Nie posiada kalorii i jest bardzo słodka. Stewia, naturalny słodzik

22.06.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 11:21
Stewia
fot. Shutterstock

Słodziki z niewielką ilością kalorii lub zupełnie ich nie zawierające, stanowią alternatywę dla łyżeczki cukru dostarczającej około 15 kcal. W rezultacie są one szczególnie popularne w dietach odchudzających i szeroko stosowane przez cukrzyków. Jedną z najbardziej znanych naturalnych substancji słodzących jest nadal stewia. 

Czym jest stewia?

Stewia to ogólny termin odnoszący się do różnych form słodzika, w tym całej rośliny, Stevia rebaudiana, która pochodzi z rodziny astrowatych. Substancja stosowana w żywności, to wysokiej czystości ekstrakt z liści stewii, który zawiera co najmniej 95% glikozydów stewiolowych. Słodycz jest pobierana z liści poprzez proces ekstrakcji, filtracji i odwodnienia. Ten środek słodzący jest od 200 do 350 razy słodszy niż cukier stołowy.

Bogata w przeciwutleniacze stewia pochodzi pierwotnie z Paragwaju, gdzie od co najmniej 200 lat liście są używane ze względu na ich słodki smak. Stosowane są do słodzenia napojów oraz jako lekarstwo. Począwszy od lat 70. XX wieku, liście były wykorzystywane również w Japonii. Obecnie roślina jest uprawiana głównie w Paragwaju, Kenii, Chinach i Stanach Zjednoczonych, natomiast używana jest na całym świecie. Ponieważ słodzik stewii nie zawiera nic więcej niż skoncentrowany naturalny związek roślinny, można uznać ją za słodzik całkowicie naturalny.

Czy stosowanie stewii jest bezpieczne?

Co najmniej 200 badań zostało poddanych przeglądowi przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz Wspólny Komitet Ekspertów ds. Dodatków do Żywności i Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa / Światowej Organizacji Zdrowia. Wskazują one na bezpieczeństwo stosowania stewii u dorosłych i dzieci, w tym kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Dzienne dopuszczalne spożycie (ADI) słodzika to około 12 mg wysoko oczyszczonego ekstraktu stewii/kg masy ciała. To tak jakby 75 kilogramowa osoba spożywała 40 paczek słodzika stewii dziennie. Zatem można spokojnie stwierdzić, że stosowanie stewii jest całkowicie bezpieczne.

Stewia w dietach odchudzających

Wydaje się, że zastąpienie kalorycznego cukru, stewią która nie niesie za sobą żadnych kalorii jest korzystne w utracie masy ciała. Jednak badania sugerują, że zastąpienie żywności i napojów słodzonych słodzikami, na ich wersje o regularnej kaloryczności powoduje niewielką utratę masy ciała. Może to wynikać z faktu, że kompensujemy sobie niezjedzone kalorie innymi produktami spożywczymi. Dodatkowo stosowanie substancji słodzących w dietach odchudzających, jest bardzo złudne. Nie zmienia to naszych nawyków żywieniowych, a chwilowo zamiata problem pod dywan. Załóżmy, że codziennie pijesz 3 słodzone stewią kawy. W momencie kiedy wyjedziesz na wczasy i zapomnisz zabrać słodzika ze sobą, niezdrowy nawyk zostanie, a ty przez 2 tygodnie będziesz pił kawę z cukrem. Dopiero po powrocie zdziwisz się, skąd pojawiły się zbędne kilogramy. Dlatego najlepiej zmienić nawyki żywieniowe i zrezygnować ze słodzenia napojów i jedzenia słodyczy, niż zastępować cukier słodzikami.

