Jabłka – dlaczego warto je jeść codziennie?

10.09.2020
Aktualizacja: 10.09.2020 12:59
Dlaczego warto jeść codziennie jabłka?
fot. Shutterstock

Jabłka to najpopularniejsze i najłatwiej dostępne owoce w Polsce, a to dlatego, że nasz kraj jest światowym liderem w ich produkcji i eksporcie. Stanowią one bardzo ważny punkt w naszym jadłospisie. Niewiele osób jednak wie, że ten niepozorny owoc ma ogromną moc zdrowotną.

Anglicy mawiają "An apple a day keeps the doctor away", co w wolnym tłumaczeniu oznacza: Jedno jabłko dziennie trzyma lekarza z daleka ode mnie. Prawdziwość tego zdania została potwierdzona w bardzo wielu badaniach, z których płynął ten sam wniosek: regularne spożywanie jabłek ma korzystny wpływ na zdrowie człowieka. Owoc ten, dzięki zawartym w sobie związkom i substancjom odżywczym, zmniejsza m.in.:

  • ryzyko rozwoju raka (głównie raka jelita grubego),
  • ryzyko demencji starczej, w tym również choroby Alzheimera,
  • ryzyko pojawienia się choroby Parkinsona,
  • ryzyko pojawienia się nadciśnienia tętniczego,
  • ryzyko zachorowania na cukrzycę.
  • ryzyko astmy u dorosłych i dzieci,
  • ryzyko udaru mózgu.

Lista prozdrowotnych właściwości tego owocu jest znacznie dłuższa. Jedzenie jabłek sprzyja utracie wagi, wzmacnia kości, zapobiega osteoporozie, hamuje rozwój próchnicy i wzmacnia naturalną odporność. Poza tym owoce te łagodzą objawy zespołu jelita nadwrażliwego, poprawiają trawienie.

Jabłka - na skróty:

Jabłka – co w sobie kryją?

Jabłka zawierają m.in.:

  • kwas ursolowy,
  • składniki mineralne, takie jak: sód, potas, magnez, fosfor, żelazo, krzem, cynk i wapń,
  • błonnik,
  • kwercetynę,
  • witaminy, takie jak: witamina C, witamina B1. witamina B2, witamina PP, witamina B6, witamina B11, witamina B12, witamina A, witamina D, witamina E, witamina K.

Jabłka a cukrzyca

Regularne jedzenie jabłek zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Po pierwsze, owoce te wspomagają odchudzanie, a utrata wagi ma ogromne znaczenie w zapobieganiu cukrzycy. Po drugie, jabłka zawierają dihydrochalkony, które hamują transportery glukozy i tym samym zmniejszają poposiłkowy poziom glukozy we krwi. Po trzecie, w jabłkach zawarte są substancje o działaniu przeciwzapalnym (przeciwutleniacze), które hamują procesy zapalne w organizmie i tym samym zapobiegają rozwojowi chorób, takich jak cukrzyca typu 2. Po czwarte, jabłka zawierają błonnik, zwłaszcza błonnik rozpuszczalny – pektyny. To właśnie one powodują spowolnienie opróżniania żołądka i wpływają na zmniejszenie hiperinsulinemii (zbyt wysokie stężenie insuliny we krwi).

Jabłka a choroba Alzheimera

Naukowcy znaleźli dowód na to, że regularne spożywanie jabłek (w tym wypadku picie soku jabłkowego) zmniejsza ryzyko wystąpienia demencji starczej, a także choroby Alzheimera. Schorzenia te charakteryzują się postępującą i nieodwracalną degradacją psychiczną, prowadzącą do otępienia, z widocznymi mikroskopowo blaszkami starczymi, zawierającymi głównie złogi β-amyloidu (Aβ). Jabłka zawierają kwercetynę – flawonoid, który wykazuje działanie ochronne wobec toksyczności złogów β-amyloidu (Aβ). Ponadto jabłka przyczyniają się do zmniejszenia poziomu cholesterolu całkowitego, w tym również cholesterolu LDL, co zmniejsza ryzyko miażdżycy mającej również wpływ demencję.

