Zamknij

Czarny bez poprawia odporność i leczy przeziębienie. Kiedy zbierać kwiaty i owoce?

09.06.2021
Aktualizacja: 09.06.2021 20:00
Czarny bez - właściwości lecznicze, jak zbierać
fot. Shutterstock

Zalety prozdrowotne mają zarówno owoce, jak i kwiaty czarnego bzu. Sprawdzają się przede wszystkim w leczeniu infekcji wirusowych, ale zapobiegają także chorobom cywilizacyjnym. Czarny bez można zbierać samemu i przygotowywać z niego soki i dżemy. Czy wiesz, kiedy najlepiej to robić?

  1. Jakie wartości odżywcze ma czarny bez?
  2. Właściwości lecznicze czarnego bzu
  3. Kiedy zbierać kwiaty i owoce czarnego bzu?
  4. Sok i syrop z czarnego bzu - jak jeść?
  5. Czarny bez – na co uważać?

Czarny bez (Sambucus nigra) – nazywany też bzem lekarskim lub dzikim bzem czarnym – to popularny w naszym klimacie krzew, którego zarówno kwiaty, jak i owoce mają udowodnione zalety prozdrowotne. Są one dobrze znane w medycynie naturalnej – sok z czarnego bzu, a także syrop z jego kwiatów działają wspomagająco w leczeniu grypy i przeziębienia, a także mają silne właściwości przeciwutleniające, a to oznacza, że zwalczają wolne rodniki, które są odpowiedzialne za uszkodzenia komórek prowadzące do chorób cywilizacyjnych.

Jakie wartości odżywcze ma czarny bez?

Czarny bez obfituje w polifenole (flawonoidy i antocyjany), które mają silne działanie przeciwutleniające, czyli neutralizujące wolne rodniki. Mają one udowodnioną skuteczność w profilaktyce wielu schorzeń, w tym cywilizacyjnych, np. cukrzycy czy miażdżycy. Jeśli chodzi o witaminy i składniki mineralne czarny bez to przede wszystkim źródło:

  • witaminy B2
  • witaminy C
  • kwasu foliowego (witamina B9)
  • potasu
  • fosforu

W owocach czarnego bzu występują aż 74 różne związki aromatyczne, które odpowiadają za ich specyficzny cierpki smak.

Właściwości lecznicze czarnego bzu

Prozdrowotne działanie mają zarówno kwiaty, jak i owoce czarnego bzu. Polifenole działają przeciwutleniająco i chronią przez stresem oksydacyjnym. Zaobserwowano także, że ekstrakt z owoców bzu czarnego przyspiesza leczenie oraz wpływa na łagodniejszy przebieg grypy oraz przeziębień. Zaletą czarnego bzu jest również to, że nie wywołuje alergii. Badania potwierdziły działanie czarnego bzu:

  • napotne
  • przeciwzapalne
  • moczopędne
  • wykrztuśne
  • antywirusowe i antybakteryjne
  • zwiększające odporność
  • przeciwutleniające
  • obniżające poziomu lipidów, cholesterolu i cukru we krwi.

Kwiaty czarnego bzu mają większe właściwości przeciwutleniające niż owoce.

Kiedy zbierać kwiaty i owoce czarnego bzu?

Kwiaty na syrop najlepiej zbierać pod koniec maja i w czerwcu. Najlepiej wybierać krzewy oddalone od ruchliwych ulic lub terenów przemysłowych. Należy ścinać całe baldachy - po zebraniu można zostawić na kilka godzin w ciemnym, suchym i przewiewnym miejscu, żeby pozbyć się z nich owadów. Kwiaty można też przepłukać wodą - choć wtedy tracimy cenny pyłek.

Owoce natomiast należy zbierać w sierpniu i wrześniu, gdy są już w pełni dojrzałe. To ważne, bo w niedojrzałych owocach występuje toksyczna substancja sambunigryna – to glikozyd cyjanogenny. Może wywoływać podrażnienia układu pokarmowego, wymioty, biegunki, mdłości, bóle brzucha.

Sok i syrop z czarnego bzu - jak jeść?

Z owoców najczęściej przygotowuje się sok z czarnego bzu, natomiast z kwiatów syrop. Z owoców można też zrobić dżem. Sok z owoców warto pić w przypadku infekcji wirusowych, np. jako dodatek do herbaty. Syrop z kwiatów czarnego bzu jest natomiast świetnym składnikiem lemoniady i można go dodawać do drinków. Z suszonych owoców i kwiatów czarnego bzu można też przygotowywać napary. W aptekach są dostępne gotowe syropy, soki i preparaty zawierające ekstrakty z czarnego bzu.

Czarny bez – na co uważać?

Spożywanie owoców i kwiatów czarnego bzu jest bezpieczne – wykazały to badania toksykologiczne – o ile owoce są dojrzałe i poddane obróbce termicznej (muszą być jej poddane także kwiaty), czyli niezawierające sambunigryny, substancji toksycznej, która ginie pod wpływem wysokiej temperatury. Owoców czarnego bzu nie należy więc spożywać na surowo.

Nie zaleca się przyjmowania preparatów z czarnego bzu kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią, z uwagi na brak wystarczających danych co do ich bezpieczeństwa.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Dietetycy.org.pl