Siemię lniane - jakie ma właściwości prozdrowotne?

16.05.2019
Aktualizacja: 25.07.2019 10:53
Siemię lniane - właściwości zdrowotne

Na biegunki, na zaparcia, na zapalenie jelit - lista właściwości prozdrowotnych siemienia lnianego jest znacznie dłuższa. Sprawdź, w jakich dolegliwościach pomagają te małe ziarenka i w jaki sposób najlepiej je stosować.

Spis treści:

Siemię lniane (Semen lini) to maleńkie nasionka lnu o kształcie łezki i wielkości około 2-4 mm. Mają kolor brązowy lub złoty. Produkt ten jest łatwo dostępny - można go kupić w prawie w każdym sklepie lub aptece. W kontakcie z wodą, nasiona zmieniają swoje właściwości fizyczne - pęcznieją i otaczają się dużą ilością śluzu. Właściwości zdrowotne tych nasion są doceniane od tysięcy lat. Obecnie przeżywają renesans popularności - stały się bardzo popularnym składnikiem diety, a przez naukowców zostały okrzyknięte mianem superfoods.

Siemię lniane może spożywać w różnych formach - całych ziaren lub zmielonych. Jednak w tej ostatniej postaci traci swoje niektóre właściwości (ma mniej błonnika i kwasów omega-3).

Co zawiera siemię lniane?

Nasiona lnu zawierają wiele bioaktywnych substancji (m.in. błonnik, lignany, kwasy tłuszczowe omega-3), które mają prozdrowotny wpływ na organizm człowieka.

  • Błonnik

W jednej łyżce siemienia lnianego znajduje się 3 g błonnika, co stanowi 8-12 proc. zalecanej dziennie porcji włókna pokarmowego. Przy czym należy dodać, że w siemieniu lnianym znajdują się dwa rodzaje błonnika:
- rozpuszczalny (około 20%), mający właściwości żelujące i wiążące treści pokarmowe znajdujące się w jelicie, pomagające w opróżnianiu żołądka i jelita;
- nierozpuszczalny (około 80%) - zwiększa on objętość mas kałowych poprzez wiązanie wody, dzięki czemu zwiększa ruchy perystaltyczne jelit i przyczynia się do wypróżnień i zapobiega zaparciom.

Ważne

Spożywając duże ilości błonnika rozpuszczalnego w profilaktyce przeciwzaparciowej, należy wypijać duże ilości wody. W przeciwnym przypadku efekt będzie odwrotny od zamierzonego.

  • Lignany

Lignany to hormony roślinne, zaliczane do grupy fitoestrogenów. Zachowują się one w organizmie człowieka podobnie jak estrogeny - regulują pracę układu hormonalnego (dlatego są polecane kobietom w okresie menopauzy) i chronią przed osteoporozą. Lignany mają również działanie antyoksydacyjne i pomagają zmniejszyć poziom złego cholesterolu LDL oraz glukozy we krwi. Tym samym mają pozytywny wpływ na układ krążenia, zmniejszają ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową i miażdżycę. Te związki wspierają również układ immunologiczny - hamują rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych. Oczywiście lignany zawierają różne produkty, ale siemię lniane ma ich najwięcej (W 1 kg nasion siemienia lnianego jest 3000 mg lignanów. Dla porównania w 1 kg nasion chia jest ich 1112 mg).

  • Kwasy tłuszczowe omega-3 (kwas ALA)

Nasiona siemienia lnianego to jedno z najlepszych źródeł wielonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-3, zwłaszcza kwasu α-linolenowego (ALA). W 100 g siemienia lnianego znajduje się 22,49 g kwasu tłuszczowego ALA. Tłuszcze te wspierają układ krążenia, zmniejszają stany zapalne, redukują ryzyko miażdżycy oraz zakrzepów, wpływają pozytywnie na pracę mózgu i pamięć, a także chronią przed nowotworami.

Oprócz wymienionych związków, w siemieniu lnianym znajdują się również witaminy (tiamina, ryboflawina, niacyna, witamina B6, kwas foliowy, witamina E oraz witamina K), a także składniki mineralne, takie jak: wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód, cynk.

Jakie właściwości prozdrowotne ma siemię lniane?