Jabłka a nowotwory

Regularne spożycie jabłek zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Zdaniem naukowców ten efekt ochronny jest wynikiem bogatej zawartości flawonoidów, mających właściwości przeciwutleniające. Związki te występują głównie w skórce jabłek. Poza tym w skórce tego owocu znajdują się również triterpenoidy – związki, które utrudniają rozmnażanie się komórek nowotworowych wątroby, sutka i jelita grubego. Ekstrakt ze skórek jabłek zmniejszał wzrost i żywotność również komórek raka prostaty i raka piersi. Dlatego nie powinniśmy zjadać jabłek bez skórki, bo pozbawiamy się najcenniejszej części tego owocu.

Jabłka a choroba Parkinsona

Jabłka, dzięki zawartej w nich kwercetynie, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka rozwoju choroby Parkinsona. Dzieje się tak, ponieważ: kwercetyna hamuje selektywną śmierć neuronów dopaminergicznych wywołanych MPP+ (neurotoksyna), a także obniża poziom cytokin zapalnych, związanych z zapaleniem nerwów.

Jabłka a astma

Jedynie jabłka i gruszki (spośród owoców) wpływają na zapobieganie lub zmniejszenie nasilenia astmy – do takich wniosków doszli naukowcy z Australii, którzy sprawdzali zależności między spożywaną żywnością i jej wpływem na rozwój astmy i świstów płuc. W tym celu przebadano 1600 Australijczyków, którzy spożywali różne rodzaje pokarmów, w tym owoce i warzywa. Rzeczywiście jedynie jabłka i gruszki zmniejszały ryzyko astmy. Dzieje się tak, ponieważ jabłka zawierają kwercetynę, hesperetynę i naringeninę, czyli substancje poprawiające m.in. funkcje płuc. Co ciekawe, z badań wynika, że dzieci kobiet, które w czasie ciąży regularnie jadły jabłka, znacznie rzadziej chorowały na astmę.

Jabłka a udar mózgu

Udar mózgu to zespół kliniczny charakteryzujący się nagłym wystąpieniem ogniskowego, a niekiedy również uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, którego objawy utrzymują się dłużej niż 24 godziny lub prowadzą wcześniej do śmierci i nie mają przyczyny innej niż naczyniowa. Ryzyko rozwoju tej choroby zmniejsza regularne spożywanie jabłek i gruszek. Dzieje się tak, ponieważ zawarte w jabłkach polifenole hamują białko transportujące estry cholesterolu (CETP) i tym samym obniżają ryzyko miażdżycy, choroby przyczyniającej się do udarów. Zdaniem naukowców, aby osiągnąć sukces w profilaktyce udarów mózgu, należy jeść codziennie jabłka lub pić mętne soki jabłkowe.

Jabłka a próchnica

Gryzienie i żucie jabłek stymuluje dziąsła oraz pobudza wydzielanie śliny, która działa przeciwbakteryjnie i zmniejsza ryzyko rozwoju próchnicy.

Jabłka a wzrok

Jabłka, a właściwie zawarte w nich substancje, chronią również wzrok. Roślinne barwniki obecne w skórce jabłka przeciwdziałają zwyrodnieniu plamki żółtej – najczęstszej przyczynie utraty wzroku po 65. roku życia. Ludzie, których dieta bogata jest w owoce, rzadziej cierpią też na zaćmę.

Z badań wynika, że najzdrowsze jest spożywanie jabłek na surowo, wraz ze skórką. Korzystne działanie ma również mętny sok jabłkowy. Zachęcamy do jedzenia jabłek codziennie, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym.

Źródło: artykuł "Jedz jabłka – będziesz zdrowszy" autorstwa Zygmunt Zdrojewicz z Katedry i Kliniki Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami na Wydziale Lekarskim Kształcenia Podyplomowego na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, a także Krzysztofa Cabały , Damiana Pypno, Bartosza Bugaja z Wydziału Lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym im. Piastów Śląskich we Wrocław. Medycyna Rodzinna, Wydawnictwo Borgis.