na niedobór najbardziej są narażone osoby, które nie jedzą mięsa i produktów zbożowych. Zanim więc przejdziesz na dietę, sprawdź, co trzeba jeść, aby dostarczyć organizmowi dzienne zapotrzebowanie na witaminę B1.

Zobacz także: Witamina B2 ryboflawina - to ona dba o nasz układ nerwowy

Witamina B1 - rola w organizmie tiaminy

Tiamina odgrywa bardzo ważną rolę w organizmie. Jest odpowiedzialna za regeneracje systemu nerwowego oraz przemianę węglowodanów. Uczestniczy w procesie metabolizmu komórek, jest także koenzymem wielu reakcji enzymatycznych, które kontrolują procesy bioenergetyczne. Ponadto wspomaga pracę układu sercowo-naczyniowego oraz proces wzrostu. 

Tiamina zmniejsza ból i przyśpiesza proces gojenia się ran. Witamina B1 wpływa także pozytywnie na włosy i skórę - łagodzi także objawy trądziku i łojotoku.

Witamina B1 - występowanie tiaminy

Tiaminę znajdziemy w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Bogate w witaminę B1 są m.in:

  • czerwona soczewica,
  • zarodki pszenne,
  • nasiona słonecznika,
  • nasiona roślin strączkowatych,
  • drożdże, kasze (gryczana, jęczmienna i jaglana),
  • wieprzowina,
  • otręby pszenne,
  • chleb graham,
  • makaron,
  • ryż,
  • łosoś,
  • makrela,
  • śledzie,
  • mleko,
  • jogurty.

Jeśli szukamy tiaminy w owocach, to warto zjeść: brzoskwinie, maliny, banany, jabłka, awokado, arbuz.

Witamina B1 - niedobór tiaminy

Niedobór witaminy B1 często jest rezultatem niedożywienia albo upośledzenia wchłaniania tej witaminy. Na niedobór tiaminy najbardziej narażone są osoby, które spożywają bardzo mało mięsa i produktów zbożowych (kasza, pieczywo, makaron). Niedobór witaminy B1 towarzyszy przy częstych ogromnych wysiłkach fizycznych lub intelektualnych, a także u ludzi, którzy żyją w ciągłym stresie, u osób starszych, alkoholików i anorektyczek.

Długotrwały niedobór witaminy B1 może doprowadzić do choroby beri-beri, do zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, pokarmowego, neurologicznego, nadciśnienia tętniczego, depresji, zaniku miesiączkowania, a także do zaburzeń czucia i braku popędu płciowego.

Objawy niedoboru tiaminy:

  • zmęczenie,
  • obniżenia nastroju,
  • złe samopoczucie,
  • zaburzenia koncentracji,
  • drażliwość,
  • przyśpieszone bicie serca,
  • brak apetytu,
  • nudności i wymioty,
  • biegunki,
  • ból kończyn dolnych.

Nadmiar witaminy B1

Nadmiar tiaminy jest wydalany z organizmu razem z moczem - witamina B1 nie ma wystarczającej zdolności wchłaniania z przewodu pokarmowego. Dlatego do nadmiaru witaminy B1 dochodzi bardzo rzadko.

Objawy nadmiaru tiaminy:

  • nadwrażliwość,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • drżenie mięśni,
  • reakcje alergiczne,
  • pocenie się,
  • nudności,
  • osłabienie organizmu.

Witamina B1 - dawkowanie i dzienne zapotrzebowanie tiaminy

Zapotrzebowanie na tiaminę zależy od wieku, płci i stanu fizjologicznego człowieka, masy ciała i wykonywanego zawodu. Poniższa tabelka przedstawia zalecane dzienne spożycie witaminy B1 polecane przez Instytut Żywności i Żywienia. Dane dotyczące stężenia tiaminy w organizmie są przeznaczone dla osób zdrowych.

Kobieta

(mg/d)

Mężczyzna

(mg/d)

Wiek
0,2 0,2 do 6 miesiąca życia
0,3 0,3 od 6 do 1 roku życia
0,5 0,5 od 1 do 3 roku życia
0,6 0,6 od 4 do 6 roku życia
0,9 0,9 od 7 do 9 roku życia
1,0 1,0 od 10 do 12 roku życia
1,1 1,2 od 13 do 18 roku życia
1,1 1,3 19 +

Dla kobiet w ciąży zalecana dawka spożycia witaminy B1 wynosi 1,4 mg/d, a dla kobiet karmiących 1,5 mg/d.

Większe zapotrzebowanie na witaminę B1 występuję u osób, które nadużywają alkoholu, palą papierosy, mają stwierdzone nieprawidłowości w sposobie żywienia, ciężko pracują fizycznie lub spożywają dużo cukrów.

Witamina B1 a choroba Beri-Beri

Choroba beri-ber jest spowodowana długotrwałym niedoborem witaminy B1, która m.in. umożliwia prawidłowe spalanie glukozy. Początkowe objawy choroby beri-beri to zmęczenie, brak apetytu, spadek masy ciała, kołatanie serca, obniżone ciśnienie tętnicze. Późniejsze objawy tej choroby są różne i zależą od rodzaju beri-beri. Aktualnie ludzie rzadziej chorują na to schorzenie, jednak nieleczona choroba beri-beri może doprowadzić do śmierci.

W trakcie trwania badań nad epidemią Beri-Beri na Dalekim Wschodzie została wyodrębniona substancja, która wywołuje to schorzenie. Kazimierz Funk w 1911 roku wyodrębnił z otrębów ryżowych witaminę B1, która zapoczątkowała badania nad witaminami.