Niacyna, czyli witamina B3: działa na mózg, hormony, skórę

10.10.2019
Aktualizacja: 10.10.2019 16:42
Niacyna to witamina B3
fot. Shutterstock

Niacyna, inaczej witamina B3, dba o prawidłowe funkcjonowanie mózgu, bierze udział w produkcji hormonów płciowych, obniża cholesterol, wpływa na wygląd skóry i włosów. Niedobór niacyny może mieć zatem poważne konsekwencje, od nietolerancji zimna, do zaburzeń pracy wątroby i ośrodkowego układu nerwowego. Dowiedz się, jakie zadanie pełni niacyna i co jest źródłem tej witaminy.

Niacyna (PP), czyli witamina B3 to kwas nikotynowy i jego amid. 

Niacyna: funkcje

Niacyna jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania mózgu i obwodowego układu nerwowego, bierze również udział w syntezie hormonów płciowych, kortyzolu, tyroksyny i insuliny. Niacynie przypisuje się także zdolność obniżania stężenia cholesterolu i trójglicerydów w surowicy oraz rozszerzania naczyń krwionośnych.

Niacyna uczestniczy w tworzeniu czerwonych ciałek krwi, hamuje toksyczne działanie związków chemicznych i leków, poprawia ukrwienie skóry i kondycję włosów.

Niacyna: niedobór

Niedobór niacyny może powodować pelagrę. Choroba ta objawia się biegunkami, nudnościami, zapaleniem skóry, zmianami na języku i w jamie ustnej, a nawet paraliżem kończyn i demencją. Mały niedobór niacyny może powodować zwolnienie metabolizmu, przez co zmniejszona jest tolerancja na zimno.

Poważny niedobór niacyny (witaminy B3) może być przyczyną zaburzeń w procesie glikolizy, zakłóceń ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, dysfunkcji układu trawiennego.

Jakie są przyczyny niedoboru niacyny? To przede wszystkim:

  • dieta zawierająca małą ilość niacyny,
  • alkoholizm,
  • długotrwałe stosowanie leków przeciwgruźliczych
  • choroba Hartnupów, czyli zaburzenie wchłaniania jelitowego i nerkowego tryptofanu
  • upośledzone wchłanianie z przewodu pokarmowego
  • nadmierne zużycie tryptofanu do produkcji serotoniny w wypadku rakowiaka.

W przypadku niedoboru niacyna może być podawana domięśniowo i doustnie.

Niacyna: nadmiar

Jednorazowe przyjęcie dużej dawki witaminy B3 nie niesie za sobą poważnych konsekwencji. Natomiast długotrwałe przyjmowanie dużych dawek niacyny i co za tym idzie, jej nadmiar w organizmie, może prowadzić do martwicy wątroby, arytmii serca, zwiększenia stężenia glukozy we krwi.

Niacyna: źródło w pożywieniu

Niacyna może być syntetyzowana w organizmie człowieka z tryptofanu (aminokwasu białkowego), ale tryptofan dostarczany z dietą wykorzystywany jest w pierwszej kolejności do utrzymania bilansu azotowego, odbudowy pirydynowych nukleotydów krwi, a dopiero później do syntezy niacyny.

Dlatego witaminę najlepiej dostarczać do organizmu za pomocą pożywienia.

Niacyna w dużych ilościach znajduje się w mięsie, głównie w wieprzowym i drobiowym, a także w ziemniakach i produktach zbożowych, orzechach.

Najważniejsze źródła niacyny:

  • cielęcina
  • wieprzowina
  • wołowina
  • mięso indycze
  • mięso kurczaka
  • łosoś
  • makrela wędzona