Zamknij

Marchewka – właściwości, rodzaje, zalety zdrowotne, jak gotować

21.04.2021
Aktualizacja: 12.10.2021 14:16
Marchew, właściwości, jak gotować
fot. Shutterstock

Marchewka to bardzo popularne warzywo, które można jeść przez cały rok, bo dobrze przechowuje się przez zimę. Jej główną zaletą jest bogactwo beta-karotenu, który organizm przekształca w witaminę A. Naukowcy przekonują, że ma mnóstwo zalet zdrowotnych.

  1. Marchewka – jakie składniki zawiera?
  2. Jakie właściwości zdrowotne ma marchew?
  3. Rodzaje marchewki – czym się różnią?
  4. Jak gotować marchewkę?

Marchew jest uprawiana obecnie na całym świecie na powierzchni ponad miliona hektarów, ale udokumentowane początki jej uprawy sięgają X wieku. Wtedy najpopularniejszą odmianą była marchew w kolorze purpurowym, dopiero później zaczęto uprawiać marchewkę żółtą, białą, pomarańczową i czarną. Polska jest czwartym producentem tego warzywa na świecie. Marchewka jest ceniona za swoje właściwości, nie tylko zdrowotne, ale także kulinarne. Co ciekawe, gotowanie zwiększa w marchewce zawartość niektórych cennych składników.

Marchewka – jakie składniki zawiera?

Najcenniejszym składnikiem marchewki jest beta-karoten – to właśnie on jest w organizmie przekształcany w witaminę A. Marchew zawiera też regulujący pracę jelit błonnik pokarmowy. I nie są to wszystkie cenne składniki w tym warzywie. Marchewka to dobre źródło:

W 100 g marchewki jest 41 kcal – jest to więc niskokaloryczne warzywo.

Jakie właściwości zdrowotne ma marchew?

Dzięki składnikom, które zawiera, marchewka ma szereg działań prozdrowotnych – powinna być stale obecna w naszej diecie. Ponoć już jedna marchewka dziennie może spowodować poprawę widzenia. Warto jeść ją nie tylko ugotowaną, ale również na surowo. Działanie marchewki na organizm człowieka:

  • pozytywnie wpływa na wzrok
  • wzmacnia układ odpornościowy
  • ma działanie przeciwnowotworowe
  • obniża poziom cholesterolu we krwi
  • ma działanie przeciwcukrzycowe
  • chroni przed chorobami układu krążenia

Rodzaje marchewki – czym się różnią?

Marchewka w zależności od koloru, jaki posiada, różni się zawartością karotenoidów (fitoskładników, które odpowiadają za kolor owoców i warzyw):

  • odmiana pomarańczowa – zawiera alfa- i beta-karoten
  • odmiana czerwona – zawiera likopen
  • odmiana żółta - zawiera luteinę
  • odmiana fioletowa – zawiera antocyjany

Karotenoidy, a zwłaszcza beta-karoten i luteina, są niezbędne do prawidłowej pracy narządu wzroku.

Jak gotować marchewkę?

Okazuje się, że gotowanie pozwala zwiększyć ilość beta-karotenu w marchewce od 2 do 5 razy. Warto gotować ją w całości, bo „krojenie marchewki powoduje, że podczas gotowania wypłukuje się więcej składników odżywczych. Jeśli ugotujemy ją w całości, zamkniemy w środku nie tylko składniki odżywcze, ale też smak”, twierdzi dr Kirsten Brandt, badaczka z Uniwersytetu w Newcastle.

Marchew można jeść zarówno po ugotowaniu, jak i na surowo. Można ją gotować w wodzie lub na parze, w zupie lub razem z mięsem, np. w gulaszu. Surową marchewkę można dodać do sałatki lub zrobić z niej surówkę. Sprawdzi się też świetnie jako przekąska. Marchew nadaje się na purée, jarzynkę na słodko (z miodem) czy sok, z jej dodatkiem piecze się też ciasta i ciasteczka. Z marchewki przygotowuje się też marchwiankę - na biegunkę i ból brzucha - która nadaje się także dla niemowląt.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródła: dietetycy.org.pl/naukawpolsce.pap.pl