Korzyści z propolisu: czy może pomoc w walce z nowotworem?

10.09.2020
Aktualizacja: 10.09.2020 13:55
Propolis: czym jest i jak działa?
fot. Shutterstock

Propolis inaczej kit pszczeli pomaga w leczeniu owrzodzeń i trudno gojących się ran. Bogaty w składniki aktywne zawarte w propolisie sprawia, że jest on doceniany w branży spożywczej, kosmetycznej i medycynie. Czym właściwie jest propolis? W przypadku jakich problemów zdrowotnych może pomóc?

  • Produkty pochodzące od pszczół, takie jak miód, propolis i mleczko pszczele, mają kilka zalet zdrowotnych, oprócz tego, że są pożywieniem, leczą różne rodzaje chorób.
  • Propolis i jego ekstrakty mają liczne zastosowania w leczeniu różnych chorób ze względu na swoje właściwości antyseptyczne, przeciwzapalne, przeciwutleniające, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwgrzybicze, przeciwwrzodowe, przeciwnowotworowe.
  • Propolis to trzeci najważniejszy składnik produktów pszczelich. Składa się głównie z żywicy (50%), wosku (30%), olejków eterycznych (10%), pyłku (5%) i innych związków organicznych (5%).
  • Propolis jest szeroko stosowany w produktach dermatologicznych, takich jak kremy i maści. Jego zastosowanie w produktach do pielęgnacji skóry opiera się na działaniu przeciwalergicznym, przeciwzapalnym.
  • Badania wykazały, że propolis ma potencjał w leczeniu raka piersi u ludzi ze względu na jego działanie przeciwnowotworowe poprzez indukowanie apoptozy na ludzkich komórkach raka piersi

Czym jest propolis?

Czy wiesz, że miód nie jest jedyną rzeczą, którą robią pszczoły? Pszczoły wytwarzają również związek zwany propolisem z soku z drzew iglastych lub zimozielonych. Kiedy łączą sok z własnymi wydzielinami i woskiem pszczelim, tworzą lepki, zielonkawo-brązowy produkt używany jako powłoka do budowy ich uli. To jest propolis.

Propolis, zwany też kitem pszczelim, jest potrzebny pszczołom do wyściełania wnętrza ula, to sprawia, że jest on wzmocniony i uszczelniony. Propolis jest więc czymś w rodzaju cementu, który chroni, skleja i dezynfekuje.

Tysiące lat temu starożytne cywilizacje stosowały propolis ze względu na jego właściwości lecznicze. Grecy używali go do leczenia ropni. Asyryjczycy nakładali go na rany i guzy, aby zwalczać infekcje i wspomagać proces gojenia. Egipcjanie używali go do balsamowania mumii. Również dzisiaj jest doceniany.

Propolis - na skróty:

Propolis: skład i wygląd

Propolis jest substancją żywiczną o gęstej i lepkiej konsystencji. W  smaku jest gorzki i lekko piekący. Barwa propolisu jest zróżnicowana: od czerwono-pomarańczowej, poprzez zieloną, aż do prawie czarnej i zależy od składników roślinnych wykorzystanych przez pszczoły.

Skład chemiczny propolisu jest zmienny, to zależy m. in. od rodzaju roślin, które wykorzystują pszczoły, czasu zbioru, miejsca, w którym znajduje się ul, a także od stopnia zanieczyszczenia środowiska. Główne składniki to:

  • żywice roślinne (50-80%),
  • woski (8-30%),
  • polifenole (14-16%),
  • pyłek kwiatowy (5%).

Skład propolisu może się różnić w zależności od lokalizacji pszczół oraz drzew i kwiatów, do których mają dostęp. Na przykład propolis z Europy nie będzie miał takiego samego składu chemicznego jak propolis z Brazylii. Może to utrudnić naukowcom wyciągnięcie ogólnych wniosków na temat korzyści zdrowotnych.

Reszta składników to:

  • garbniki,
  • domieszki mechaniczne,
  • polisacharydy,
  • substancje lotne (np. olejki eteryczne),
  • mikro- i makroelementy (żelazo, miedź, kobalt, magnez, cynk, fosfor, mangan, krzem, selen),
  • witaminy (prowitamina A, witaminy z grupy B, witamina C, D, E).

