Zamknij

Dzika róża to najzdrowszy owoc świata. Jakie ma działanie?

21.09.2021
Aktualizacja: 21.09.2021 18:20
Dzika róża - właściwości prozdrowotne
fot. Shutterstock

Krzewy dzikiej róży są nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu. Za to jej owoce i płatki od wieków wykorzystuje się w medycynie naturalnej. I nie bez przyczyny, bo dzika róża ma dobroczynny wpływ na ludzki organizm. I to nie jeden.

  1. Jakie cenne składniki zawierają owoce dzikiej róży?
  2. Dlaczego witamina C z dzikiej róży świetnie się przyswaja?
  3. Jakie działania prozdrowotne ma dzika róża?
  4. Kiedy najlepiej zbierać owoce dzikiej róży?
  5. Jak jeść dziką różę?

Zarówno patki, jak i owoce dzikiej róży (Rosa canina) można jeść. Obydwie części rośliny mają lecznicze właściwości. Dawniej wykorzystywano także jej korzenie jako środek przeciwko wściekliźnie po ugryzieniu przez psa – stąd jedna z jej nazw: róża psia. Nazywa się ją także szypszyną lub różą polną. Najobficiej kwitnie w czerwcu, zaś owoce dojrzewają we wrześniu. Dzika róża pomoże nie tylko w leczeniu jesiennych infekcji i skracaniu czasu trwania przeziębienia i grypy, ale można jej także używać wspomagająco przy leczeniu chorób cywilizacyjnych.

Jakie cenne składniki zawierają owoce dzikiej róży?

Owoce dzikiej róży są szczególnie cenione za zawartość witamin, ale zawierają też cenne składniki mineralne oraz mnóstwo substancji aktywnych – nawet 130 różnych dobroczynnych związków – które decydują o prozdrowotnym charakterze dzikiej róży. Jej owoce zawierają:

  • witaminę C (nawet 2 proc.)
  • witaminy z grupy B: B1, B2, B3 (PP)
  • witaminę A,
  • witaminę E
  • witaminę K
  • wapń
  • magnez
  • potas
  • krzem
  • żelazo
  • cynk.

W dzikiej róży znajdziemy też karotenoidy ( beta-karoten, likopen), flawonoidy, antocyjany, pektyny – wszystkie te substancje są niezwykle cenne dla organizmu. Owoce zawierają też olej o właściwościach odżywczych i regenerujących skórę.

Najcenniejszym składnikiem owoców dzikiej róży jest witamina C – okazuje się, że żeby dostarczyć organizmowi tyle witaminy C, ile jest w 1 kg świeżych owoców dzikiej róży, trzeba by zjeść 5 kg czarnych porzeczek, 15 kg cytryn lub 60 kg ziemniaków.

Dlaczego witamina C z dzikiej róży świetnie się przyswaja?

Dzika róża nie tylko ma w swoim składzie rekordowe ilości witaminy C – jest ona także doskonale przyswajana przez organizm człowieka, dużo lepiej niż syntetyczna. Udowodniono naukowo, że witamina C w towarzystwie flawonoidów, karotenoidów i fenolokwasów (które są obecne w owocach dzikiej róży) zyskuje od 50 do 400 proc. aktywności biologicznej, czyli lepiej się przyswaja. To dzięki temu, że działa dłużej i nie jest zbyt gwałtownie rozkładana przez enzymy.

Ważne jest też to, że witaminy C ze źródeł naturalnych nie da się przedawkować.

Jakie działania prozdrowotne ma dzika róża?

Zgodnie z tradycją ludową, w celach leczniczych najczęściej wykorzystuje się owoce dzikiej róży. Dzięki związkom chemicznym w nich zawartych, działają one na organizm ogólnie wzmacniająco, ale także:

  • przeciwzapalnie
  • odżywczo
  • moczopędnie
  • przeciwalergicznie
  • lekko żółciopędnie
  • przeciwkaszlowo
  • uspokajająco
  • przeciwdrobnoustrojowo
  • odtruwająco
  • poprawiają samopoczucie
  • wzmacniająco na naczynia krwionośne.

Wyciągi z dzikiej róży zaleca się kobietom w okresie ciąży i karmienia, rekonwalescentom w stanach ogólnego osłabienia i zmęczenia oraz stresu. Kwiatom dzikiej róży przypisuje się natomiast działanie ściągające i zaleca stosowanie w lekkich zapaleniach błony śluzowej w obrębie jamy ustnej i gardła.

Dzika róża pomaga też w schorzeniach ludzi starszych, np. zwyrodnieniu stawów i reumatyzmie, schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, zwyrodnieniu plamki żółtej czy chorobie Alzheimera i demencji (bo poprawiają pracę mózgu).

Kiedy najlepiej zbierać owoce dzikiej róży?

Do celów prozdrowotnych wykorzystywane są owoce dzikiej róży, które zbiera się od sierpnia do października, do czasu nadejścia przymrozków. Przemrożone owoce dzikiej róży tracą nieco witaminy C, stają się miękkie i nadają się już tylko na wino. Na przetwory i lekarstwa najlepiej zbierać owoce dojrzałe, ale nie przejrzałe – najlepsze są te o zabarwieniu czerwonym lub pomarańczowoczerwonym.

Zebrane świeże owoce dzikiej róży można suszyć albo zrobić nich przetwory.

Jak jeść dziką różę?

Spożywanie dzikiej róży jest bardzo popularne w krajach skandynawskich, ale także w Polsce, Portugalii czy Niemczech. W przemyśle spożywczym owoce dzikiej róży wykorzystuje się głównie jako składniki deserów, ciast, chleba, galaretek, marmolad, lodów, zup, syropów czy herbat.

Owoce dzikiej róży nadają się też świetnie do domowego przetwarzania – można z nich zrobić dżemy, konfitury, soki. Można je też suszyć – z takiego suszu wychodzą pyszne napary, czyli herbatki owocowe. Świetnym sposobem przechowywania owoców dzikiej róży jest też mrożenie – dzięki temu straty witaminy C wynoszą zaledwie 5 proc., niewielkie są również straty innych cennych składników, zawartych w owocach.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródła:

  • Z. T. Nowak, Złota Kolekcja Ziół. Róża przedłuża życie, wyd. Aromat Słowa, Kraków 2018
  • M. Kaszuba, A. Viapiana, M. Wesołowski, Dzika róża (Rosa canina L.) jako źródło witamin i przeciwutleniaczy w diecie człowieka, Farm Pol, nr 2, 2019
  • A. Cendrowski, S. Kalisz, M. Mitek, Właściwości i zastosowanie owoców róży w przetwórstwie spożywczym, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 4 (83), 24-31