Zamknij

Szczaw: właściwości, zalety zdrowotne, przeciwwskazania. Dlaczego warto go jeść?

26.04.2021
Aktualizacja: 26.04.2021 15:04
Szczaw - właściwości, przeciwwskazania
fot. Shutterstock

Młody szczaw jest doskonałym źródłem żelaza, a także witaminy C. Najlepiej zbierać go wczesną wiosną – wtedy jest delikatny i ma najwięcej wartości odżywczych. Choć szczaw jest korzystny dla zdrowia, nie można go jeść w nadmiarze.

  1. Jakie składniki zawiera szczaw?
  2. Szczaw – zalety zdrowotne
  3. Kto nie powinien jeść szczawiu – przeciwwskazania
  4. Jak zneutralizować kwas szczawiowy w szczawiu?
  5. Jak zrobić szczaw w słoiku?

Niektórzy uważają szczaw za zwykły chwast, dla innych jest to niezwykle cenne sezonowe warzywo. Szczaw jest popularną rośliną łąkową – i właśnie tam w sezonie można go zbierać. Natomiast w sklepach najczęściej można kupić szczaw uprawny, który jest delikatniejszy w smaku niż szczaw dziko rosnący. Świetnie nadaje się na zupę szczawiową – to najczęściej przygotowywane danie ze szczawiu o charakterystycznym kwaśnym smaku.

Jakie składniki zawiera szczaw?

Szczaw zawiera mnóstwo ważnych składników mineralnych, a także witamin. Okazuje się, że szczaw jest nawet lepszym źródłem żelaza niż szpinak. To warzywo sezonowe – najlepiej zbierać je wiosną (choć można także latem) – wtedy ma najwięcej cennych składników i jest najsmaczniejszy. Szczaw, jak każdy produkt roślinny, zawiera cenny błonnik pokarmowy, a także:

  • witaminę C
  • witaminy z grupy B
  • witaminę A
  • żelazo
  • magnez
  • potas
  • mangan
  • miedź
  • wapń
  • selen
  • cynk

Szczaw jest niskokaloryczny – 100 g szczawiu zawiera 21 kcal.

Szczaw – zalety zdrowotne

Właściwości zdrowotne szczawiu wynikają ze składników, które zawiera, np. duża ilość witaminy C wspiera odporność, natomiast potas ma pozytywne działanie przy nadciśnieniu. Poza tym szczaw:

  • pobudza trawienie
  • zwiększa apetyt,
  • poprawia odporność
  • chroni serce (wspiera układ sercowo-naczyniowy)
  • wspiera działanie wątroby
  • ma działanie moczopędnie
  • działa krwiotwórczo
  • zapobiega niedokrwistości
  • może mieć działanie antynowotworowe (badania są w toku)

Kto nie powinien jeść szczawiu – przeciwwskazania

Szczaw jedzony w dużych ilościach może mieć jednak niekorzystne działanie na organizm ze względu na zawartość szczawianów, dlatego zaleca się spożywanie szczawiu w umiarkowanych ilościach. Szkodliwe działanie kwasu szczawiowego polega na tym, że wiąże on wapń i magnez, co uniemożliwia ich wykorzystanie przez organizm (mówi się, że szczaw „wypłukuje” z organizmu wapń). Nadmierna ilość kwasu szczawiowego w diecie może nawet prowadzić do rozwoju dny moczanowej, tworzenia się kamieni nerkowych, a nawet zaburzeń w pracy mięśni. Mimo wszystko szczaw jest cennym produktem w diecie, o ile jest spożywany w niezbyt dużych ilościach.

W diecie dzieci oraz kobiet w ciąży szczaw nie jest zakazany, jednak należy szczególnie uważać, by jego spożycie nie było nadmierne. Ostrożnie powinny spożywać go osoby z osteoporozą oraz chorobami nerek.

Jak zneutralizować kwas szczawiowy w szczawiu?

Maksymalna ilość szczawiu w potrawie powinna wynosić ok. 100 g. Do dań ze szczawiem należy dodawać mleko, śmietanę lub jajko dzięki temu wapń zawarty w nabiale połączy się z kwasem szczawiowym, nie naruszając zasobów wapnia w organizmie.

Ilość szczawianów w szczawiu zmniejsza też gotowanie w wodzie – substancje te po prostu wypłukują się z liści. Warto też pamiętać, że większe ilości kwasu szczawiowego zawierają starsze rośliny, a młodsze mają go mniej.

Jak zrobić szczaw w słoiku?

Chociaż gotowy szczaw w słoiku można bez problemu kupić w sklepie, warto przygotować go samemu, jeśli udało nam się kupić lub nazbierać większą ilość szczawiu. Zrobienie szczawiu w słoiku jest niezwykle proste: wystarczy umyty szczaw, woda oraz sól.

  1. Szczaw dokładnie umyj.
  2. Liście posiekaj nożem.
  3. Przełóż posiekane liście do garnka, zalej odrobiną wody i posól do smaku.
  4. Duś na wolnym ogniu przez ok. 10 minut.
  5. Przełóż uduszony szczaw do wyparzonych słoików.
  6. Słoiki ze szczawiem trzeba zapasteryzować, żeby dobrze przechowały się przez dłuższy czas.

Zgodnie z niektórymi przepisami, szczawiu przed włożeniem do słoika nie trzeba nawet gotować, wystarczy przesypać go solą, zamknąć, a potem tylko pasteryzować. Warto jednak przed zamknięciem w słoiku szczaw podgotować, żeby pozbyć się z niego szczawianów (gotowanie je wypłukuje).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ekologia.pl/dietetycy.org.pl