Siemię lniane działa korzystnie na układ pokarmowy, chroni przed chorobami hormonozależnymi, np. rakiem piersi.  Obniża poziom cholesterolu we krwi. Nasiona te warto włączyć do diety w celu profilaktyki nowotworów, miażdżycy, hipercholesterolemii i chorób serca. Siemię lniane jest również polecane w cukrzycy, ze względu wysokie ilości błonnika, który korzystnie wpływa na gospodarkę glukozy. Nasiona lnu wspierają również odchudzanie (dają uczucie sytości), pomagają poprawić stan skóry i włosów. Przeciwdziałają uderzeniom gorąca w menopauzie. 

  • Układ pokarmowy

Zawarte w nasionach lnu substancje śluzowe mają działanie osłonowe i ochraniają wewnętrzne ściany przewodu pokarmowego. Przynoszą ulgę w podrażnieniach lub nieżycie żołądka i jelit. Ponadto, wchłaniają wodę z jelit i stymulują pracę treści pokarmowej w jelitach. Siemię lniane zawiera ogromne ilości błonnika pokarmowego i tym samym działa na perystaltykę jelita, pomagając regulować wypróżnienia. Dlatego regularne spożywanie tych nasion zaleca się  osobom, które cierpią na zaparcia i wzdęcia lub na biegunki (wszystko zależy od ilości wody, którą się wraz z nasionami spożywa), a także chorującym na chorobę Leśniowskiego-Crohna (zmniejsza stan zapalny jelit).
Siemię lniane stanowi także pożywkę dla dobrych bakterii bytujących w jelitach, które wspomagają oczyszczanie ze złogów.

  • Układ krążenia

Regularne spożywanie nasion siemienia lnianego pozytywnie wpływa na poziomy cholesterolu i trójglicerydów we krwi (obniża je)  i tym samym zmniejsza ryzyko chorób serca i układu krążenia. Dzieje się tak, dzięki zawartości w nasionach niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, w tym kwasu alfa-linolenowego, a także lignanów.

  • Układ hormonalny

Nasiona siemienia lnianego są bogatym źródłem lignanów (fitoestrogeny). Te hormony roślinne zachowują się w organizmie podobnie jak estrogeny. Pomagają regulować gospodarkę hormonalną (zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób hormonozależnych, np. raka piersi i jajnika). Ponadto wykazują silne działanie antyoksydacyjne i antynowotworowe.

Siemię lniane - w jakiej postaci najlepiej je spożywać?

Siemię lniane można spożywać w postaci całych nasion lub mielonych. Ziarna można dodawać do pieczywa, ciast czy owsianek, sałatek, ryżu etc. Można je również zalewać wodą - powstaje wówczas konsystencja kisielu - i pić w formie napoju (koktajlu).  
Mielone siemię lniane można wykorzystać jako zamiennik jajka w potrawach, np. pulpetach. Wystarczy dodać do 1 łyżki siemienia 2 łyżki wody. Warto jednak pamiętać, że ta postać może być pozbawiona wielu cennych substancji. 

Dawkowanie

Zaleca się przyjmowanie 10 g nasion siemienia lnianego dziennie, ale nie więcej niż 50 g.

Siemię lniane - kto nie powinien go spożywać?

Generalnie uważa się, że siemię lniane jest bezpieczne w stosowaniu i pomocne w leczeniu oraz profilaktyce wielu chorób. Jednak ziaren tej rośliny nie powinny przyjmować kobiety w ciąży, ze względu na bark wiedzy, czy zawarte w nasionach lignany mogą mieć wpływ na przebieg ciąży, a także kobiety karmiące piersią (ze względu na zawarte w tej roślinie glikozydy cyjanogenne). Stosowanie siemienia lnianego odradza się też osobom z silnymi zaparciami, bo - w ich przypadku - problem może się nasilić. Ostrożność zaleca się również osobom z chorobami zapalnymi lub autoimmunologicznymi jelit. Przed zastosowaniem tego typu kuracji, powinny skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.

Częste stosowanie siemienia lnianego może wywołać niepożądane objawy, takie jak: wzdęcia, bóle brzucha, nudności, zaparcia czy biegunki. W przypadku pojawienia się tego typu objawów, należy skontaktować się z lekarzem.

Czy wiesz...

Aby przygotować napar z siemienia lnianego, należy zalać całe nasiona lub zmielone gorącą wodą i odczekać 20 minut. Powstały w ten sposób napar należy wypić razem z zawartością. Niestety smak takiego naparu nie jest najlepszy, więc można dodać jakieś naturalne dodatki smakowe (np. sok z cytryny). Osoby, które cierpią na podrażnienie żołądka i jelit, mające wrzody lub cierpiące na niestrawność powstały napar powinny wypić bez ziaren siemienia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.