Oszacowano, że aż 300 substancji zawartych w propolisie wykazuje aktywność biologiczną, co sprawia, że można go traktować jako panaceum na szereg schorzeń i dolegliwości. Stosowanie propolisu wpisuje się w tzw. apiterapię, czyli wykorzystywanie produktów pszczelich w pielęgnacji i skutecznym leczeniu różnych schorzeń, co potwierdzono licznymi badaniami naukowymi.

Propolis a działanie lecznicze

Badacze zidentyfikowali ponad 300 związków w propolisie. Większość tych związków to formy polifenoli. Polifenole to przeciwutleniacze, które zwalczają choroby i uszkodzenia organizmu.

W szczególności propolis zawiera polifenole zwane flawonoidami. Flawonoidy są produkowane w roślinach jako forma ochrony. Są powszechnie spotykane w żywności, o której uważa się, że ma właściwości przeciwutleniające, w tym:

  • owoce,
  • zielona herbata,
  • warzywa,
  • czerwone wino.

Uważa się, że propolis ma właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. Naukowcy nie są do końca pewni, dlaczego, ale wydaje się, że produkt pszczeli zapewnia ochronę przed niektórymi bakteriami, wirusami i grzybami. Jedno z badań wykazało, że propolis może pomóc osobom, które doznały traumatycznych oparzeń w szybszym leczeniu, przyspieszając wzrost nowych zdrowych komórek.

W innym badaniu naukowcy odkryli, że krem propolisowy nie tylko zmniejsza ilość wirusa opryszczki obecnego w organizmie człowieka, ale także chroni go przed przyszłymi opryszczkami.

Jak się okazuje propolis ma również znaczenie w leczeniu niektórych nowotworów. Dowiedziono naukowo, że propolis:

  • powstrzymuje namnażania się komórek rakowych,
  • zmniejsza prawdopodobieństwa, że komórki staną się rakowe,
  • blokuje szlaki, które uniemożliwiają komórkom nowotworowym przekazywanie sygnałów do siebie nawzajem.

Badanie sugerowało również, że propolis może być terapią uzupełniającą - ale nie jedyną - w leczeniu raka. Oznacza to, że może być pomocną terapią uzupełniającą w leczeniu raka piersi ze względu na jego działanie przeciwnowotworowe na komórki raka piersi.

Skąd wziąć propolis?

Propolis można kupić w aptekach lub sklepach ze zdrową żywnością. Miejscowe postacie obejmują kremy, maści i płyny. Propolis można również przyjmować doustnie i występuje w postaci tabletek, płynnego ekstraktu i kapsułek.

Propolis można stosować doustnie jako:

  • tabletki,
  • krople,
  • nalewki,
  • aerozol,
  • puder,
  • czopki,
  • maści,
  • okłady.

Stosowanie wyciągu z propolisu stymuluje i wzmacnia układ immunologiczny, co sprzyja szybszemu zwalczaniu infekcji bakteryjnych i wirusowych. Pomaga w walce z:

  • przeziębieniem,
  • grypą,
  • zakażeniem górnych dróg oddechowych obejmujących jamę ustną, gardło i krtań.

Udowodniono jego korzystny wpływ na serce i układ krwionośny, np. poprzez uszczelnianie naczyń krwionośnych. Niweluje także skutki nadmiernego stresu w naszym organizmie, gdyż ma właściwości przeciwutleniające i zwalczające szkodliwe wolne rodniki. Propolis doskonale przyspiesza regenerację skóry, dlatego od stuleci znane jest jego zbawienne działanie na trudno gojące się rany, opryszczkę, owrzodzenia, odmrożenia, oparzenia i liszaje. Z powodzeniem może być wykorzystany w leczeniu ran i blizn pooperacyjnych. Istnieją także doniesienia potwierdzające możliwość stosowania propolisu w leczeniu grzybiczych infekcji intymnych.

Źródła: healthline.com; ncbi.nlm.nih.

Przeczytaj też: