Zamknij

Jak codzienne jedzenie czosnku może wpłynąć na nasze zdrowie?

19.10.2021
Aktualizacja: 19.10.2021 14:55
Dlaczego warto jeść czosnek codziennie?
fot. Shutterstock

Czosnek jest produktem zaliczanym do superfoods. Dowiedz się, co się może stać, gdy zaczniesz jeść surowy, świeży czosnek codziennie. Jakie ma on działanie prozdrowotne?

  1. Dlaczego warto jeść czosnek codziennie?
  2. Co zawiera czosnek? Jego skład
  3. Ile czosnku należy jeść, by być zdrowym?
  4. Jak należy spożywać czosnek?
  5. Jak się pozbyć zapachu czosnku?
  6. Kto nie powinien spożywać zbyt dużo czosnku?

Czy codzienne spożywanie czosnku może mieć pozytywny wpływ na zdrowie i samopoczucie człowieka? Odpowiedź brzmi tak, ale pod pewnymi warunkami.

Dlaczego warto jeść czosnek codziennie?

Czosnek jest produktem, który należy do kategorii superfoods i ma wiele udowodnionych prozdrowotnych właściwości. Czosnek ma:

  • działanie hipotensyjne, czyli obniżające ciśnienie krwi – zawiera on bowiem związki, które hamują aktywność enzymów konwertujących angiotensynę, obniżają produkcję prostanoidów, które zwężają naczynia krwionośne, pobudzają syntezę i aktywność tlenku azotu, który wpływa korzystnie na elastyczność naczyń krwionośnych, a także pobudzają erytrocyty do produkcji siarkowodoru, który otwiera kanały potasowe ATP-zależne w mięśniach gładkich, co przyczynia się do rozkurczu naczyń krwionośnych. Wykazano, że u osób, które regularnie sięgały po czosnek nastąpiło obniżenie skurczowego ciśnienia krwi o 9 mmHG, zaś rozkurczowego ciśnienia krwi o 5 mmHG;
  • działanie przeciwzakrzepowe, czyli przeciwpłytkowe. Zapobiega on zlepianiu się płytek krwi i tym samym zmniejsza ryzyko zakrzepicy, udaru, czy zawału;
  • działanie przeciwnowotworowe – udowodniono, że wysokie i regularne spożycie czosnku wiąże się z obniżeniem ryzyka wystąpienia raka żołądka o 50 proc., raka jelita grubego o 20 proc., raka wątroby o 23 proc., a raka płuc o 50 proc. Spożywanie czosnku i cebuli może również powodować redukcję ryzyka raka piersi o 49 proc.;
  • działanie obniżające poziom glukozy we krwi– z tego powodu czosnek jest szczególnie polecany osobom cierpiącym na cukrzycę typu 2. Związki zawarte w czosnku zwiększają wydzielanie insuliny, czyli hormonu odpowiedzialnego za obniżenie poziomu cukru we krwi. Udowodniono, że regularne spożywanie świeżego czosnku może powodować znaczące obniżenie poziomu cukru we krwi, nawet o 10-20 mg/dl. Dodatkowo czosnek może łagodzić insulinooporność;
  • działanie wzmacniające odporność organizmu – czosnek ma silne właściwości przeciwbakteryjne i wykazuje zdolność do hamowania rozwoju patogennych bakterii, takich jak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, nazywany inaczej gronkowcem złocistym. Dodatkowo czosnek wykazuje właściwości przeciwwirusowe. Dlatego zaleca się jego spożywanie m.in. w czasie przeziębienia, kataru czy problemów z zatokami;
  • działanie hepatoprotekcyjne –zwiększa właściwości przeciwutleniające i detoksykacyjne hapatocytów, czyli komórek wątroby. Wzmacnia również jej funkcje oczyszczające. Wykazano, że czosnek może zmniejszać odkładanie się metali ciężkich w organizmie, takich jak: kadm, ołów, rtęć. Związki zawarte w czosnku zmniejszają również ryzyko pojawienia się stłuszczeniowej choroby wątroby.

Co zawiera czosnek? Jego skład

Czosnek swoje właściwości zawdzięcza organicznym związkom siarki. Najważniejszymi składnikami czosnku są m.in.:

  • allina (która ulega przekształceniu do allicyny),
  • siarczek i disiarczek diallilu,
  • S-allil-custeina.

Mają one działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwnowotworowe, hepatoprotekcyjne, immunomodulujące etc.

Ile czosnku należy jeść, by być zdrowym?

Wykazano, że zjadanie jednego lub dwóch ząbków świeżego, surowego czosnku dziennie korzystnie wpływa na organizm człowieka. W przypadku czosnku sproszkowanego, dostępnego w aptekach w postaci kapsułek czy tabletek wystarczy 0,5-1 grama dziennie.

Ważne!

Czosnek najzdrowszy jest w formie surowej, świeżej. Jeśli jednak ktoś nie lubi jego zapachu lub smaku, może go suplementować w postaci suplementów diety. Warto jednak patrzeć, jaka jest ilość alliny (a nie samego czosnku!) w preparacie.

Jak należy spożywać czosnek?

Przed spożyciem czosnek należy zmiażdżyć lub bardzo drobno posiekać. Związki obecne w czosnku występują w formie nieaktywnej i dopiero zmiażdżenie lub posiekanie go powoduje ich aktywację.

Jak się pozbyć zapachu czosnku?

Wiele osób z chęcią jadłoby czosnek, ale nie robi tego ze względu na jego charakterystyczny i niezbyt miły zapach utrzymujący się nawet przez kilka godzin go jego spożyciu. Dr Bartek Kulczyński, dietetyk i autor kanału na YouTubie wymienia kilka skutecznych sposobów na pozbycie się tego nieprzyjemnego zapachu.

  1. Zjedzenie surowego jabłka. Zawarte w jabłku związki zmniejszają intensywność zapachu czosnku.
  2. Żucie liści pietruszki, mięty, imbiru, a także goździków lub ziarna kawy.
  3. Popijanie czosnku tłustym mlekiem lub zieloną herbatą.
  4. Picie wody z cytryną i miodem.

Kto nie powinien spożywać zbyt dużo czosnku?

Generalnie czosnek jest zdrowym i bardzo potrzebnym produktem spożywczym, ale nie wszyscy mogą go spożywać z dużych ilościach. Szczególną ostrożność powinny zachować:

  • Osoby mające wrażliwe jelita, czosnek może u nich powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, w postaci bólu brzucha, biegunki, nudności, odbijana czy też wzdęć.
  • Osoby uczulone na związki zawarte w czosnku, np. związki siarki.
  • Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, takie jak heparyna, aspiryna, ibuprofen, warfaryna czy też naproksen (ze względu na przeciwpłytkowe działanie czosnku).
  • Osoby, które mają w niedalekiej przyszłości zaplanowany zabieg, operację lub są tuż po nich (dostają one leki przeciwzakrzepowe i spożycie dodatkowo dużych ilości czosnku może prowadzić do wystąpienia samoistnych krwawień).
  • Osoby przyjmujące leki hipoglikemizujące, czyli obniżające poziom cukru we krwi. Bo czosnek powoduje obniżenie stężenia glukozy we krwi i może wzmacniać działanie tych leków, prowadząc do tzw. hipoglikemii.
  • Osoby z niewydolnością wątroby, kamicą nerkową, nieżytem jelit i żołądka.

Ważne!

Nigdy nie należy rezygnować ze stosowania leków na rzecz czosnku czy też innych produktów spożywczych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Dr Bartek Kulczyński YouTube/ sciencealert.com/ healthline.com