Zamknij

Kurki mają więcej witaminy A niż marchewka. Dlaczego jeszcze warto je jeść?

24.08.2021
Aktualizacja: 14.10.2021 22:36
Kurki - grzyby bogate w witaminę A
fot. Shutterstock

Trudne do pomylenia z trującymi grzybami, aromatyczne i wartościowe – kurki to grzyby, które mają same zalety. Jeśli nazbiera się ich zapas w sezonie (właśnie teraz!), ich smakiem będzie można się cieszyć jeszcze przez długie miesiące.

  1. Jakie wartości odżywcze mają kurki?
  2. Kurki i ich prozdrowotne właściwości
  3. Czy kurki są ciężkostrawne?
  4. W jaki sposób przyrządzać kurki?
  5. Jak szybko oczyścić kurki?

Kurki, których właściwa nazwa to pieprznik jadalny, mają łagodnie pieprzowy, korzenny smak i intensywny zapach. Rosną zwykle w większych skupiskach głównie w lasach iglastych od czerwca do listopada. Są pyszne i aromatyczne, a potrawy z nich zawsze przywołują smak lata. Okazuje się też, że są bardzo bogate odżywczo i mają działanie m.in. stymulujące odporność, a badacze uważają je za żywność funkcjonalną.

Jakie wartości odżywcze mają kurki?

Kurki, podobnie jak inne  leśne grzyby, zawierają nawet 90 proc. wody, są więc niskokaloryczne (mają ok. 60 kcal/100 g). Są dobrym źródłem białka, choć mają go mniej niż borowiki, a także błonnika, który usprawnia trawienie. Zawierają też cenne witaminy i składniki mineralne:

  • witaminy z grupy B
  • witaminę C
  • witaminę A
  • witaminę E
  • potas
  • wapń
  • fosfor
  • magnez
  • żelazo

Okazuje się, że kurki są lepszym źródłem β-karotenu (z którego powstaje witamina A) niż marchew czy pomidor. Zawierają także rekordowe ilości witaminy B1 – jest jej w nich tyle, co w drożdżach.

Kurki i ich prozdrowotne właściwości

Kurki warto jeść nie tylko ze względu na ich grzybowy smak i zapach, ale także dlatego, że mogą mieć korzystne działanie na organizm. Niektórzy autorzy badań podkreślają, że grzyby należy traktować jako żywność funkcjonalną, czyli mającą pozytywny wpływ na zdrowie. Kurki mają nie tylko sporo wartości odżywczych, ale zawierają substancje biologicznie czynne, które mogą mieć zastosowanie w prewencji chorób cywilizacyjnych, m.in. nowotworów i chorób serca. Związki te mają też zdolność obniżania poziomu glukozy i poziomu cholesterolu we krwi. Ogólnie wykazują działanie:

  • antynowotworowe
  • przeciwcukrzycowe
  • zapobiegające chorobom sercowo-naczyniowym
  • obniżające poziom cholesterolu
  • przeciwzapalne
  • antybakteryjne
  • antywirusowe
  • antyoksydacyjne.

Co ciekawe, kurki zawierają substancję o nazwie hitinmannoza, która ma działanie przeciwpasożytnicze. Powoduje u  ludzkich pasożytów paraliż, dzięki czemu mogą zostać łatwo wydalone z organizmu. Hitinmannozę wykorzystuje się do produkcji leków na pasożyty.

Uwaga!

Kurkę można pomylić w lesie jedynie z lisówką pomarańczową, która jest trująca (lub „niejadalna”). Ten grzyb jest jednak bardziej pomarańczowy i ma cieńsze blaszki. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, czy znaleziony grzyb jest jadalny, lepiej nie ryzykować i go wyrzucić.

Czy kurki są ciężkostrawne?

Tak, kurki są ciężkostrawne, tak jak wszystkie grzyby, bo w ich ścianach komórkowych zawarta jest chityna. Powoduje ona wolniejsze opróżnianie żołądka z treści pokarmowej. Grzybów nie powinny więc spożywać osoby z kłopotami trawiennymi oraz dzieci do 7. roku życia.

W jaki sposób przyrządzać kurki?

Kurki to grzyby dosyć twarde i chrupkie. Najlepsze są młode i zdrowe owocniki – można je przyrządzać na wiele sposobów: dusić, smażyć (krótko, bo inaczej stwardnieją), marynować lub mrozić (zachowują wtedy swój naturalny smak i zapach). Kurki świetnie smakują w jajecznicy, jako składnik zupy, tarty, sosu do makaronu, risotta, a krótko podduszone można po prostu położyć na kanapce.

Jak szybko oczyścić kurki?

Najszybszym i bardzo skutecznym sposobem oczyszczania kurek z piasku czy mchu jest wypłukanie ich pod bieżącą zimną wodą. Najpierw należy je oczyścić nożykiem, którym warto także pomagać sobie usuwając z kurek różne zanieczyszczenia. Czyste kurki należy ułożyć na ręczniku papierowym, by wyschły – można też delikatnie osuszyć je przykładając ręcznik od góry.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: dietetycy.org.pl / atlasgrzybow.online / I. Sas-Golak, K. Sobieralski, M. Siwulski, J. Lisiecka, Skład, wartość odżywcza oraz właściwości zdrowotne grzybów pozyskiwanych ze stanowisk naturalnych, KOSMOS, 2011, nr 3(60), s. 483–490