Stosowanie stewii w cukrzycy

Stewia bardzo często używana jest jako zamiennik cukru przez cukrzyków. Warto zatem wiedzieć, czy jest to bezpieczne. Badania nie wykazały negatywnego wpływu na poziom glukozy we krwi, a stewia została uznana za bezpieczną dla osób z cukrzycą, ponieważ nie wywołuje odpowiedzi glikemicznej. Niektóre badania na zwierzętach sugerują, że związki występujące w stewii mogą być wręcz korzystne dla osób chorujących na cukrzycę. Jedno z badań na myszach pokazało, że codzienne spożywanie stewiozydu wykazało silne działanie terapeutyczne w zapobieganiu i leczeniu cukrzycy typu 2. Niewielkie badanie z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 wykazało, że duża dawka stewiozydu (1 g) podawana w posiłku testowym poprawiła odpowiedź insulinową o około 40% w porównaniu z równą dawką skrobi kukurydzianej. Jeśli chorujesz na cukrzycę, zamiana cukru na stewię będzie na pewno korzystna. Pamiętaj jednak, że najlepiej jest wyeliminować słodzenie produktów i odstawić z diety zarówno cukier jak i słodziki.

Słodząc stewią nie szkodzisz planecie

Stewia wymaga mniejszej ilości ziemi, wody i energii, aby wytworzyć taką samą ilość słodyczy, jaką można znaleźć w innych naturalnych substancjach słodzących, takich jak cukier trzcinowy i buraczany. Jeden z największych producentów stewii przeanalizował ślad węglowy (carbon footprint) i wodny rośliny i stwierdził, że stewia, spowodowała zmniejszenie śladu węglowego o 64% - 82% w porównaniu z cukrem trzcinowym. Zużycie wody było o ponad 90 procent niższe.

Gdzie możesz znaleźć stewię?


Stewia jest dostępna w postaci sproszkowanej i płynnej, do stosowania jako słodzik pod kilkoma markami. Występuje również w coraz większej liczbie przetworzonej żywności. Ponieważ może pozostawić gorzki posmak, gdy jest stosowana samodzielnie, jest często stosowana w połączeniu z innymi substancjami słodzącymi, takimi jak erytrytol, aspartam lub cukier stołowy. Na przykład niektóre gazowane napoje, wykorzystują połączenie stewii i cukru, co obniża ich kaloryczność o 30 - 35%, w porównaniu z produktem tradycyjnym.

Jak poradzić sobie z gorzkim posmakiem stewii?

Kubki smakowe na języku mają o wiele więcej receptorów dla gorzkich, niż dla słodkich smaków. Dla niektórych gorzki posmak stewii, przewyższa jej słodycz. Jednak jest na to kilka rad. Po pierwsze, nie słodzić. Jednak jeśli nie możesz obejść się bez dodania słodziku warto pamiętać o kilku trikach. Na przykład, dodanie mleka do kawy dodaje lepkości i tłuszczu, co pomaga zmniejszyć gorzki smak. Latte może więc smakować ze stewią lepiej, niż czarna kawa. Jeżeli chodzi o zimne napoje, najlepiej jest dodać lód. Ponadto nuty siarki, takie jak smak brzoskwini/mango, a także kwaśne napoje, takie jak lemoniada, najlepiej niwelują gorzki smak stewii. Trwają badania mające na celu zidentyfikowanie najsłodszych, najmniej gorzkich związków w roślinie, a także próby wyhodowania słodszej rośliny stewii, poprzez selektywną hodowlę.

Czy stewia nadaje się do pieczenia?

Stewia jest stabilna termicznie i może być stosowana w każdym pieczonym lub podgrzewanym jedzeniu oraz napoju. Ponieważ jest setki razy słodsza od cukru, 1/4 szklanki sproszkowanej stewii powinna zapewniać ten sam poziom słodyczy, co 1 szklanka cukru. Chociaż stewia dostarcza słodyczy, brakuje jej niektórych innych cech, takich jak możliwość karmelizacji. W związku z tym nie nada ona wypiekom złotej barwy i może nie zapewnić odpowiedniej tekstury. Niektóre przepisy mogą wymagać mieszanki cukru i stewii aby uzyskać pożądany smak i konsystencję.

Źródło: todaysdietitian.com