Bez niej pogarsza się stan skóry, wypadają włosy, siwiejemy. Po co nam biotyna?

29.05.2020
Aktualizacja: 29.05.2020 16:53
Biotyna, czyli witamina B7
fot. Shutterstock

Wypadanie włosów lub ich siwienie, pogorszenie stanu zdrowia skóry, brak apetytu może świadczyć o braku tej witaminy. Biotyna, inaczej witamina B7, jest niezbędna do funkcjonowania organizmu. Gdzie można ją znaleźć i jakie są konsekwencje niedoboru i nadmiaru tej witaminy?

Biotyna, inaczej witamina B7, koenzym R, witamina H, należy do grupy witamin B. Jest związkiem powszechnie występującym w przyrodzie, wytwarzanym m.in. przez bakterie, niektóre grzyby, glony. Człowiek pozyskuje ją głównie z pożywienia, ale jest też wytwarzana przez mikroflorę bakteryjną w jego przewodzie pokarmowym. Biotyna może występować w formie wolnej lub związanej z białkami. W formie wolnej jest wchłaniania prawie całkowicie, natomiast jeśli jest związana z białkami musi być najpierw rozłożona w jelicie cienkim do biotyny przez enzym biotynidazę.

Ważne

Biotyna w stanie wolnym znajduje się w mleku i warzywach, natomiast w mięsie, jajach i drożdżach jest w formie wiązanej.

Jakie są źródła biotyny?

Biotynę znajdziemy m.in. w:

  • mięsie i podrobach, np. wątrobie wołowej,
  • rybach, np. w łososiu,
  • jajach, właściwie w żółtkach,
  • niektórych serach,
  • soi i jej przetworach, np. mące sojowej,
  • drożdżach piwnych,
  • mleku,
  • warzywach, np. kalafiorze, marchwi,
  • owocach, np. bananach,
  • kaszach i niełuskanym ryżu.

Generalnie pod wpływem obróbki cieplnej zmniejsza się ilość biotyny w pożywieniu. Ale w niektórych przypadkach dopiero obróbka cieplna zwiększa jej przyswajalność. Na przykład w surowych jajach znajduje się białko awidyna, które tworzy kompleks z biotyną, uniemożliwiając tym samym wchłanianie tej witaminy w przewodzie pokarmowym. Podczas gotowania jaj zmienia się struktura awidyny, która uniemożliwia jej wiązanie biotyną.

Po co nam biotyna?

Witamina B7 (biotyna, koenzym R, witamina H) uczestniczy bardzo wielu reakcjach w organizmie, m.in.:

  • uczestniczy w syntezie kwasów tłuszczowych i białek,
  • bierze udział w metabolizmie aminokwasów i węglowodanów,
  • niezbędna jest do syntezy kwasu askorbinowego,
  • odgrywa istotną rolę w procesie glukoneogenezy,
  • współdziała z witaminą K w syntezie protrombiny, czynnika odpowiedzialnego za krzepnięcie krwi,
  • wzmacnia układ immunologiczny,
  • wpływa na prawidłowy wzrost i rozwój organizmu,
  • zapewnia odpowiedni, zdrowy stan skóry (współdziałając z niacyną, oraz witaminami B2 oraz B6),
  • zapobiega łysieniu i siwieniu,
  • łagodzi bóle mięśniowe.

Dzienne zapotrzebowanie – ile należy jej dostarczyć organizmowi?

Zapotrzebowanie na biotynę zależy od wieku i stanu zdrowia człowieka. Ustalono, że:

  • noworodki i niemowlęta (od urodzenia do 12. miesiąca życia) potrzebują 4-6 mikrogramów biotyny na dobę,
  • starsze dzieci potrzebują około 25 mikrogramów biotyny na dobę,
  • a osoby dorosłe – około 30 mikrogramów.

Dzienne zapotrzebowanie zwiększa się w przypadku osób długotrwale żywionych pozajelitowo, z hiperglikemią i opornością na insulinę, a także leczonych antybiotykami lub sulfonamidami. Większe zapotrzebowanie na biotynę może być również w przypadku łojotokowego zapalenia skóry u dzieci, a także chirurgicznego usunięcia żołądka.

Niedobór biotyny (abiotynoza) – jakie są jego objawy?

Biotyna powszechnie występuje w żywności. Witamina ta może być też wytwarzana przez mikroflorę bakteryjną w przewodzie pokarmowym człowieka, tak więc jej niedobór występuje niezwykle rzadko i może być wynikiem:

  • wrodzonego braku enzymu biotynidaza, który pomaga w jelicie cienkim rozkładać biocytynę (biotyna związana z lizyną) do biotyny (dopiero wtedy może być wchłaniana);
  • zaburzeń trawienia i wchłaniania,
  • nieprawidłowej diety, np. długotrwałego spożywania surowych jaj
  • długotrwałego żywienia pozajelitowego,
  • hiperglikemii i odporności na insulinę.

Objawy niedoboru biotyny u niemowląt z brakiem biotynidazy to:

Natomiast niedobór biotyny u osób starych może się manifestować:

  • brakiem apetytu,
  • nudnościami,
  • wymiotami,
  • wysypką,
  • zaczerwienianiem skóry,
  • zapaleniem skóry
  • zapaleniem spojówek,
  • niezbornością ruchową (ataksja),
  • wypadaniem włosów,
  • wzrostem poziomu cholesterolu,
  • problemem z sercem
  • sennością
  • rozdrażnieniem.

Niedobór biotyny leczy się poprzez podawanie tej witaminy w suplementach, ale – co ważne – dawkę powinien zawsze ustalać lekarz.

Nadmiar biotyny – co nam grozi?

Nie zaobserwowano dotychczas niepożądanych objawów spożywania przez dłuższy czas większych dawek biotyny. Dostępne dowody wskazują, że obserwowany poziom spożycia biotyny ze wszystkich źródeł nie stanowi zagrożenia dla zdrowia.

Rozlicz PIT za darmo i przekaż 1 procent podatku na Fundację Radia ZET